Circadian biological rhythm of normal deliveries

Asadi Pooya, Ali Akbar; Sadeghi Hassan Abadi, Ali

Circadian biological rhythm of normal deliveries

Authors

Ali Akbar Asadi Pooya ¹

Ali Sadeghi Hassan Abadi ²

¹ Pediatrics Department, Faculty of Medicine, Shiraz Medical Sciences University, Shiraz, Iran

² Community Medicine Department, Faculty of Medicine, Shiraz Medical Sciences University, Shiraz, Iran

Abstract

Uterine contractions are considerably more frequent in night in compare with day. Base on a research out of 39628 recorded contractions, 67% of them happened between 8:00 pm to 8:00 am. Base on this circadian special rhythm of uterine contractions, delivery frequency should more during night. Probably special rhythm of uterine contractions and deliveries are due to oxytocin secretion. Since knowing the exact and precise frequency of deliveries and circadian and yearly delivery rhythm is important in many aspects (proper assigning of personnel and facilities for duty hours, precise determination of circadian delivery rhythm and correlation of various factors such as age of mother, parity, sex and weight of neonate , …) this research has been designed. For this purpose, for doing the research, we choose Zeinabiyeh Hospital which is the main Obs. and Gyn. Hospital in Shiraz and all present information were gathered and collected regarding normal delivery in 1998 which included 3868 cases of normal delivery. In total of deliveries 51.4% of cases were boy and 48.6% of cases were girl (ratio of boy to girl was 106:100). Mean weight of babies in this research was 3117±599 gram and mean age of mothers was 23.9±6.1 years. In 45% of cases, mother was primiparous. In 1% of total deliveries, twin and in 0.1% of cases were triple reports. Birth percentage in different seasons of year did not show any special differences but frequent deliveries were reported between 1:00 am to 8:00 am which was significantly more than 8:00 am to 4:00 pm and 4:00 pm to 24:00 (p<0.00001). The peak of deliveries was at 3:00 am. Variants such as age of mother, parity, sex and weight of mother did not have any correlation with circadian rhythm. In this research it has been shown that circadian rhythm of normal deliveries has high frequency between1:00 am to 8:00am (39%). Base on results of this research and similar researches done over frequency of delivery contractions, it is necessary to design precise researches to determine correlation of circadian rhythm of delivery contractions and body hormones (especially oxytocin).

Keywords

Biological rhythm

Delivery

Uterine contraction

مقدمه

انقباضات رحمی به میزان قابل توجهی در شب، بیش از روز رخ می‏دهد (به نسبت2:1) ، بطوری که در یک پژوهش از 39628 انقباض ثبت شده، 4/67درصد آن بین ساعت 8 شب تا 8 صبح رخ داده است. این حالت ریتمی در انقباضات رحمی، اغلب بعد از هفته 24 حاملگی دیده می‏شود و با پیشرفت حاملگی تجمع انقباضات رحمی در شب، بیشتر می گردد(1). پژوهشهای دیگر نیز افزایش میزان فراوانی انقباضات رحمی درشب را گزارش نموده‏اند (3-1) و همچنین اوج فراوانی این انقباضات حوالی نیمه شب می‏باشد(4). احتمالاً دلیل وجود ریتم خاص شروع دردهای زایمان که اوج آن بین نیمه شب تا ساعت 2 صبح است ریتم بیولوژیک می باشد (5-4).

به احتمال زیاد افزایش بروز (فرکانس) و فراوانی انقباضات رحمی و زایمان در هنگام شب به دلیل ترشح بیشتر شبانه اکسی توسین است (6-5). غلظت اکسی‏توسین خون زنان باردار واجد ریتم خاص بیولوژیک غلظت در نیمه شب دارای بیشترین غلظت خود می‏باشد(4). پاسخگویی رحم به اکسی توسین نیز واجد ریتم شبانه‏روزی است که با ریتم انقباضات رحمی همزمانی دارد (در شب بیشتراست)(7-4).

مطالعات بر روی میمونهای حامله نشان داده است که فقدان ریتم خاص در تغییر غلظت پروستاگلاندینها وکاته کول آمینها در پلاسما و مایع آمنیوتیک میمونهای باردار بیانگر این واقعیت است که این مواد نقشی در افزایش فعالیت انقباضی رحم درهنگام شب ندارند. در انسان ترشح پروستاگلاندینها در روز بیشتربوده و در شب بسیار کاهش می‏‏یابد(براساس میزان دفع ادراری آنها) واحتمالاً این مواد، محرک اولیه برای فراوانی بیشتر انقباضات رحمی در شب نبوده هر چند که دخالت آنها درتشدید انقباضات رحمی در شب را نمی توان رد نمود (6).

تا کنون عوامل کنترل کننده ترشح اکسی توسین در زنان باردار به خوبی شناخته نشده است ولی برخی از محققین معتقدند که نسبت استرادیول به پروژسترون بیانگر دخالت هورمونهای تخمدان در کنترل ترشح اکسی توسین در زنان باردار است (4). به هر حال از آنجا که دانستن دقیق فراوانی زایمانها درطول شبانه روز و سال از چندین جنبه حائز اهمیت می‏باشد (تقسیم صحیح و بهینة پرسنل وامکانات در شیفتهای کاری و تنظیم صحیح مرخصی پرسنل در اوقات مناسب سال، تعیین دقیق ریتم زایمان در طول شبانه روز و سال و بررسی ارتباط آن با عوامل مختلف از قبیل سن مادر، تعداد زایمان، جنس و وزن نوزاد و …) پژوهش حاضر طراحی گردید.

مواد و روشها

این پژوهش به روش گذشته نگر انجام و برای جمع‏آوری اطلاعات به داده‏های موجود کل جمعیت مراجعه شد، به عبارتی دیگر نمونه گیری انجام نگرفته و برای افزایش دقت مطالعه کل داده‏های تمام روزهای سال جمع‏آوری شد.بدین منظور با مراجعه به بیمارستان زینبیه، بیمارستان اصلی زنان وزایمان شهرشیراز، کل اطلاعات موجود در دفاتر زایمان این بیمارستان درطی سال1377 مشتمل بر اطلاعات 3868 زایمان طبیعی، استخراج و ثبت گردید. اطلاعات مورد استفاده شامل زمان زایمان (ساعت و تاریخ)، سن مادر، تعداد زایمان، تک قلویی یا چند قلویی، جنس و وزن نوزاد و روش زایمان بوده. اطلاعات حاصل در جداول مناسبی تنظیم و ارتباط زمان زایمان با عوامل مختلف، توسط برنامه‏های آماری EPI Info.6 و SPSS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.در جمع‏آوری اطلاعات اهداف فرعی مانند میانگین وزن نوزاد، نسبت جنسی، دموگرافی مادران و فصل تولد مورد توجه قرار گرفت.

نتایج

از کل زایمانها بالغ بر 1942 مورد (4/51%) نوزاد پسر و 1834 مورد (6/48%) نوزاد دختر متولد شده‏اند. نسبت پسر به دختر در نوزادن متولد شده در این پژوهش برابر با 106:1 می‏باشد. میانگین وزن نوزادن در این پژوهش 3117 گرم، با انحراف معیار 599 گرم، درصد تولد نوزادان کم وزن ((LBW برابر با 13 درصد و درصد موارد نوزادان بسیار کم وزن (VLBW) برابر با 4-2 درصد بوده است. لازم به ذکر است که درصد موارد LBW در ساعات 12 نیمه شب تا هفت صبح بطور معنی‏داری کمتر از ساعات 16-8 و 24-17 بوده است (03/0P<). در 19 درصد زایمانها، GA زیر 26 هفته و در 7/17 درصد آنها زیر 38 هفته بوده و درصد موارد بالای 42 هفته برابر با 9/2 درصد بوده است. میانگین سن مادران 9/23 سال، با انحراف معیار 1/6 سال بود که در 4/10 درصد موارد سن مادر زیر 18 سال و در 5 درصد موارد بالای 35 سال بوده است. دریک مورد سن مادر برابر 12 سال بود. علاوه بر این سنین13 سال، 51 سال و 58 سال نیز از هر کدام یک مورد دیده شد.

در6/45 درصد موارد، مادر اولین فرزند خود را زایمان می‏کرد. در 21 درصد موارد در چهارمین نوبت زایمان و بالاتر و حداکثر نوبت زایمان یک مورد با 20 بار زایمان بود. میانگین نوبت زایمان 35/1، با انحراف معیار 8/1 بود.

در 9/98 درصد موارد حاملگی تک قلویی، دریک درصد موارد دو قلویی و در 1/0 درصد موارد سه قلویی گزارش شده بود. درصد متولدین در بهار77/24، درتابستان 85/25، درپائیز07/24 و در زمستان 31/25 بوده است. تفاوت بین درصد متولدین در تابستان و پائیز معنی‏دار است (07/0P<) و در تابستان بیشتر بوده ولی تفاوت بین بقیه فصلها معنی‏دار نمی‏باشند. از نظر فراوانی زایمانها روند خطی معنی‏داری در ساعات مختلف شبانه روز مشاهده نشد ولی فراوانی زایمانها در ساعات 1 تا 8 بامداد بطور معنی‏داری بیش از ساعات 16-8 و 24-16 بود (000001/0P<). اوج فراوانی زایمانها، ساعت 3 بامداد بوده است (نمودار1). فراوانی زایمانها در ساعات مختلف به این ترتیب بوده است: ساعت 8-1 بامداد، 39 درصد زایمانها، ساعت 16-8 ، 32 درصد زایمانها و ساعت 24-16 ، 29 درصد زایمانها.

بحث

در این پژوهش که بر روی 3868 مورد زایمان طبیعی در بیمارستان زینبیه شهر شیراز انجام گرفت مانند چندین پژوهش دیگر انجام شده در مورد ریتم بیولوژیک دردهای زایمان با اوج و فراوانی بیشتر موارد وضع حمل در ساعات شب مشاهده شد (4-3). بطوریکه فراوانی زایمانها در ساعات 8-1 بامداد (39 درصد) بطور معنی‏داری بیش از ساعات 16-8 (32درصد) و 24-16 (29 درصد) بود (000001P<)، هر چند که روند خطی معنی‏داری وجود نداشت.

لازم به ذکر است که در فصول مختلف سال ریتم خاصی در مورد فراوانی زایمانها مشاهده نشد، هر چند که فراوانی زایمانها در تابستان کمی بیش از سایر فصول است. ولی بر اساس پژوهش Cagnacci و همکاران، ریتم شبانه روزی شروع دردهای زایمان بر حسب فصل سال کمی تغییر می‏یابد بطوریکه در فصل بهار ریتم خاصی وجود ندارد ولی در تابستان و زمستان ریتمی با دو جزء نوسان کننده با فرکانس 12 ساعته و 24 ساعته و در پاییز فقط با یک نوسان 12 ساعته مشاهده می‏شود (8). لازم به ذکر است که برای مقایسه اطلاعات با نتایج مطالعات دیگر، پژوهش مشابهی در سطح ایران انجام نشده است. همچنین مشخص شد که مواردی از قبیل سن مادر، تعداد زایمان، جنس و وزن نوزاد و سن بارداری با این ریتم شبانه روزی ارتباطی ندارند.

بنا به مشاهدات فوق بهتراست تقسیم پرسنل در نوبتهای صبح، عصر وشب به ترتیب به نسبت 3:3:4 باشد (برخلاف آنچه که فعلاً مرسوم است و تعداد پرسنل نوبت کاری شب کمتر می‏باشد). همچنین لازم به ذکر است که بهترین زمان مرخصی پرسنل، پائیز است (هرچند اختلاف چندانی بین فصول سال وجود ندارد).

بر اساس یافته‏های این پژوهش و سایر تحقیقات مشابه و نیز با توجه به تئوریهای موجود، لازم است پژوهشهای آزمایشگاهی دقیقی در مورد علت وجود ریتم خاص شبانه روزی دردهای زایمان و وضع حمل انجام گیرد. هر چند به نظر می‏رسد که مهمترین نقش در بروز این پدیدة جالب را اکسی توسین به عهده داشته باشد (4-3).

تشکر و قدردانی

در انتها لازم است که از کلیه افرادی که در جمع‏آوری اطلاعات، تایپ مقاله و سایر مراحل پژوهش به خصوص پرسنل محترم بیمارستان زینبیه که ما را یاری دادند سپاسگذاری و قدردانی ‏نمائیم.

Moore T.R., Iams J.D., Creasy R.K., et al. Diurnal and gestational patterns of uterine activity in normal human pregnancy. Obs Gyn. 1994; 83(4): 517-23.
Honnebier M.B., Nathanielsz P.W. Primate parturition and the role of maternal circadian Correlation of nocturnal increase in plasma system. Eur J Obs Gyn Reprod Biol. 1994; 55(3): 193-203.
Main D.M., Grisson J.A., Wold T., et al. Extended longitudinal study of uterine activity among low-risk women. Am J Obs Gyn. 1991; 165: 1317-22
Fuchs A.R., Behrens O., Liu H.C. oxytocin with a decrease in estrationl progesterone ratio in late pregnancy. Am J Obs Gyn. 1992; 167(6): 1559-63.
Longo L.O., Yellon S.M. Biological timekeeping during pregnancy and the role of circadian rhythm in parturition. In Kunzel W. Jenson A. editors. Endocrine control of the fetus. Berlin, Springer- Verlag. 1988; 173-92.
Speroff L., Glass R.H., Kase N.G. Clinical Gynecologic Endocrinology and Infertility. 5th.Edition, Williams & Wilkins. Baltimore. 1994; 303.
Harbert G.M. Biorhythms of the pregnant uterus (Macaca mulatta). Am J Obs Gyn. 1977; 126: 401-8.