Journal of Reproduction & Infertility

Journal of Reproduction & Infertility

An epidemiological study of toxoplasma infection among high- school girls in Jolfa

Authors
Esmaeil Fallah 1
Reza Navazesh 2
Jafar Majidi 1
Hossein Kushavar 3
Nasrin Mahdipourzareh 4
1 Department of Immunology and Parasitology, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences and Health Services, Tabriz, Iran
2 Social Welfare's Laboratory, Jolfa, Iran
3 Department of Statistic & Epidemiology Faculty of Health & Nutrition, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran
4 Department of Internal Medicine & Surgery, Faculty of Midwifery and Nursing, Tabriz University of Medical Sciences and Health Services, Tabriz, Iran
Abstract
Introduction: Considering the remarkable prevalence of toxoplasma parasite in the world and the possi-bility of abortion, premature labor and congenital anomalies of the fetus in infected mothers, identification of non-immune women to toxoplasma parasite is necessary. Therefore, determining the prevalence rate and titration of anti-toxoplasma antibodies before pregnancy is a beneficial step in determining the rate of positive cases and the relation of these positive cases to a series of epidemiological variables of infection such as age, keeping cats, eating underdone or rare meat, educational status, etc enable us to decrease the incidence of congenital toxoplasmosis and its side- effects. Considering different side-effects of toxoplas-mosis, such as abortion, premature labor, pathological changes of the CNS, etc, prevention of congenital infection is essential. One way for the prevention of infection in susceptible groups, especially women in their fertility years (14 to 45-year-olds) is by health education. One of the special objectives of this study was the identification of serum-negative girls in one of east Azerbaijan regions, to be used for planning in providing necessary education and taking precautions for its prevention. Materials and Methods: Blood samples were collected by random sampling from 1000 high- school girls in Jolfa during 10 months in 2003-2004 and were examined by indirect immunofluorescence antibody test (IFAT). In this study, titers of 1:20 and higher were considered positive. Then a questionnaire was prepared and information such as previous contacts with cats, previous histories of eating raw meat and raw liver were gathered. Chi-square (2) test was used for determining the relation between epidemiological findings of infection and antibody titers. SPSS statistical software was used to analyze the data. Results: The prevalence rate of anti-toxoplasma IgG antibody by indirect immunofluorescence test was determined 21.8%. The individuals' titers by indirect immunofluorescence tests, were 1:20 to 1:100, for 198 people (91.8%) and the titers >1:100 for 20 people (2%) and the highest percentage of infection was in those who kept cats at home (37.5%) and students who had general symptoms of the disease (fever, lymph-adenopathy and dermal rashes) (37.7%). Chi-square test indicated that there was a significant statistical correlation between infection and contact with cats, eating raw liver and disease symptoms (p < 0.001), but this correlation was not significant with age, knowledge on disease, eating raw food, keeping domestic ani-mals at home and student's parent's jobs. Conclusion: Results of this study indicate that 78.2% of people in this community were serum negative; this means that they had not acquired any immunity against the infection, so there is the probability for their newborns to become toxoplasmic. The researchers suggest that tests for toxoplasmosis identification be included in the compulsory tests before pregnancy and health education of mothers be emphasized to prevent birth of infants with congenital anomalies.
Keywords
Cat
Epidemiology
high
school girl students
Indirect immunofluorescence test
Pregnancy
Prevention
Raw liver
Toxoplasmosis

زمینه و هدف

آلودگی با توکسوپلاسما گوندی یکی از شایعترین عفونت‌های انسان و سایر حیوانات خونگرم می‌باشد که انتشار جهانی دارد و در ایران نیز از شیوع قابل ملاحظه‌ای برخوردار است (3-1). آلودگی به این تک یاخته در افراد با سیستم ایمنی سالم معمولاً فاقد علائم کلینیکی است؛ ولی آلوده شدن زنان باردار و ابتلا به توکسوپلاسموز در دوران بارداری در بعضی موارد منجر به مرگ جنین، زایمان زودرس و توکسوپلاسموز مادرزادی می‌گردد (5،4).

تعداد کودکان مبتلا به توکسوپلاسموز مادرزادی در ایران سالیانه بین 1200تا5250 (به طور متوسط 3200) تخمین زده می‌شود ( 6 ). با وجود گزارش موارد متعدد سقط و مرگ جنین ناشی از توکسوپلاسما در ایران، درصد دقیق آن مشخص نیست (9-7).

توکسوپلاسموز به دنبال مصرف گوشت خام یا نیم‌پز آلوده به انگل توکسوپلاسما گوندی (12-10) و یا از طریق آلودگی با مدفوع گربه آلوده و همچنین به صورت مادرزادی از طریق جفت به جنین منتقل می‌شود (13،1).

در مناطقی که گربه بیشتر در دسترس انسان است و یا مردم از گوشت‌های خام و نیم‌پز بیشتر تغذیه می‌کنند شدت آلودگی بالاست (14). در ایالات متحده آمریکا و بریتانیا تخمین زده می‌شود که 40-16% جمعیت، آلوده به این بیماری باشند (15). در شکل مادرزادی عامل بیماری از طریق جفت به جنین منتقل می‌شود. عفونت اکتسابی در اثر خوردن اووسیست‌هایی است که گربه آلوده به بیماری توکسوپلاسما گوندی دفع می‌کند؛ و یا از طریق گوشت آلوده صورت می‌گیرد. عفونت مادرزادی ممکن است سبب مرگ جنین، تغییرات پاتولوژیک سیستم اعصاب مرکزی و یا ناراحتی چشم شود. فرم اکتسابی بیماری اغلب بدون علامت می‌باشد و یا با احساس ناراحتی، تورم غدد لنفاوی و کوریورتینیت همراه است (17-14). روش‌های پیشگیری در افراد با سیستم ایمنی سالم، ضروری به نظر نمی‌رسد؛ ولی با توجه به ضایعات توکسوپلاسموز مادرزادی در زنان باردار و همچنین افرادی که دارای نقص ایمنی سلولی و فاقد آنتی‌بادی ضد انگل در سرم خود می‌باشند، پیشگیری الزامی است (19-18 ،16-14).

کالج امریکایی زنان و مامایی در سال 1993 غربالگری سرولوژی را قبل از بارداری پیشنهاد نمود (20). در مطالعات انجام شده در کشورهای مختلف میزان موارد مثبت آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسمایی خانم‌های باردار در پاریس 84%، در نیویورک 32% و در لندن 22% گزارش گردیده است (22 ،21). در برخی از کشورها که آلودگی شدید می‌باشد، رعایت معیارها و موازین بهداشتی جهت جلوگیری از آلودگی در دوران بارداری توصیه می‌شود (24 ،23 ،4). اما در ایران اقدام هماهنگ و مشخص جهت پیشگیری از ابتلاء مادران باردار صورت نمی‌گیرد (6). مطالعات انجام شده در ایران میزان جمعیت ایمن زنان در شرف ازدواج و باردار را متفاوت گزارش نموده‌اند. در یک مطالعه مشخص شد در تهران فقط 31% از خانم‌های در شرف ازدواج، ایمنی داشته‌اند (25) و در کرمان این میزان 4/29% گزارش شده است (26). در ایران بیشتر مطالعات در خانم‌های باردار انجام گرفته است. در رفسنجان 3/48% (8)، در کرمانشاه 7/23% (27)، در اصفهان 57% (28)، در مشکین شهر 3/18% (مردان 7/19% و زنان 2/17%)، (29) و در ساری 71% (30) از خانم‌های باردار، بر علیه توکسوپلاسموز ایمنی داشتند.

اطلاع از جمعیت دختران و زنان غیرایمن به توکسوپلاسما می‌تواند معیار خوبی برای پی‌بردن به جمعیت زنان در معرض خطر سقط جنین یا مرگ جنین به علت توکسوپلاسما و همچنین میزان کودکان در معرض توکسوپلاسموز مادرزادی باشد و به اتخاذ شیوه مناسب پیشگیری کمک نماید. لذا تعیین شیوع و اندازه‌گیری عیار آنتی‌بادی‌های ضد توکسوپلاسمایی قبل از بارداری و در سنین دبیرستانی در مناطق مختلف ایران گام مفیدی است تا میزان موارد مثبت آنتی‌بادی‌های IgG و IgM ضد توکسوپلاسمایی و همچنین رابطه این موارد مثبت با تعدادی از متغیرها از جمله سن، نگهداری گربه، مصرف گوشت خام یا نیم‌پز، میزان تحصیلات، محل سکونت و نگهداری سایر حیوانات اهلی تعیین گردد. به این ترتیب می‌توان میزان بروز بیماری و عوارض ناشی از آن را کاهش داد و درمان مناسب در افراد مبتلا را توصیه نمود. همچنین در موارد منفی، آموزش لازم به خانمها جهت جلوگیری از بروز عفونت قبل و در اوائل بارداری داده شود و این آموزشها به صورت عمومی در برنامه‌های بهداشتی کشور قرار گیرد.

روش بررسی

این مطالعه توصیفی- تحلیلی در سال 83- 1382در شهرستان جلفا استان آذربایجان شرقی بر روی 1000 دانش آموز دختر دبیرستانی با توجه به حدود اعتماد 95% و شیوع 31 درصدی توکسوپلاسموز (از مطالعات قبلی) و با انتخاب تصادفی از میان دانش‌آموزان انتخاب شدند. این گروه از افراد به علت دسترسی همزمان به تعداد زیادی از افراد واجد شرایط، سهولت مطالعه و پیگیری گروه‌های هدف، یکپارچگی گروه مورد مطالعه، کاهش هزینه‌های تحقیقاتی و مهمتر از همه، قرار گرفتن این گروه در سن باروری- که در این سنین اقدامات پیشگیری و آموزش بهداشت می‌تواند بسیار مقرون به صرفه و مؤثر باشد- انتخاب شدند.

ابتدا توسط یکی از همکاران طرح توضیحاتی در زمینه عفونت توکسوپلاسموز و اهمیت آن به کلیه دانش‌آموزان ارائه شد و در صورت امتناع هر دانش‌آموز، مجدداً به صورت تصادفی فرد دیگری جایگزین وی می‌شد. سپس برگ پرسشنامه توسط کلیه دانش آموزان به صورت شخصی تکمیل و بعد از آن به ترتیب شماره پرسشنامه از افراد مورد نظر توسط دو نفر خانم کاردان علوم آزمایشگاهی ml5 خون گرفته شد. نمونه‌های خون با دور RCF2000 به مدت 5 یا 10 دقیقه سانتریفوژ شدند و در دمای  C20- نگهداری شدند. نمونه‌های سرم این دانش آموزان با روش ایمونوفلورسانس غیرمستقیم با میکروسکوپ ایمونوفلورسانس (Nikon- ECLIPSE- E400- 079178, Japan) مورد آزمایش قرار گرفت (31، 19). در این بررسی نیز همانند بیشتر بررسی‌های انجام شده با ایمونوفلورسانس غیرمستقیم، تیترهای بالای 1:20 از کلاس آنتی‌بادی IgG، مثبت در نظر گرفته شد (33-31). سرمها ابتدا با رقت‌های 1:20 و 1:100 آزمایش شدند و مواردی که تیتر 1:100 آنها مثبت بود، با رقت‌های بالاتر نیز آزمایش گردیدند؛ سرم‌هایی که رقت 1:100 آنها منفی بود از دور آزمایش‌های بعدی خارج شدند. لام‌های حاوی آنتی‌ژن کشته شده توکسوپلاسما (تهیه شده توسط انستیتو پاستور ایران) از فریزر خارج و در دسیکاتور حاوی مواد جاذب رطوبت قرار گرفتند. سپس رقت‌های 1:20 و 1:100 سرمها به آنتی‌ژن اضافه شدند و مجموعه آنتی‌ژن- سرم در دمای  C37 به مدت 30 دقیقه انکوبه گردیدند؛ بعد از آن، لامها در محلول فسفات بافر با 2/7= pH، 3 بار و هر بار به مدت 7 دقیقه شستشو داده شدند. سپس به نمونه‌ها آنتی‌بادی کونژگه علیه ایمونوگلوبولین‌های انسانی (شرکت بهرینگ، ایران) با رقت 1:50 در بافر فسفات 2/7 =pH و سپس افزودن یک قطره اوانس‌بلو اضافه شد و نمونه‌ها در همان دما به مدت 30 دقیقه انکوبه و با روش قبل شستشو داده شدند. سپس، روی هر لام چند قطره گلیسیرین تامپون ریخته شد و با گذاشتن لامل، بررسی با میکروسکوپ ایمونوفلورسانس صورت گرفت.

تاکی زوئیتها در صورت وجود آنتی‌بادی‌های ضد توکسوپلاسما به رنگ سبز درخشان دیده می‌شدند. برای رقت‌های بالاتر در مواردی که تیتر 1:100 مثبت بود، نیز با همین روش عمل شد (31).

برای تعیین رابطه بین متغیرها، از آزمون 2 و به منظور تجزیه و تحلیل از نرم افزار SPSS استفاده گردید و 05/0p< معنی‌دار تلقی شد.

نتایج

آزمایش ایمونوفلورسانس غیرمستقیم بر روی سرم خون آزمودنیها نشان داد که از 1000 نفر افراد مورد بررسی 8/21% آنها دارای عیار پادتن ضدتوکسوپلاسما مساوی و یا بالاتر از 1:20 و 198 نفر (1/19%) دارای آنتی‌بادی با تیتر 1:20 تا 1:100 و20 نفر (2%) نیز دارای آنتی‌بادی بالای 1:100 بودند.

از میان 16 دانش‌آموزی که گربه را در کنار خانواده نگهداری می‌کردند، تعداد 6 نفر (5/37%) و از بین دانش‌آموزانی که هیچگونه تماس با گربه نداشتند، تعداد 104 نفر (11/17%) از کل 608 نفر (11/17%)، تیتر آنتی‌بادی مثبت بر علیه عفونت داشتند (جدول شمارة 1). در کل، بیشترین موارد مثبت در افرادی که از مواد غذایی نیم پز شده و نیز از جگر خام استفاده می‌کردند با رقت 1:20 تا ≤1:100به ترتیب در 141 نفر (52/15%) و 41 نفر (5/4%) مشاهده گردید (جدول شمارة 2). از میان دانش‌آموزانی که در طول ماه بیشتر از 6 بار از مواد غذایی نیم پز شده استفاده می‌کردند، تعداد 10 نفر از کل 38 نفر (3/26%) دارای تیتر آنتی‌بادی مثبت بر علیه توکسوپلاسما بودند؛ در حالیکه این میزان در دانش‌آموزانی که در ماه حدود 5-1 بار از مواد غذایی نیم پز شده استفاده می‌کردند، تعداد 131 نفر از کل 647 نفر (2/20%) به دست آمد (جدول شمارة 2).

همانطور که قبلاً ذکر شد بیشترین درصد مثبت تیتر آنتی‌بادی توکسوپلاسما در دختران استفاده کننده از جگر خام، به تعداد 41 نفر از کل 115 (6/35%) دانش‌آموز بود، در صورتی که تیتر مثبت آنتی‌بادی توکسوپلاسمای دانش آموزانی که از جگر خام استفاده نمی‌کردند، تعداد 160 نفر از کل 776 نفر (6/20%) تعیین گردید (جدول شمارة 2).

دانش‌آموزانی که دارای عیار آنتی‌بادی بالاتر از 1:100 بودند و از جگر خام استفاده نمی‌کردند تعداد 18نفر از 776 نفر (32/2%) مشاهده گردید. از 45 نفر دارای علایم عمومی بیماری (تب، لنفادنوپاتی، بثورات جلدی) 17 نفر از نظر تیتر آنتی‌بادی مثبت بودند (7/37%) ( جدول شمارة 3). دختران دانش‌آموز دارای علایم بیماری (7/37%) در مقایسه با دانش آموزان فاقد علایم بیماری (6/20%)، تیتر آنتی‌بادی مثبت بر علیه توکسوپلاسما، نشان دادند (جدول شمارة 3) که این موضوع از نظر آماری، رابطه معنی‌داری را نشان داد (001/0>p).

آزمـون آمـاری 2 نشـان داد کـه رابطـه معنی‌داری بین موارد مثبت آنتی‌بادی با سن، میزان آشنایی دانش آموزان با انگل توکسوپلاسما گوندی، استفاده از مواد غذایی نیم پز، نگهداری حیوانات اهلی در خانه و شغل پدر و مادر وجود ندارد. ولی بین عفونت و تماس با گربه، استفاده از جگر خام و علایم بیماری یک رابطه معنی‌دار وجود دارد (001/0>p).

بحث

در مطالعـه حاضـر میـزان مـوارد مثبت عیار آنتـی‌بادی ضد توکسوپلاسما در دختران دبیرستانی شهرستان جلفا و حومه به روش ایمونوفلورسانس غیرمستقیم، 8/21% تعیین گردید.

بنابراین 8/21% دختران شهر جلفا به عفونت توکسوپلاسما مبتلا شده و نیازی به بررسی‌های مجدد و پی‌گیری در زمان بارداری ندارند. از طرف دیگر 2/78% دختران دبیرستانی در شهرستان جلفا از نظر وجود آنتی‌بادی منفی بودند و شانس ابتلاء به عفونت حاد توکسوپلاسمایی را در زمان ازدواج و بارداری دارند.

شرایط محیطی بر روی میزان گسترش طبیعی عفونت توکسوپلاسما گوندی موثر است و با توجه به موقعیت اقلیمی جلفا، شرائط مناسب هاگ سازی و بقای اووسیست در این منطقه وجود دارد؛ لذا در مقایسه با درصد شیوع به دست آمده در نقاط مختلف، میزان به دست آمده در این منطقه قابل قبول می‌باشد (34،11،29). میزان موارد مثبت آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسموز در خانم‌های مراجعه کننده جهت آزمایشات قبل از ازدواج در مازندران، 76% با فاصله اطمینان 7/2 می‌باشد. با توجه به تفاوت سنی مراجعه کنندگان جهت ازدواج (12 تا 40 سال) میزان موارد مثبت در سنین پایین، کمتر (19- 15 سال: 4/17%) و با افزایش سن (34-30 سال: 9/87%) افزایش می‌یابد (30). در بررسی‌های مشابه در تهران، 31% از خانم‌های متقاضی ازدواج دارای آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسما بودند (25) و در کرمان 4/29% از این افراد از نظر آنتی‌بادی مثبت اعلام شدند (26) که با درصد موارد مثبت در گروه سنی 19- 15 سال در شهر جلفا در این مطالعه تفاوت چندانی ندارد. شاهمرادی میزان آلودگی به توکسوپلاسموز در مراجعین به مراکز بهداشتی را در شهرستان رودسر، 3/86% گزارش داده است (32). تحقیق عطائیان و همکاران در شهرستان زنجان بر روی 1152 نمونه سرمی نشان داد که حدود 206 نفر (1/9%) افراد از نظر آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسموز مثبت بودند (33). تحقیق دیگری که توسط زرگری و همکاران در شهرستان اهواز انجام یافت نشان داد که از کل 3022 نمونه سرمی افراد مشکوک به توکسوپلاسموز، 291 نفر (6/9%) دارای آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسما بودند (19). در سایر کشورها از جمله در هند 4/5% افراد مورد مطالعه دارای آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسما از کلاس IgM و 66/4% از کلاس IgG با روش الیزا بودند (35). بررسی بر روی دانش آموزان دبیرستانی کره جنوبی (2110 پسر و 2460 دختر) نشان داد که 5/5% دانش آموزان مثبت بودند (36). در مطالعه‌ای در ایرلند سرم 1276 نفر از دانش آموزان 4 تا 18 ساله جمع‌آوری و نشان داده شد که 8/12% بچه‌ها دارای آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسما گوندی بوده و هیچ گونه اختلاف معنی‌داری از نظر جنسی مشاهده نگردید (37).

در مطالعه‌ای که در اکتبر 2002 در ایالات متحده آمریکا و بریتانیا انجام یافت، تخمین زده شد که حدود 16 تا 40% جمعیت به این بیماری آلوده شده‌اند؛ در صورتیکه در آمریکای مرکزی و جنوبی و اروپای مرکزی میزان آلودگی 50 تا 80% تخمین زده می‌شود (12). در یک مطالعه در شمال ریودوژانیرو در برزیل که در سال‌های 99-1997 انجام یافت مشخص گردید که 84% افراد دارای زندگی در سطوح پائین اقتصادی و اجتماعی از نظر توکسوپلاسموز مثبت بود. اما حدود 62% افراد متعلق به گروه‌های متوسط از نظر زندگی و حدود 23% گروه‌های با زندگی مرفه مثبت بودند (10). موارد مثبت آنتی‌بادی در پاریس 83%، در آمریکا 7/31%، در الجزائر 49% و در نروژ 12% گزارش گردیده است (22). اختلاف این میزان شیوعها با مطالعه حاضر می‌تواند مربوط به جمعیت مورد مطالعه، نحوه انتخاب نمونه‌ها که در گروه خاص، منطقه جغرافیایی با شرائط آب و هوایی متفاوت و بیماری خاصی صورت گرفته است، باشد. این تفاوت می‌تواند ناشی از شرائط جغرافیایی مناسب برای بقاء انگل و عادات غذایی مردم منطقه (مصرف غذای خام یا سبزی و میوه نشسته) باشد. قابل ذکر است که روش آزمایشات در مطالعات انجام گرفته نیز متفاوت می‌باشند.

شیوع عفونت ناشی از توکسوپلاسما در انسان برحسب سن متفاوت است و موارد سرولوژیک مثبت بیماری با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد (38،39). در این تحقیق، گروه مورد مطالعه، دختران دبیرستانی (19- 15 سال) بودند یعنی با توجه به محدود بودن گروه سنی در این مطالعه، رابطه آماری معنی‌داری بین میزان موارد مثبت آنتی‌بادیها و سن به دست نیامد. از متغیرهای مورد بررسی دیگر در این تحقیق رابطه بین میزان تحصیلات والدین دانش آموزان و مثبت شدن آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسما بود که ارتباط آماری معنی‌داری بین میزان تحصیلات و بروز عفونت مشاهده نگردید.

یکی از عواملی که تأثیر آن در میزان آلودگی در تمام مطالعات انجام گرفته تأیید شده است آلودگی به وسیله اووسیست از طریق تماس با گربه آلوده به انگل و یا مصرف سبزیجات خام آلوده شده به مدفوع گربه آلوده می‌باشد؛ زیرا گربه‌های آلوده حافظ چرخه جنسی انتراپی‌تلیال توکسوپلاسما گوندی هستند و میزبان قطعی می‌باشند. در صورتی که حیوانات آلوده دیگر به عنوان میزبانان ثانویه به حساب می‌آیند و یک چرخه غیرجنسی خارج روده‌ای دارند (16،1،15). لذا در این تحقیق میزان شیوع آلودگی و ارتباط آن با میزان تماس افراد با گربه و یا نگهداری گربه در منزل بررسی شد و تقریبا 50% کسانی که سابقه تماس با گربه داشتند، آلوده تشخیص داده شدند. در کاشان 5/55% و در کرمان 50% کسانی که سابقه تماس با گربه داشتند آلوده تشخیص داده شدند که با نتیجه این بررسی هم‌خوانی دارد (38،26). در رابطه با نگهداری سایر حیوانات اهلی در خانه، ارتباط معنی‌داری بین میزان آلودگی و این متغیر به دست نیامد. در کرمان نیز نتیجه مشابهی در این ارتباط حاصل شده است (26).

گزارش‌های متعددی در ارتباط با ابتلاء به توکسوپلاسموز ناشی از مصرف گوشت آلوده ارائه شده و برخی از بررسی‌های سرولوژیک گوشت آلوده را بیش از تماس با گربه به عنوان منشاء عفونت انسان تعیین نموده‌اند. بنابراین شیوع عفونت توکسوپلاسما گوندی در بین کارکنان کشتارگاه‌ها و افراد شاغل در نقل و انتقال گوشت بیش از جمعیت عمومی است (1،40). در این مطالعه، آزمون آماری 2 نشان داد که رابطه معنی‌داری بین موارد مثبت آنتی‌بادی توکسوپلاسما و استفاده از جگر خام در بین دانش‌آموزان دختر وجود دارد. همچنین میزان عیار آنتی‌بادی در افرادیکه از مواد غذایی نیم پز استفاده می‌کنند، بیشتر از افرادی که از این مواد غذایی استفاده نمی‌کنند، بود که این مورد نیز نشان‌دهنده انتقال انگل توسط مواد غذایی نیم‌پز می‌باشد. در کرمان از بین 82 نفری که گوشت را به صورت نیم‌پز یا خام مصرف می‌کردند، 47 نفر (31/57%) یعنی بیش از نیمی از موارد، آنتی‌بادی مثبت داشتند (26). در اصفهان در بررسی روی افراد شاغل در صنعت گوشت این استان شیوع آلودگی 8/48% به دست آمد (40).

به طور کلی در این بررسی این نتیجه حاصل شد که سرم خون 2/78% دختران دبیرستانی شهرستان جلفا در استان آذربایجان شرقی از نظر آنتی‌بادی ضد توکسوپلاسما منفی است و این دختران بالقوه در معرض ابتلاء به توکسوپلاسموز اکتسابی حاد طی دوران بارداری و انتقال آن به جنین خود می‌باشند و همچنین بین نگهداری گربه و مصرف جگر خام یا نیم‌پز و نیز بین علائم بیماری و میزان آلودگی ارتباط مثبت و واضحی وجود دارد. بنابراین لازم است فرد در صورت وجود علایم عمومی بیماری (تب، لنفادنوپاتی و ...) باید به یک متخصص عفونی مراجعه و از نظر بیماری توکسوپلاسموز بررسی شود.

با توجه به شیوع بالای آلودگی توکسوپلاسما در دنیا و از طرفی بدون علامت بودن مرحله حاد بیماری و به خصوص اهمیت این بیماری در دوران بارداری و اثرات سوء این عفونت روی جنین لازم به نظر می‌رسد تا بررسی آنتی‌بادی‌های ضد توکسوپلاسما در خانمها در دوران تحصیلات دبیرستانی، دانشگاهی و در هنگام مشاوره ازدواج به صورت روتین جزء برنامه‌های بهداشتی کشور قرار گیرد. از طرفی مساله آموزش راه‌های سرایت بیماری به عامه مردم (خصوصاً گروه سنی مورد مطالعه در این بررسی) توصیه می‌گردد؛ که این امر مهم، اهمیت ویژه‌ای در کاهش شیوع توکسوپلاسموز مادرزادی می‌تواند داشته باشد.

نتیجه‌گیری

براساس نتایج حاصل از این مطالعه 5/78% از خانم‌های مورد مطالعه در سن قبل از ازدواج سرم منفی بودند یعنی فاقد هرگونه مصونیت اکتسابی در مقابل این عفونت می‌باشند. بنابراین احتمال ابتلاء به توکسوپلاسموز در فرزندان این افراد در صورت بارداری و آلوده شدن به انگل در طی آن بارداری وجود دارد. پیشنهاد می‌شود که آزمایش توکسوپلاسموز به یکی از آزمایشات اجباری قبل از باداری تبدیل شود و همچنین آموزش بهداشت برای مادران جهت پیشگیری از تولد اطفال دارای ناهنجاری‌های مادرزادی مورد تأکید قرار گیرد.

تشکر و قدردانی

لازم است از همکاری کادر محترم آمـوزش و پـرورش شهرستان جلفا، مدیران، کارکنان و پرسنل بیرستان‌های جلفا، هادی‌شهر، لیوارجان، ایری، مسئول بهداشت مدارس آموزش و پرورش استان و کارشناس آزمایشگاه تک‌یاخته شناسی دانشکده پزشکی در انجام این تحقیق تشکر و قدردانی نمائیم. لازم به ذکر است که این طرح تحقیقاتی مصوب معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز بود و با پشتیبانی اداری و مالی آن معاونت محترم انجام گردیده است.

  1. Cohen S. Immunology of parasitic serodiagnosis of toxoplasmosis. Blackwell Scientific.1976; pp: 50-54.
  2. Remington J.S., Mcleod R., Desmonts G. Toxoplas-mosis. Remington- Kelin infectious disease of fetus and newborn infant. 4th Edition, Saunders.1995; pp: 140-267.
  3. Peter G. Toxoplasma gondii infection in red book report of the committee on infectious disease. 14th Edition.1997; pp: 531-535.
  4. غروی محمد جواد. بررسی سرولوژیک و پارازیتولوژیک و پاتولوژیک توکسوپلاسموز مادرزادی. پایان نامه جهت اخذ مدرک دکترای انگل‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس.1370.
  5. آسمار مهدی، اسماعیلی احمدرضا، هوانسیان آرپی. بررسی مرگ‌های جنینی توکسوپلاسمایی در استان مازندران. خلاصه مقالات هشتمین کنگره بیماری‌های عفونی و گرمسیری ایران، تهران. 1378، صفحه 850 .
  6. کشاورز ولیان حسین، زارع رنجبر مهدی. توکسوپلاسموز در زنان آبستن و انتقال آن به جنین در شهرستان رفسنجان. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان. سال دوم (1372)، شماره 6 و7، صفحات: 28- 32.
  7. شریف مهدی، عجمی ابواقاسم. بررسی سرولوژیکی توکسوپلاسموز در خانمها با سابقه سقط یا مرگ جنین مراجعه کننده به درمانگاه‌های زنان شهرستان ساری. مجله علمی-پـژوهشـی دانشگاه علـوم پـزشکـی مـازندران. سـال 10 (1379)،شماره 26، صفحات: 18-13.
  8. Raquel Coelho A.L. Kobayashi M., Carvalho L.B. Jr. Prevalence of IgG antibodies specific to Toxoplasma gondii among blood donors in Recife. Northeast Brazil. Revista do Instituto de Medicina Tropical de Sao Paulo.2003; 45(4): 229-234.
  9. صائبی اسماعیل. بیماری‌های انگلی در ایران. چاپ ششم، مؤسسه فرهنگی- انتشاراتی حیان، (1377)، صفحات: 241-251.
  10. Jones J.L., Ogunmodede F., Schftel J., Kirkland E. Toxoplasmosis-related knowledge and practices among pregnant women in the United States. Infect Dis Obstet Gynecol.2003; 11(3): 139-145.
  11. Segundo G.R., Silva D.A., Mineo J.R., Ferreira M.S. Congenital toxoplasmosis in Uberlandia, MG, Brazil. J Tropical Pediatrics.2004; 50(1): 50-55.
  12. Hill D., Dubey J.P. Toxoplasma gondii transmission. Diagno prevent.2002;10(8):634.
  13. ذوقی اسماعیل. توکسوپلاسموز در انسان و حیوان. جلد اول. چی‌چی دوبی. چاپ اول، نشر فرهنگ اسلامی تهران (1372)، صفحات: 92-120.
  14. Markell E.K., John D.T., Krotoski W.A.Medical Para-sitology. 8th Edition Philadelphia, W.B. Saunders Co. 1999;pp:161-171.
  15. Hoghooghi Rad N., Afraa M. Prevalence of toxo-plasmosis in humans and domestic animals in Ahvaz, Capital of khoozestan province, south-west Iran. J Trop Med Hyg.1993; 96(3): 163-8.
  16. Bahia Olivera L.M., Jones J.I., Alves C.C., Orefice F., Addiss D.G. Highly endemic water borne toxoplas-mosis in north Riodejaneiro state. Emerg Infect Dis. 2003;9(1):55-62.
  17. امیر زرگر علی اکبر، افرا منیژه. بررسی تیتر IgM، IgG سرم علیه توکسو پلاسما گوندی دربیماران مشکوک به توکسو پلاسموز، مجله پزشکی ارومیه: سال 9 (1377)، شماره 3، صفحات: 124-129.
  18. Roider M.H., Berthonneau J., Bourgoin A. Seropre-valences of toxoplasma, malaria, rubella, CMV, HIV and treponemal infections among pregnant women in cotonou, Republic of Benin. Acta Trop. 1995; 59(4): 271-277.
  19. Cunningham F.G., MacDonald P.C., Gant N.F. Willi-ams obstetrics, 20th Edition, Stamford, Appleton and Lange.1997;pp:1309-1310.
  20. Jeannel D., Niel G., Costagliola D., Danis M. Traore B.M., Gentilini M. Epidemiology of toxoplasmosis among pregnant women in the Paris area. Int J Epi-demiol.1989; 17(3): 595-602.
  21. Mozart L., Procaine R.S. Incidence of congenital toxoplasmosis in southern Brazil: A prospective study. Rev Inst Med Trop Sao Paulo.2003;45(3):147-51.
  22. Olliaro P. Congenital toxoplasmosis. Clin Evid. 2002; 5(2): 680-3.
  23. شکرابی مهدی، خانعلی خدیجه. بررسی سرولوژیک توکسوپلاسما در خانم‌های معرفی شده جهت ازدواج با استفاده از روش الیزا و فلورسانس غیرمستقیم. مجله تشخیص آزمایشگاهی. سال اول (1378)، شماره 5، صفحات: 31- 33.
  24. کامیابی زهرا، عطارپور منیژه. بررسی سرواپیدمیولوژیک آنتی‌بادی‌های ضد توکسوپلاسما در خانم‌های مراجعه کننده جهت مشاوره ازدواج در شهرستان کرمان، مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان: سال 6 (1378)، شماره 3، صفحات: 127- 133.
  25. Athari D.V. Seroprevalence of toxoplasma antibodies among pregnant women in Kermanshah. Med J Islamic Rep. Ir.1373;(sum): 93-96.
  26. پیشوا ابتهاج، بشردوست نصراله. تعیین بروز توکسوپلاسموز مادرزادی در زنان باردار (خلاصه). چهارمین کنگره بین المللی ایمونولوژی و آلرژی در ایران. اصفهان، اردیبهشت 1377، صفحات: 27- 33.
  27. سلطان محمدزاده محمدصادق، کشاورز حسین، محبعلی مهدی، هلاکویی نائینی کوروش، عرشی شهنام. بررسی سرواپیدمیولوژیکعفونت توکسوپلاسما در ساکنین شهر مشکین شهر، استان اردبیل. مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی: سال اول (1381)، شماره چهارم، صفحات: 57- 70.
  28. عجمی ابواقاسم، شریف مهدی، صفار محمد جعفر، ضیایی هاجر. بررسی سرولوژی توکسوپلاسموزیس در خانم‌های معرفی شده جهت انجام آزمایشات قبل از ازدواج در استان مازندران در سال 1378. مجله علمی- پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران: سال 11 (1380)، شماره 31، صفحات: 51- 56.
  29. فلاح اسماعیل، مرتضوی جاوید، ملجایی سید هادی، مهدی پورزارع نسرین، کریمی نژاد اصل مهدی. تعیین میزان شیوع توکسوپلاسموز در بیماری‌های بدخیم با روش ایمونوفلورسانس غیرمستقیم. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی تبریز: (1382)، شماره 60، صفحات: 45-49.
  30. شاهمرادی احمد. سرواپیدمیولوژی توکسوپلاسموز در مراجعان به مراکز بهداشتی شهرستان رودسر. فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد: (1376)، شماره 15 و 16، صفحات: 7-11.
  31. عطائیان علی، تدین پروین، هانیلو علی، تاران حسین، مهرگان فرزاد، عزیزی عباس. سرواپیدمیولوژی توکسوپلاسموز در مراجعین به بیمارستان حکیم هیدجی زنجان. مجله علمی دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی استان زنجان (1379). شماره 32، صفحات: 4-11.
  32. Grossman A.M. Viral infection. 17th Edition, Nor-walk, Appleton- Century- Crofts.1982; pp: 702-707.
  33. Mohan B., Dubey M.L., Malla N., Kumar R. Seroepi-demiological study of toxoplasmosis in different sec-tions of population of Union Territory of Chandigarh. J Commun Dis.2002; Mar; 34(1): 15-22.
  34. Yang H.J., Jin K.N., Park Y.K., Hong S.C., Bae J.M., Lee S.H., Choi H.S., Hwang H.S., Chung Y.B., Lee N. S., Nam H.W. Seroprevalence of toxoplasmosis in the residents of Cheju island, Korea. Korean J Parasitol. 2000;38(2):91-93.
  35. Taylor M.R., Lennon B., Holland C.V., Cafferkey M. Community study of toxoplasma antibodies in urban and rural schoolchildren aged 4 to 18 years. Arch Dis Child.1997; 77(5): 406-9.
  36. قربانی مهدی. اصول تشخیص و درمان توکسوپلاسموز. خلاصه مقالات دومین کنگره سراسری بیماری‌های انگلی ایران: 1376، صفحات: 56، 116-119، 159،161.
  37. Dubey J.P.A. Review of toxoplasmosis in pigs. Vet Parasitol.1990; 19:181-223.
  38. بهفر نگین. بررسی درصد آلودگی و جداسازی سویه انسانی و حیوانی توکسوپلاسماگوندی در اصفهان و استقرار آن در آزمایشگاه. پایان نامه دکترای داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان،1370.
  39. Mandell G.L., Bennet J.E., Dolin R. Bennett. Bennett's principles and practice of infectious disease. 5th Edition. Philadelphia: Churchill Livingstone.2000; pp: 2858-2881.
  40. Kasper L.H. Toxoplasma infection. Harrison's prin-ciples of internal medicine. 15th Edition. McGraw-Hill. 2001; pp: 1222-1226.
Journal of Reproduction & Infertility
Volume 6, Issue 3
Summer 2005
Pages 261-269