en مصرف اتينيل استراديول براي تعديل اثرات آنتي‌استروژنيك كلوميفن سيترات در بيماران كانديد IUI ناباروري باشيوع حدود 15-10% يكي از مشكلات جامعه بوده كه گاهي تداوم زندگي زناشويي را تهديد مي‌كند. كلوميفن سيترات يكي از شايع‌ترين داروهاي مصرفي در درمان ناباروري مي‌باشد. هدف از اين مطالعه مقايسه اثرات كلوميفن به تنهايي و يا همراه با اتينيل استراديول براي تحريك تخمك‌گذاري در بيماران كانديد IUI بود. اين مطالعه از نوع كارآزمايي باليني تصادفي بود كه در مركز درمان ناباروري دانشگاه علوم پزشكي مشهد انجام شد. 159 زن نابارور بين 20 تا 30 ساله كه مدت ناباروري آنها حدود 1 تا 10 سال بود به طور تصادفي به دو گروه درماني تقسيم شدند. گروه اول (59 نفر) mg100 كلوميفن همراه با mg05/0 اتينيل استراديول و گروه ديگر (100 نفر) mg100 كلوميفن به تنهايي دريافت نمودند. تعداد فوليكول و قطر آن، ضخامت اندومتر و با سونوگرافي ترانس واژينال ميزان حاملگي و ميزان سقط مورد بررسي قرار گرفت و آناليز آماري با استفاده از آزمونهاي آماريx2 و T-test انجام شد. اختلاف ضخامت اندومتر دو گروه از نظر آماري معني‌دار بود (mm9/7 در گروه اول در مقايسه با mm0/7 در گروه دوم، 001/0P=)؛ ولي تفاوتي در ميزان حاملگي و سقط وجود نداشت. ميزان حاملگي در گروه اول 6/12% و در گروه دوم 5/14% (55/0=P) بود. ميزان سقط سه ماهه اول در گروه اول 21% و در گروه دوم 1/25% بدست آمد (9/0=P). يافته‌هاي اين مطالعه نشان داد كه اتينيل استراديول مي‌تواند اثرات نامطلوب كلوميفن سيترات ‌را بر روي ضخامت اندومتر تعديل كند؛ اما قادر به افزايش ميزان حاملگي و كاهش ميزان سقط خود به خودي نمي‌باشد. Infertility with an incidence of about 10-15% is a social problem that sometimes threatens the continuity of the family life. Clomiphen Citrate (C.C.) is one of the most commonly used drugs in the treatment of infertility. The purpose of this study was to compare the pregnancy and abortion rates after IUI in two groups of patients who received clomiphen citrate alone or C.C. in combination with ethinyl E2 to stimulate ovulation in patients undergoing IUI. This was a randomized clinical trial study performed at the Infertility Center of Mashad Medical Science University. The subjects were 159 women, aged 20-30 years with infertilty back ground of 1-10 years who were randomly assigned to two groups. The first group received C.C. plus ethinyl E2 and the other group C.C. alone. The number and diameter of the follicles, endometrial thickness, and pregnancy and abortion rates were evaluated by transvaginal ultrasonography and analyzed by chi-square and T-test. There was a significant difference in endometrial thickness between the two treatment groups (7.88 mm in group I vs. 7.02 mm in group II, p=0.001). There were no significant differences between pregnancy and abortion rates in the two groups. Pregnancy rate was 18.6% in group I vs. 14.5% in group II and first trimester abortion rate was in group I, 21% vs in group II, 25%. Ethinyl E2 can modulate the deleterious effects of C.C. on endometrial thickness, which could not contribute to higher pregnancy rates and lower spontaneous abortion rates. کلومیفن سیترات، اتینیل استرادیول، تلقیح داخل رحمی اسپرم، میزان بارداری، میزان سقط Clomiphene citrate, Ethinyl estradiol, Pregnancy rate, Abortion rate, Intra uterine insemination 129 137 https://www.jri.ir/article/118 /documents/fullpaper/fa/118.pdf NayerehKhademDepartment of Obstetrics and Gynecology, Imam Reza Hospital, Faculty of Medicine, Mashad University of Medical Sciences, Mashad, Iranنيرهخادمparisa_e77@yahoo.com292ParisaEnsafiDepartment of Obstetrics and Gynecology, Imam Reza Hospital, Faculty of Medicine, Mashad University of Medical Sciences, Mashad, Iranپريسا انصافي264