en اختلالات كروماتين اسپرم بر تشكيل پرونوكلئوس با اندازه نامساوي در IVF و ICSI براساس تحقيقات مختلف اندازه، مرفولوژي و وضعيت قرارگيري پرونوكلئوس‏ها مي‏تواند بر كيفيت رويان، لانه‏گزيني و حاملگي تأثير داشته باشد. در اين تحقيق رابطه احتمالي بين تستهاي بلوغ كروماتين اسپرم (CMA3، آنيلين بلو، SDS، SDS+EDTA) و شاخصهاي اسپرم با درصد جنينهاي داراي پرونوكلئوس نامساوي ارزيابي شد. نمونه‏هاي جمع‌آوري شده از 115 بيماري كه براي ICSI و IVF مراجعه نمودند، براي ارزيابي غلظت، تحرك، مرفولوژي اسپرم همچنين تستهاي بلوغ هسته اسپرم قبل و بعد از آماده‏سازي، استفاده شد. 17 تا 19 ساعت پس از مجاورت اسپرم با تخمك در IVF يا ICSI، با توجه به حضور و اندازه پرونوكلئوس‏ها، زيگوتها امتيازدهي شدند و رابطه بين درصد زيگوتهاي با پرونوكلئوس نامساوي با شاخصهاي اسپرمي و تستهاي بلوغ هسته اسپرم تعيين گرديد. بين درصد زيگوتهاي با پرونوكلئوس نامساوي و كمبود پروتامين (به روش CMA3) و هيستون اضافي (با رنگ‏آميزي آنيلين بلو) و توانايي كروماتين اسپرم براي خروج از تراكم (SDS+EDTA) يك رابطه مثبت معني‏دار در بيماران ICSI بدست آمد؛ اما در بيماران IVF بين هيچ يك از شاخصهاي اسپرمي و تست‏هاي مذكور با درصد زيگوت‏هاي با پرونوكلئوس نامساوي رابطه‏اي مشاهده نشد، در صورتيكه بيماران را به دو گروه CMA3 مثبت كمتر از 30% و بيش از 30% تقسيم كنيم در هر دو روش ICSI و IVF يك اختلاف معني‏داري بين درصد زيگوتهاي با پرونوكلئوس نامساوي و ميزان لقاح در دو گروه بدست آمد. ارزيابي وضعيت كروماتين بسيار مهم است چون كمبود پروتامين نه تنها اثر مستقيم بر ميزان لقاح و كيفيت پرونوكلئوس دارد بلكه براساس نتايج اين مطالعه بر روي تكامل رويان در هر دو روش ICSI و IVF تأثير مي‌گذارد. تأثير وضعيت كروماتين غيرطبيعي ممكن است به واسطه تشكيل غيرطبيعي پرونوكلئوس باشد؛ زيرا احتمال دارد در روش ICSI اسپرم با كروماتين غيرطبيعي به داخل اووسيت تزريق شود. Pronucleus size, morphology and orientation are known to affect embryo quality, implantation and pregnancy success. The present study was aimed at evaluation of the possible relationship between sperm chromatin maturity tests (CMA3, aniline blue, SDS, SDS+EDTA) and semen parameters with percentage of zygotes with pronucleus size asynchrony. Semen of 115 men from IVF and ICSI couples were analyzed for sperm concentration, motility, morphology and the said tests. At least 17-19 hours after sperm insemination or ICSI, oocytes were scored for presence and relative size of their pronuclei and then the relationship between percentage of zygotes with pronucleus size asynchrony and semen parameters and the above tests was evaluated. A positive significant relationship was obtained between percentage of zygotes with unequal pronucleus size with protamine deficiency, excessive histones and ability of sperm to undergo decongestion in ICSI cases. However, no correlation was observed between this phenomenon and any of semen parameters and aforementioned tests in IVF cases. The result of this study and other studies show that evaluation of chromatin status is of paramount importance, since protamine deficiency not only directly affects fertilization rate, but also affects pronuclear morphology which influences embryo development, implantation and pregnancy success in IVF and ICSI. The effect of abnormal chromatin status on development of zygote might be mediated via abnormal pronucleus formation since sperms with abnormal chromatin are injected into oocytes during ICSI. پرونوکلئوس با اندازه نامساوری، کروماتین اسپرم، لقاح آزمایشگاهی، کمبود پروتامین، تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم Sperm chromatin, Pronucleus size asynchrony, ICSI, IVF, Protamine deficiency 137 146 https://www.jri.ir/article/119 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/119.pdf Mohammad HosseinNasr-EsfahaniDepartment of Embryology, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Science University, Isfahan, IranNasrmhn@yahoo.com168ShahnazRazaviDepartment of Embryology, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Science University, Isfahan, Iranشهناز رضوي 265MohammadMardaniDepartment of Embryology, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Science University, Isfahan, Iranمحمدمردانی170AfsanehMafiDepartment of Embryology, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Science University, Isfahan, Iranافسانه مافي 266AbbasMoghaddamDepartment of Embryology, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Science University, Isfahan, Iranعباس مقدم 267SafouraTofighDepartment of Embryology, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Science University, Isfahan, Iranصفورا توفيق حسابي268