en تاثير دو نوبت تلقيح داخل رحمي اسپرم(IUI) بر ميزان حاملگي در سيكل‌هاي تحريك تخمك‌گذاري با كلوميفن سيترات ناباروري با شيوع حدود 15-10% يكي از مشكلات اساسي جوامع بوده كه گاهي حتي تداوم زندگي مشترك را تهديدمي‌كند. تلقيح داخل رحمي اسپرم(IUI) به‌طور شايع در درمان زوجهاي نابارور با علل مختلف به كارمي‌رود. اختلاف در ميزان حاملگي به‌دنبال دوبار تلقيح داخل رحمي نسبت به يك‌بار گزارش شده‌است. در مطالعه حاضر تاثير انجام دوبار IUI، يكي‌ قبل از تخمك‌گذاري و ديگري پس‌از انجام تخمك‌گذاري با گروه داراي فقط يك‌بار IUI در سيكل‌هاي كلوميفن سيترات مورد مقايسه قرارگرفت. اين تحقيق يك مطالعه كنترل‌شدة تصادفي و آينده‌نگر بود كه درآن 200 زن نابارور با فاكتور مردانة خفيف ويا بدون فاكتور مردانه و داراي ساير علل ناباروري، به عنوان كانديد IUI انتخاب شدند و با تجويز mg100كلوميفن به‌مدت 5 روز و تزريقIU000/10 هورمون HCG تحريك تخمك‌گذاري شدند. بيماران درروز تزريق HCG به‌طور تصادفي به دو گروه تقسيم‌شدند، در گروه اول، IUI، 36 ساعت پس‌از تزريق HCG ودر گروه دوم، IUI دو نوبتي 18 و42 ساعت پس‌از تزريق HCG انجام و ميزان حاملگي باليني در هر سيكل در دو گروه مقايسه‌گرديد. مشخصات فردي بيماران در دو گروه مشابه‌بود. ميزان حاملگي در گروه يك نوبتي 14% و در گروه دو نوبتي 13% بود؛ بنابراين اختلاف معني‌داري بين دو گروه ازنظر ميزان حاملگي در سيكل‌هاي تحريك‌شده تخمداني با كلوميفن سيترات وجودنداشت. يافته‌هاي اين مطالعه نتوانست فايده دوبارIUI را نسبت‌به يك‌بار در سيكل‌هاي كلوميفن/HCG نشان دهد. با توجه به نتايج حاصله توصيه‌مي‌شود در مطالعات بعدي در بيماران كانديد IUI به خصوص در تحريك تخمك‌گذاري با HMG/HCG و نيز در افراد نابارور با فاكتور مردانه، IUI دو‌نوبتي انجام و نتايج آن با IUI يك نوبتي مقايسه‌شود تا در صورت مناسب‌بودن، جهت افزايش موفقيت درمان ناباروري مورد استفاده قرارگيرد. Infertility with an incidence of about 10-15% is one of the community burdens that even threatens the continuity of the family life. Intrauterine insemination (IUI) is frequently used in the treatment of infertile couples with various causes of infertility. The difference in pregnancy rates following a double IUI versus a single IUI has been reported. In this study we compared the effectiveness of double IUI before and after ovulation with a single IUI in superovulated cycles with clomiphene citrate. This was a prospective randomized controlled trial study. Our study was carried on 200 women with mild male factor or without male factor infertility, and other female factor as a IUI candidate. They were stimulated with clomiphene 100 mg for 5 days plus HCG 10000 IU. On the day of HCG administration, patients were randomly divided into one of two groups; in group I, IUI was performed 36 hours after HCG injection and in group II, Double IUI was performed 18 and 42 hours after the HCG injection. Clinical pregnancy rates in both groups were compared per cycle. The demographic data for two groups were similar. Pregnancy rate of the first group was 14% versus 13% for the second group, so there was no statistical significance difference between two groups (double and single IUI) for the pregnancy rates in super ovulation cycles with clomiphene citrate. (P=0.834) The result of this study did not show a benefit for double IUI over single IUI in clomiphene citrate/ HCG cycles. Regarding our Findings for future research in IUI candidate couple, using double IUI and comparing it with single IUI especially with HMG/HCG superovulation protocol and also infertile couple with male factor is suggested. تلقیح داخل رحمی اسپرم، IUI دونوبتی، کلومیفن سیترات، میزان بارداری، ناباروری، IUI یک نوبتی Intrauterin insemination, Single IUI, Double IUI, Clomiphene citrate, Pregnancy rate, Infertility 314 322 https://www.jri.ir/article/135 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/135.pdf NayerehKhademDepartment of Obstet . and Gynecol Imam Reza Hospital, Faculty of Medicine, Mashhad Medical Sciences University, Mashad, Iranنيرهخادم292ZhinousRafie ZadehDepartment of Obstet . and Gynecol Imam Reza Hospital, Faculty of Medicine, Mashhad Medical Sciences University, Mashad, Iranژينوسرفيع‌زاده294