en بررسي تأثير داروي كتوتيفن به عنوان بلاك كننده ماست سل بر روي پارامترها و كروماتين هسته اسپرم در مردان نابارور با علت ناشناخته مقدمه: ماست سل‌ها در التهاب و افزايش حساسيت و فيبروز نقش مهمي را ايفا مي‌نمايند. اين سلولها به طور طبيعي در اكثر بافت‌هاي محيطي از جمله بيضه وجود دارند. ولي مطالعات نشان داده است كه تعداد آنها در بيضه مردان نابارور به طور چشمگيري افزايش مي‌يابد و احتمالاً موجب ايجاد فيبروز در اطراف لوله‌هاي سمينيفرس گشته و منجر به اختلالات اسپرماتوژنز مي‌شود. به نظر مي‌رسد درمان با ماست سل بلاكرها مانع از رهائي مواد وازواكتيو و در نتيجه كاهش التهاب و فيبروز در اين بافت گشته كه در نهايت منجر به بهبود اسپرماتوژنز مي‌گردد. هدف از اين مطالعه بررسي تاثير داروي كتوتيفن بر روي پارامترهاي اسپرمي و كروماتين هسته اسپرم در بيماران نابارور مي‌باشد. مواد و روشها: اين مطالعه به صورت آينده‌نگر بر روي 10بيمار اوليگواسپرم و 14 بيمار غير اوليگواسپرم نابارور، مراجعه كننده به مركز باروري و ناباروري اصفهان، بدون علت زنانه و با ميزان طبيعي هورمون LH،FSH و تستوسترون، تحت درمان با داروي كتوتيفن ( با دوز mg1 دو بار در روز به مدت 3 ماه) انجام گرفت. پارامترهاي اسپرمي و كروماتين هسته اسپرم (رنگ‌آميزي CMA3 و آنيلين‌بلو) قبل از درمان، 45 و 90 روز پس از درمان بررسي شد و نتايج قبل و بعد از درمان با استفاده از نرم افزار SPSS به روش Paired samples t-student test مقايسه گرديد. نتايج: در گروه اوليگواسپرم45 روز پس ازدرمان از بين تمام پارامترها فقط حجم سيمن افزايش معني‌داري را نشان داد(005/0=P). اما 90 روز بعد از درمان ميانگين حجم سيمن، تعداد كل اسپرم، درصد اسپرم با مورفولوژي طبيعي، اسپرم با مورفولوژي سر طبيعي و اسپرم با هيستون طبيعي افزايش معني‌داري داشت (05/0=P). همچنين درصد تحرك اسپرم به طور معني‌داري نسبت به قبل از درمان كاهش نشان داد(025/0=P). در اين گروه 2 مورد حاملگي گزارش شد(20%). در بيماران غير اوليگواسپرم نابارور ميانگين تعداد اسپرم 45 روز بعد از درمان نسبت به قبل از درمان كاهش معني‌داري داشت (03/0=P) ولي پس از 3 ماه درمان افزايش غير معني‌داري نشان داد كه نزديك به ميزان قبل از درمان بود(05/0P>). همچنين 90 روز پس از درمان درصد اسپرم با مورفولوژي طبيعي، اسپرم با مورفولوژي سر طبيعي و اسپرم با هيستون طبيعي به طور معني‌داري افزايش يافته بود و درصد اسپرم با نقص پروتامين كاهش معني‌داري داشت (05/0P). در اين گروه 2 مورد حاملگي گزارش شد(3/14%). ضمناً اختلاف معني‌داري در ميزان هورمون‌هاي تستوسترون، FSH وLH در هر دو گروه قبل و بعد از درمان مشاهده نشد (05/0P>). نتيجه گيري: با توجه به بهبود اسپرم و كروماتين هسته اسپرم در بيماران تحت مطالعه به نظر مي‌رسد كه داروي كتوتيفن به عنوان ماست سل بلاكر در درمان ناباروري با علت ناشناخته مي‌تواند مؤثر باشد. در ضمن از آنجائي كه درصد موفقيت باروري در روش‌هاي نوين درمان ناباروري وابسته به كيفيت اسپرم مي‌باشد؛ لذا پيشنهاد مي‌شود كه در بيماران فوق‌الذكر قبل از درمان جهت بهبود كيفيت اسپرم از اين دارو استفاده گردد. Introduction: Mast cells play an important role in inflammation, hypersensitivity and fibrosis. Mast cells are normally present in most of peripheral tissues including testes. Studies of literatures suggest that there is a prominent increase in number of testicular mast cells in testes of infertile patients which might result in peritubular fibrosis and consequently disruption in spermatogenesis. Therefore, it appears that treatment with mast cell blockers prevents mast cell release of vasoactive substances and thereby, reduction in inflammation and fibrosis might improve semen parameters. The aim of this study was to evaluate the effect of ketotifen, as a mast cell blocker, on semen parameters and sperm chromatin quality in infertile males. Materials and Methods: This prospective study was carried out on 10 oligospermic and 14 non-oligospermic infertile males, who referred to Isfahan Fertility and Infertility Center, all of cases had normal gonadotropin and testosterone levels, without female factor defect. The two groups were treated with 1mg ketotifen, twice daily for 3 months. Semen parameters and sperm chromatin (CMA3 and aniline blue staining) were assessed on days 0, 45 and 90 after ketotifen administration. Results were analyzed by SPSS software using paired samples student t-test. Results: In the oligospermic group, only seminal volume increased significantly on day 45 (P=0.005), however on day 90, seminal volume, total sperm density, percentage of normal morphology, normal head morphology and sperms with normal histone were increased significantly (P≤0.05), though sperm motility decreased (P=0.025). Two pregnancies were recorded in this group (20%). In non-oligospermic infertile males, the sperm density decreased significantly on day 45 compared to day 0(P=0.03), however, this value rebounded to pre-treatment value by day 90 (P>0.05). The percentage of sperms with normal morphology, normal head and normal histones increased significantly on day 90 (P≤0.05), whereas, percentage of protamine deficient sperm decreased significantly (P≤0.05). Two pregnancies were recorded in this group (14.3%). The mean values of FSH, LH and testosterone did not change significantly before and after treatment (P>0.05). Conclusion: Considering the improved sperm morphology and sperm chromatin quality, treatment with ketotifen as a mast cell blocker is advised for the treatment of unexplained infertility patients. Meanwhile, since the success rate of Assisted Reproduction Technique (ART) depends on the quality of sperm, pretreatment ketotifen is recommended for patients who undergo ART. ماست سل، کتوتیفن، کروماتین اسپرم، اولیگواسپرم، ناباروری، پارامترهای اسپرم Mast cell, Ketotifen, Sperm chromatin, Sperm Parameters, Oligospermia, Infertility 139 150 https://www.jri.ir/article/149 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/149.pdf SaraSoleimani AslAnatomy Department, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Sciences University, Isfahan, Iranساراسليماني اصل340HomayounAbbasiDepartment of Urology, Faculty of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iranهمايونعباسي341Mohammad HosseinNasr-EsfahaniEmbryology Department, Royan Institute, Iranian Academic Center for Education, Culture & Research (ACECR), Tehran, Iraninfo@royaninstitute.org168ShahnazRazaviAnatomy Department, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Sciences University, Isfahan, Iranشهناز رضوي 265MohammadMardaniAnatomy Department, Faculty of Medicine, Isfahan Medical Sciences University, Isfahan, Iranمحمدمردانی170