en علل انتخاب روش منقطع پيشگيري از بارداري در بين زنان سنين باروري در شهرستان رشت مقدمه: روش نزديكي منقطع به عنوان يكي از روش‌هاي سنتي پيشگيري از بارداري از ديرباز متداول بوده و قدمت استفاده از اين روش به قبل از اسلام باز مي‌گردد. معمولاً دو گروه از افراد در جامعه بيشتر از اين روش استفاده مي‌نموده‌اند. از يكسو، افراد بي‌سواد كه اطلاعات اندكي در مورد روش‌هاي مدرن تنظيم خانواده داشته‌اند و از ديگر سو افراد با تحصيلات بالا كه به دليل آگاهي و يا اجتناب از عوارض جانبي از روش‌هاي مدرن از اين روش استفاده مي‌كرده‌اند. در ایران بالاترین میزان شیوع استفاده از روش های سنتي پيشگيري از بارداري به استان گيلان با میزان 30% اختصاص دارد و زوجین استفاده‌‌كننده از این روش در استان گيلان حدود يك سوم از زوجین استفاده‌كننده از كل روش‌هاي پيشگيري از بارداري را تشكيل مي‌دهد. از طرفي، روش نزدیکی منقطع سهم بالائي از حاملگي‌هاي ناخواسته همزمان با استفاده از روشها را در اين استان داراست. هدف اين مطالعه بررسي علل و عوامل مؤثر بر انتخاب روش نزدیکی منقطع در شهرستان رشت به منظور سياستگذاري و برنامه‌ريزي جامعتر برنامه‌هاي تنظيم خانواده مي‌باشد. مواد و روشها: در اين مطالعه از دو روش کمي وكيفي در تبيين موضوع بهره گرفته شد. در بررسی کمي از داده‌هاي طرح تحولات باروري در ايران استفاده شد و در تحليل داده‌ها از آزمون‌هاي 2، آناليز واريانس و رگرسيون لجستيک استفاده شد. روش‌هاي کيفي در اين مطالعه شامل مصاحبه عميق و مصاحبه گروهي بود. از زنان تحت پوشش سه مرکز بهداشتي درمانی شهرستان رشت، 27 زن که سابقه استفاده از روش نزدیکی منقطع را داشتند، به صورت تصادفي انتخاب و با آنها مصاحبه عميق به عمل آمد. به علاوه 2مورد مصاحبه گروهي متمرکز با كارشناسان ستادي (7 نفر کارشناس جمعيت و تنظيم خانواده مرکز بهداشت استان و مرکز بهداشت شهرستان رشت)، و اجرائي (5 نفر كارشناس تنظيم خانواده مراکز بهداشتی درمانی به همراه 3 نفر رابط بهداشت) در شهر رشت برگزار شد. نتايج: حدود 70% زنان روستايي در مقابل 57% از جمعيت زنان شهري از روش‌هاي مدرن پيشگيري از بارداري استفاده مي‌كردند. در مجموع، 3/38% از كل زنان استفاده‌كننده از روش‌هاي پيشگيري از بارداري از روش‌ نزدیکی منقطع استفاده مي‌كردند. آزمون آماري تفاوت معني‌داري بين محل سکونت پاسخگويان و نوع روش پيشگيري از بارداري مدرن و روش نزدیکی منقطع را نشان داد. متغيرهاي تعداد فرزندان، طول مدت ازدواج و طريقة آشنايي با روشها به عنوان متغيرهاي مستقل معني‌دار در معادله شناخته شدند و ساير متغيرها از مدل حذف گرديدند. نتايج بررسي كيفي نيز نشان داد زوجين با استفاده از روش نزدیکی منقطع از عوارض جانبي همراه با روش‌هاي مدرن اجتناب مي‌کنند. همچنین استفاده گسترده از اين روش را بايد به ملاحظه و درک متقابل مردان از وضعيت سلامت همسرانشان نیز نسبت داد. نتيجه‌گيري: بهبود کيفيت و توسعه خدمات تنظيم خانواده مي‌تواند تا حدي در انتخاب بيشتر روش‌هاي مدرن پيشگيري مؤثر باشد. لکن با توجه به گرايش زوجين در استفاده از روش نزدیکی منقطع، اين روش نيز بايد به عنوان يک روش پيشگيري از بارداري در مراکز ارائه خدمات تنظيم خانواده به رسميت شناخته شود و آموزش‌هاي لازم در زمينه استفاده از اين روش ارائه گردد. با توجه به اينكه سهم بالائي از حاملگي‌هاي ناخواسته همزمان با اين روش اتفاق می افتد، بايستي آموزش در ارتباط با دوره‌هاي قاعدگي زنان و روش‌هاي اورژانسي به ويژه در مناطق شهري مدنظرقرار گيرد. Introduction: Withdrawal as one of the traditional family planning methods has been prevalent for a long time and its history dates back to pre-Islam period. Two groups have usually been using this method more often. On the one hand, illiterate people who have had little knowledge about the modern methods of family planning, and on the other hand, highly educated people who either had knowledge or had fear of side effects of modern methods. The frequency of using traditional methods in Gilan is the highest in Iran (30%), and about one third of contraceptive methods in Gilan include withdrawal. The proportion of unwanted pregnancies is high among those who use withdrawal in this province as well. The aim of this survey is to study the effective reasons and factors in choosing withdrawal method among couples in Rasht which result will be used for designing a comprehensive family planning program. Material & Methods: Both quantitative and qualitative methods were used in this study. In the quantitative method, the Iran Fertility Transition Survey data was used. In the analysis, statistical tests such as 2, analysis of variance, and logistic regression analysis were employed. Qualitative method in this study included in-depth interview and focus group discussion. Of women under the coverage of the three health centers in Rasht city, 27 women who had used withdrawal were randomly selected and interviewed. In addition, two focus group discussions were conducted, one with provincial health officers (7 health officers employed in Provi-ncial as well as city health departments), & one with field officers (5 field officers and 3 health volunteers) in Rasht. Results: The results showed that around 70% of rural women as against 57% of urban women were using modern methods of contraception. In general, 38.3% of all women using contraceptives were using traditional methods at the time of IFTS. There was a statistically significant correlation between place of residence and method (withdrawal or modern) used. Among all independent variables included in logistic regression analy-sis, number of children ever born, duration of marriage, and source of knowledge of contraception were signi-ficant and remained in the final model. The results of qualitative method revealed that couples use withdrawal in order to avoid side effects of modern methods. The wide use of withdrawal in Rasht can be attributed to the understanding of men of the health situation of their wife. Conclusion: Expansion and the improvement of quality of family planning services can have significant effects on the selection of modern contraceptives. However, given the inclination of couples towards using withdrawal, this method should also be officially recognized by family planning centers as a family planning method and the necessary training should be provided for this method. Since the high proportion of unwanted pregnancies have occurred while couples were using this method, trainings should aim to increase the awareness of women of their menstrual cycle and emergency contraceptives particularly in urban areas. روش منقطع، تنظیم خانواده، دوره‌های باروری، مطالعه کیفی، رشت Withdrawal, Family planning, Reproductive period, Qualitative method 323 330 https://www.jri.ir/article/167 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/167.pdf Mohammad JalalAbbasi-ShavaziDepartment of Demography, Faculty of Social Sciences, Tehran University, Tehran, Iranمحمد جلالعباسي شوازيmabbasi@ut.ac.ir334AtiyehKhademzadehManagement and Planning Organization in Gilan Province, Rasht, Iranآتيهخادم زاده372