en بروز شکستگي استئوپروتيک لگن در پيگيري سه ساله افراد شرکت کننده در طرح جامع پيشگيري، تشخيص و درمان استئوپروز كشور مقدمه: استئوپروزمشكل جدي سلامت در ساختارهاي ارائه مراقبت بهداشتي هم در كشورهاي پيشرفته و هم در كشورهاي در حال توسعه است. اين بيماري با کاهش توده استخواني و افزايش خطر شکستگي استخوان همراه است. شکستگي به دليل استئوپروز يکي از علل شايع ناتواني و از علل عمده تحميل هزينه‌هاي بيمارستاني در بسياري از مناطق دنيا محسوب مي‌شود که شيوع آن در جوامع مختلف متفاوت است. پيش بيني شده است که تا سال ۲۰۵۰ حدود ۵۰ % از تمام موارد شکستگي لگن در کشورهاي آسيايي اتفاق افتد. متأسفانه در ارتباط با ميزان بروز شکستگي لگن در ايران هيچ اطلاعي در دست نمي‌باشد. با توجه به اينکه نتايج طرح جامع پيشگيري، تشخيص و درمان استئوپروز در کشور که در مرکز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشکي تهران با همکاري معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزشي پزشکي در سال ۱۳۷۹ انجام شده نشان مي‌دهد که حدود ۷۰ % زنان و ۵۰ % مردان بالاي ۵۰ سال مبتلا به استئوپروز و يا استئوپني هستند، اين تحقيق با هدف تعيين ميزان بروز شکستگي به دليل استئوپروز لگن در تهران و با همکاري همان مرکز انجام گرفت. مواد و روشها: با مراجعه به پرونده کليه بيماران بالاي ۵۰ سال که در طرح جامع استئوپروز به عنوان نمونه طرح شناخته شده بودند و تماس تلفني و در صورت لزوم مراجعه حضوري به درب منازل اين نمونه‌ها، اقدام به تکميل پرسشنامه‌اي که بدين منظور تهيه شده بود نمودند و سوالاتي در ارتباط با بروز شکستگي در طي سه سال اخير (۸۳ - ۱۳۷۹ ) و نيز برخي اطلاعات دموگرافيک و عوامل خطرساز مرتبط با شکستگي استئوپروتيک پرسيده شد و با استفاده از نرم‌افزار (11.5) SPSS، آزمون 2 و T مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. سطح معني‌داري كمتر از 05/0 در نظر گرفته شد. نتايج: يافته‌هاي حاصل از اين پژوهش نشان داد که بروز شکستگي لگن با افزايش سن افزايش مي‌يابد و در زنان شايعتر از مردان است. ميزان بروز شکستگي استئوپروتيک لگن در مجموع 8/3% در طي سه سال اخير مي‌باشد که اين ميزان در مقايسه با کشورهاي آسيايي به مراتب کمتر است. احتمالاً عوامل ژنتيکي و فاکتورهاي محيطي در اين امر دخالت دارند. همچنين براساس نتايج اين بررسي ارتباط معني داري بين شکستگي لگن و استئوپروز در ناحيه لگن (016/0P=) و نيز بين ميزان تراکم استخوان در ناحيه لگن و شکستگي آن وجود دارد (001/0P=). نتيجه‌گيري: ارتباط معني‌دار بين شيوع شكستگي و تراكم معدني استخوان مي‌تواند تا حدي نشان‌دهنده توانايي پيشگويي شكستگي براساس نتيجه سنجش تراكم استخوان باشد. Introduction: Osteoporosis is a major problem of health care delivery services, both in developed and developing countries. Osteoporosis has bean defined as a disease characterized by low bone mass, which leads to enhanced bone fragility and increased fracture risk. Osteoporotic Fractures are one of the most common causes of disability and a major contributor to medical care costs in many regions of the world. There is substantial variation in the incidence of hip fracture in different regions. It has been projected that by the year 2050, 50% of all hip Fracture in the world will occur in Asia. Unfortunately there is not any information about incidence of hip fracture in Iran. The results of Iranian Multicenters osteoporosis study (IMOS) has shown 70% women and 50% men older than 50 years and older have osteoporosis or osteopenia. Thus this study performed to determine the incidence of osteoporosis hip Fracture in 3 years follow up of IMOS in Tehran. Materials and Methods: All the patients in the IMOS study who were 50 yr and over were selected to fill the questionnaire. The questions were about the incidence of fracture in 3 year after the beginning of IMOS and some demographic factors. Data analysis was performed with SPSS (11.5). Student T- test was used to determine the differences in mean values, and for quantitative measures 2 was used. P- Values less than 0.05 were considered significant. Results: The results of this study suggest that hip fracture incidence rate increase exponentially with aging and about 90.9 percent of all hip fractures occur in women. There is lower incidence of hip fracture in Tehran population compared to the Western Europe and North American popula-tion. It is unclear whether genetic or environment factors contribute to such variation. Conclusion: Correlation between hip fracture and osteoporosis in hip region can help in predict-tion the future fracture due to osteoporosis base on the results of bone densitometry. بروز، شکستگی لگن، استئوپروز، طرح جامع استئوپروز Incidence, Hip fracture, Osteoporosis, IMOS 37 43 https://www.jri.ir/article/172 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/172.pdf MitraZolfaghariFaculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranميتراذوالفقاری389ZibaTaghizadehFaculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranزيباتقی‌زاده390JilaMaghbouliEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranژيلامقبولی392Abbas AliKeshtkarEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranعباس‌عليكشتکار394AnooshirvanKazemnejadDepartment of Biostatistics, School of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iranانوشيروانكاظم‌نژاد252BagherLarijaniEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranباقرلاريجاني378