en تأثير پروتئين سويا بر شاخص‌هاي متابوليسم استخوان در زنان يائسه مبتلا به استئوپني مقدمه: كاهش توده استخواني يكي از مهمترين عوارض دوران يائسگي است كه اغلب ناشي از افت سطح هورمون‌هاي تخمداني مي‌باشد. تركيبات شبه استروژني مثل ايزوفلاون‌ها كه در گياهان به ويژه سويا يافت مي‌شوند به دليل شباهت ساختماني با استروژن ممكن است سرعت كاهش توده استخوان را در زنان يائسه كم كنند. لذا اين تحقيق با هدف بررسي اثر پروتئين سويا بر شاخص‌هاي بيوشيميايي متابوليسم استخوان در زنان يائسه مبتلا به استئوپني انجام شد. مواد و روشها: اين مطالعه به روش كارآزمايي باليني و به صورت قبل و بعد، بر روي 15 زن يائسه مبتلا به استئوپني64-45 ساله انجام گرفت. به افراد شركت كننده، مصرف روزانه g35 پروتئين سويا به مدت 12 هفته توصيه شد. نمونه‌گيري خون و ادرار، اندازه‌گيري‌هاي تن سنجي و يادآمد غذايي 2 روزه در هفته‌هاي 0 ،6 و12 صورت گرفت. داده‌هاي بررسي مصرف غذايي با برنامه Food Proccessor تحليل و جهت بررسي تغييرات شاخص‌هاي متابوليسم استخوان و تغييرات داده‌هاي آنتروپومتري و رژيم غذايي از آناليز اندازه‌گيري‌هاي تكراري استفاده گرديد. سطح‌ معني‌داري كمتر از 05/0 در نظر گرفته شد. نتایج: مقايسه تغييرات وزن، BMI، فعاليت بدني و دريافت انرژي و ساير مواد مغذي مداخله‌گر در مراحل مختلف بررسي تفاوت معني‌داري را نشان نداد. مصرف پروتئين سويا، كاهش معني‌داري را در شاخص دزوكسي‌پيريدينولين ادرار و افزايش معني‌داري در شاخص آلكالن‌فسفاتاز تام نشان داد (05/0>P)؛ اما تغييرات ايجاد شده در شاخص‌هاي استئوكلسين، C – تلوپپتيد، پروتئين پيوندشونده با عامل رشد شبه انسوليني (IGFBP3) و تلوپپتيد كلاژن نوع I معني‌دار نبود. نتيجه‌گيري: با توجه به تاثير مفيد مصرف پروتئين سويا بر شاخص‌هاي متابوليسم استخوان، گنجاندن اين ماده غذايي ارزان ودر دسترس، در رژيم غذايي روزانه زنان يائسه، احتمالاً سرعت روند كاهش توده استخواني را در آنها كم مي‌نمايد و مي‌تواند گامي مثبت در جهت پيشگيري از پوكي استخوان باشد. Introduction: Bone mass loss is one of the most common menopausal symptoms resulting from cessation of estrogen production. Compounds with estrogen- like biological activity similar to “Isoflavones” present in plants especially Soy, may reduce bone loss in postmenopausal women as they are similar in structure to estrogens.This study ,therefore, was undertaken to assess the effect of soy protein on bone metabolism biomarkers in postmenopausal women with osteopenia. Materials and Methods: In this “before and after” clinical trial,on 15 postmenopausal women with osteopenia, between 45 to 64 years of age , the subjects were asked to consume 35 gram/day of Soy protein for 12 weeks.Blood and urine samples, were taken at 0,6 and 12 weeks of the study.Anthropometric measurements and a 2-day dietary recall were done at the baseline of the study, and at the 6 and 12 weeks.The food consumption data were analyzed by “Food Proccessor” software. Repeated measurement analysis was done to determine the changes in biochemical indices, anthropometric and dietary data.P-values less than 0.05 were considered as significant. Results: Comparison of weights, BMIs, physical activity and dietary intake of subjects during the study did not show any significant differences. Soy protein consumption, showed significant reductions in urinary deoxypyridinoline (biochemical marker of bone resorption) and significant increase in serum total alkaline phosphatase ( biochemical marker of bone formation).There were no significant differences in serum osteocalcin, C- telopeptide, insulin- like growth factor binding protein 3 (IGFBP3) and type-I- collagen telopeptide. Conclusion: Considering the beneficial effects of Soy protein consumption on bone metabolism biomarkers, inclusion of this inexpensive and available food item in postmenopausal women diet, may reduce bone loss and could be recommended for the prevention of osteoporosis. پروتئین سویا، ایزوفلاونها، زنان یائسه، شاخصهای متابولیسم استخوان، استئوپنی Soy protein, Isoflavones, postmenopausal women, Bone metabolism markers, Osteopenia 62 69 https://www.jri.ir/article/175 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/175.pdf ArezoHaghighian RoudsariFood industry and Nutrition Faculty, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranآرزوحقيقيان رودسري407FaridehTahbazFood industry and Nutrition Faculty, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranفريدهطاهباز408BahramArjmandiFood industry and Nutrition Faculty, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranبهرامارجمندي409BagherLarijaniEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranباقرلاريجانيemrc@sina.tums.ac.ir378MasoudKimiagarFood industry and Nutrition Faculty, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranمسعودكيمياگر410