en بررسی رابطه مصرف ميوه‌ها و سبزيها با تراکم معدنی استخوان در جمعيت روستايي اطراف تهران مقدمه: استئوپروز يکی از بيماري‌های غير واگير شايع در دوران سالمندی است که عوارض آن هزينه های زيادی را به جامعه تحميل می‌کند. اصلاح عوامل مؤثر بر تراکم معدنی استخوان می‌تواند در پيشگيری از اين بيماری نقش داشته باشد. در تحقيق حاضر رابطه مصرف ميوه و سبزيها با تراکم معدنی استخوان در جمعيت روستايي اطراف تهران بررسی شده است. مواد و روشها: از مجموع نمونه‌های مورد بررسي در طرح شيوع و علل کمبود ويتامين D در روستاهای اطراف شهر تهران، 82 زن و مرد 80-10 ساله که تراکم معدنی استخوان آنها اندازه‌گيری و يک پرسشنامه يادآمد 24 ساعته خوراک برای آنها تکميل شده بود، از نظر مصرف ميوه و سبزيها مورد بررسی قرار گرفتند. قد و وزن طبق روش‌های استاندارد و تراکم معدنی استخوان به روش Dual X-Ray (DXL) (Calscan) و در ناحيه پاشنه پا اندازه‌گيری شد. نتایج: درصد شيوع استئوپنی و استئوپروز در زنان بالای 50 سال به ترتيب 6/55% و 3/33% و در مردان 2/69% و 7/7% و خطر نسبی(RR) استئوپروز در زنان نسبت به مردان 33/4 بود. ميزان مصرف ميوه‌ها به تنهايي ارتباط معنی داری با تراکم معدنی استخوان نداشت. ارتباط مصرف سبزيها با تراکم معدنی استخوان تنها در زنان معنی‌دار بود. تفاوت بين بيشترين و کمترين چارک مصرف سبزيها در افراد استئوپروتيک و سالم 4/1 واحد غذايي بود. بر اساس همين تفاوت افراد به دو گروه مصرف کننده کمتر و بيشتر از 5/1 واحد غذايي از سبزي‌ها تقسيم شدند. سن، قد، وزن و BMI زنان در دو گروه مصرف سبزی تفاوت آماری معنی داری نداشت. T-scoreزنانی که سبزی بيشتری مصرف می‌کردند بطور معنی‌داری بالاتر بود (8/0±1/1- در مقابل 0/1±9/1- ، 01/0P<). در گروهی که سبزي بيشتر مصرف می کردند دريافت بعضی ريزمغذي‌ها مانند ويتامينA، ويتامينC، فولات، کلسيم، فسفر، مس، آهن، سديم، پتاسيم، منيزيم و روی بالاتر بود اما هيچ يک بغير از ويتامينA (3/0r= و 05/0P<) ارتباط معنی‌داری با T-score نداشتند. نتيجه‌گيري: مصرف زياد سبزيها تأثير مثبتی روی تراکم معدنی استخوان در زنان دارد و توصيه به مصرف حداقل 5/1 واحد غذايي از اين گروه غذايي در پيشگيری از استئوپروز مؤثر خواهد بود. Introduction: Osteoporosis is a major health problem because of the large health care costs asso-ciated with its clinical consequences. It is therefore of great important to identify modifiable risk factors. We investigated associations between fruit and vegetable intake and bone mineral density in rural population surround Tehran. Materials and Methods: The study population was a subgroup of a large study on the prevalence and causes of vitamin D deficiency in rural population surround Tehran.Fruit and vegetable intake of 82 subjects whose bone mineral density (BMD) was measured and had a 24 hour food recall, was assessed.Weight and height was measured by standard methods. BMD was measured by Dual X-Ray (DXL) (Calscan) method at the heels. Results: Osteopenia and osteoporosis rate in women older than 50 were 55.5% and 33.3% and in men 69.2% and 7.7% respectively. The chance of having osteoporosis in women was 4.33 of men (RR= 4.33). Fruit intake was not correlated with BMD. Vegetable intake was positively associated with BMD just in women. According to interquartile range of vegetables intake women were gro- uped as those consuming less than 1.5 serving of vegetables per day and those consuming more. The women reporting consuming more than 1.5 serving of vegetables had significantly higher T-score (-1.1±0.8 compared with -1.9±1.0, P<0.01). Those consuming more vegetables had high intake of some nutrients such as vitamin C, vitamin A, potassium, magnesium, zinc, folate, iron, sodium, calcium and phosphorus but none of them except for vitamin A (r=0.03, P<0.05) was correlated with BMD. Conclusion: High consumption of vegetables positively affects bone mineral density in women and daily intake of at least 1.5 servings of vegetables is recommended to prevent osteoporosis. استئوپروز، تراکم معدنی استخوان، میوجات، سبزیجات، جمعیت روستایی، الگوی غذایی Osteoporosis, BMD, Fruits, Vegetables, Rural population, Diet pattern 69 79 https://www.jri.ir/article/176 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/176.pdf HosseinAdibiEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranحسيناديبي404SamiraEbrahimofEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranسميراابراهيمف411SoroushMortaz HejriEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranسروشمرتاض هجری402NegarSalehomomEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranنگارصالح عموم412MasoudArzaghiEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranمسعودارزاقي413SaeedHosseiniEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranسعيدحسينيemrc@sina.tums.ac.ir299