en بررسي اثرات ضايعه نخاعي مزمن بر وضعيت کروماتين و DNA اسپرم‌هاي اپيديديمي رت زمينه و هدف: کاهش باروري يکي از مشکلات اساسي بيماران ضايعة نخاعي (SCI) مي‌باشد. عدم انزال مناسب و کاهش کيفيت اسپرم همانند کم شدن قابليت حيات، کاهش ميزان تحرک و افزايش درصد اسپرم‌هاي با مورفولوژي ناهنجار به عنوان دلايل اصلي ناباروري در افراد مبتلا به SCI عنوان مي‌شوند. از آنجائيکه به دنبال ضايعة نخاعي، عصب‌دهي اتونوم اپيديديم نيز مختل مي‌گردد، اسپرمها به مدت طولاني در اين ارگان باقي‌مانده و تحت تأثير گونه‌هاي فعال اکسيژن (ROS) قرار مي‌گيرند. از طرفي به دليل تغيير عملكرد طبيعي اپيديديم، ميزان تحرک و فرآيند بلوغ هستة اسپرمها نيز دچار تغيير احتمالي خواهند شد. با توجه به اهميت تراکم کروماتين اسپرم در پتانسيل باروري، مطالعه‌اي با هدف بررسي اثرات ضايعه نخاعي مزمن بر کيفيت کروماتين و DNA اسپرم‌هاي اپيديديمي در مدل حيواني رت انجام شد. روش بررسي: تعداد 45 رت نر بالغ از نژاد Wistar انتخاب و به سه گروه SCI، شم و کنترل تقسيم شدند. گروه SCI به دنبال انجام لامينکتومي در سطح T10، توسط وزنه‌اي فلزي با وزن g15 که از ارتفاع cm10 رها گرديد، دچار ضايعة نخاعي شدند. در گروه شم تنها عمل لامينکتومي صورت پذيرفت و در گروه کنترل هيچ عملي انجام نگرديد. پس از هشت هفته اسپرم‌هاي اپيديديم هر سه گروه جهت بررسي پارامترهاي مورفولوژي، تحرک و ارزيابي کيفيت کروماتين توسط تست‌هاي آنيلين بلو، کرومومايسين A3 (CMA3)، SDS و آکريدين اورانژ (Ao) مورد آزمايش قرار گرفتند. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS و براساس آزمون‌هاي آماري آناليز واريانس يكطرفه، كروسكال واليس و من‌ويتني مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. 05/0p< به عنوان سطح معني‌داري در نظر گرفته شد. نتايج: در بررسي نمونه‌ها پارامترهاي مورفولوژي و تحرک در گروه SCI نسبت به دو گروه ديگر تفاوت معني‌داري نشان داد. تست‌هاي ارزيابي کروماتين شامل تست‌هاي آنيلين‌بلو و CMA3 تفاوت معني‌داري را در بين سه گروه نشان نداد؛ در حاليکه تست‌هاي SDS و AO تفاوت معني‌داري در بين گروه SCI و دو گروه ديگر مشاهده شد. نتيجه‌گيري: فرآيند تراکم کروماتين اسپرم در دو فاز بيضه‌اي و اپيديديمي صورت مي‌پذيرد. به دنبال ضايعة نخاعي، فاز بيضه‌اي که جابجايي هيستون توسط پروتامين مي‌باشد متأثر نمي‌شود، در حاليکه فاز اپيديديمي که مربوط به تشکيل باند‌هاي دي‌سولفيدي در بين و داخل مولکول‌هاي پروتامين مي‌باشد، توسط SCI متأثر مي‌گردد. به طور کلي مي‌توان گفت که علاوه بر کاهش پارامترهاي اسپرم، ايجاد اختلال در فرآيند بلوغ هسته و بروز ناهنجاري‌هايي در ساختار DNA اسپرم، مي‌تواند به عنوان يکي از دلايل اصلي کاهش پتانسيل باروري در وضعيت SCI در نظر گرفته شود. لذا براساس نتايج اين مطالعه مي‌توان ضمن بررسي اسپرم افراد SCI در صورت افزايش ميزان ناهنجاري‌هاي كروماتيني با انجام تدابير درماني خاص، از ميزان اين آسيبها كاست و در زمان انجام روش‌هاي ART با انجام تست‌هاي تشخيصي پيش آگهي ميزان موفقيت روش‌هاي درماني را به دست آورد. Introduction: Infertility is considered as one of the major problems associated with spinal cord injured (SCI) men. Anejaculation as well as diminished sperm quality such as low sperm viability, low motility, and increased abnormal sperm morphology are the factors involved with infertililty following SCI. Since, epididymal autonomic innervation is impaired following SCI, the sperma-tozoa may remain in epididymis for an unnecessary longer time. This may subsequently disturb the sperm functional capability, motility potential, and sperm nuclear maturity with the presence of free oxygen species (ROS). The main objective was to evaluate the effect of chronic SCI on chro-matin integrity and DNA of spermatozoa aspirated from epididymis of Wistar rats. Materials and Methods: A total of 45 adult Wistar rats were divided into 3 groups of SCI, sham, control. Following laminectomy, SCI was induced with a 15g weight dropped from a distance of 10cm onto exposed dura matter (T10). Sham group underwent laminectomy of T10 only; while, control rats were not exposed to any type of injury or medication. The epididymal sperms were aspirated after 8 weeks for analysis of sperm parameters and sperm chromatin integrity with aniline blue, chromomycin A3(CMA3), SDS, and acridine orange(AO) tests. The data were analy-zed with SPSS (version 10). Results: The sperm parameters of SCI rats were significantly changed compared with other groups (p<0.05). Also, aniline blue as well as CMA3 tests were not changed in different samples (p>0.01). However, SDS and AO tests were significantly changed in SCI samples when compared with other groups of sham and control. Conclusion: Sperm chromatin condensation takes place during two phases of testicular and epididymal. Following SCI, testicular phase (histone replacement with protamine) is not affected; while, epididymal disulphide bond formation within protamine molecules is disturbed. Therefore, chronic SCI disturbs sperm parameters as well as sperm nuclear maturity, and DNA integrity. This may directly reduce the fertility potential following SCI. ضایعه نخاعی مزمن، DNA، اسپرم، اپی دیدیم، رت، کروماتین اسپرم Spinal cord injury, Chronic, Chromatin, DNA, Spermatozoa, Epididymis, Rat 127 140 https://www.jri.ir/article/181 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/181.pdf AlirezaTalebiDepartment of Anatomy, Faculty of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iranعليرضاطالبيali1345talebi@yahoo.com426AhmadHossainiCellular & Molecular Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranاحمدحسيني427Mohammad AliKhaliliIsfahan Infertility Clinic, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iranمحمد عليخليلي84YousefSadeghiDepartment of Anatomy, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranيوسفصادقی428Mohammad HosseinNasr-EsfahaniRoyan Institute, Tehran, Iran168