en ارزيابي و مقايسه محيطها و روشهاي مختلف انجماد و نگهداري اسپرم (بانك اسپرم) زمينه و هدف: انجماد شاخه‌اي از علم كرايوبيولوژي است كه به حفظ و نگهداري طولاني مدت سلول در دماي بسيار پايين مي‌پردازد. انجماد اسپرم به طور معمول در مراكز درمان ناباروري و بانك‌هاي نگهداري اسپرم و صنعت دامپروري انجام مي‌شود. روند انجماد همواره سبب كاهش عملكرد و ظرفيت باروري اسپرمها مي‌گردد؛ چند سالي است كه تأثير روشها و محيط‌هاي مختلف انجماد در تحرك اسپرم مورد ارزيابي قرار گرفته است. با اين وجود هرگز بهترين محيط انجماد اسپرم معرفي نشده است و بنابراين روش استاندارد انجماد اسپرم نيز وجود ندارد؛ لذا معرفي تكنيك مناسب انجماد و نيز محيط مناسب انجماد بر اساس يافته‌هاي تجربي بسيار ضروري به نظر مي‌رسد. بنابراين هدف اصلي اين مطالعه بررسي ميزان بقا و تحرك اسپرم طي روند انجماد به كمك سه محيط مختلف انجماد شامل HSPM، TYBG و GEYC با دو روش انجماد آهسته به كمك دستگاه (برنامه‌ريزي شده) و روش غيردستگاهي (انجماد در فاز بخار ازت مايع) مي‌باشد. روش بررسي: تعداد22 نمونه مايع سمينال از افراد طبيعي، در ظروف يكبار مصرف استريل جمع‌آوري شد. آناليز مايع سمينال مطابق استاندارد WHO انجام گرديد. برنامه انجماد آهسته با دستگاه (روش برنامه‌ريزي شده) و انجماد در فاز بخار ازت مايع (روش غيردستگاهي) مطابق پروتكل موجود انجام شد. غلظت اسپرم قبل از انجماد و درصد تحرك بر روي نمونه‌هاي تازه و نيز ذوب شده پس از يك هفته ارزيابي گرديد. درصد بازيافت اسپرم متحرك تحت عنوان فاكتور بقاء (CSF) تعريف شد. هر نمونه سيمن به 3 قسمت تقسيم و هر قسمت با يكي از محيطها مخلوط گرديد. مخلوط نمونه با هر يك از محيطها به دو بخش تقسيم شدند. بخشي از نمونه با هر يك از سه محيط مختلف به روش فاز بخار ازت مايع و بخش ديگر توسط دستگاه به روش آهسته منجمد گرديدند. آناليز آماري با استفاده از برنامه SPSS ويرايش11، آزمون t- test جهت مقايسه تحرك اسپرمها قبل از انجماد و بعد از ذوب كردن با دو روش مختلف انجماد وآناليز واريانس يك طرفه و آزمون تقريبي LSD جهت مقايسه تحرك قبل و بعد از انجماد با سه محيط مختلف انجام شد و سطح معني‌داري 05/0 در نظر گرفته شد. نتايج: براساس نتايج، ميانگين درصد تحرك اسپرم قبل از فريز كردن 29/813/46% بوده، اما پس از ذوب طي روش انجماد آهسته با دستگاه، با محيط‌هاي HSPM (59/16%)، محيط GEYC (57/431/16%) و محيط TYBG (75/404/16%) و همچنين طي روش انجماد در فاز بخار ازت با محيط‌هاي HSPM (55/495/16%)، محيط GEYC (14/513/14%) و محيط TYBG (47/418/14%) كاهش چشمگيري نشان داد. تفاوت معني‌داري بين روش دستگاهي و روش فاز بخار ازت با هر يك از دو محيط GEYC (001/0=p) و TYBG (007/0=p) مشاهده گرديد. همچنين تفاوت معني‌داري بين محيط HSPM و دو محيط GEYC (05/0=p) و محيط TYBG (05/0=p) وجود داشت. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين مطالعه پس از ذوب كردن اسپرم به دنبال روش انجماد آهسته با دستگاه و روش استفاده از فاز بخار ازت مايع با هريك از سه محيط HSPM، GEYC و TYBG كاهش چشم‌گيري در تحرك اسپرم نسبت به قبل از انجماد ملاحظه مي‌گردد. ولي بهترين بازده تحرك و ميزان بقا اسپرم پس از ذوب طي روش انجماد آهسته توسط دستگاه بدست آمد و در مقايسة محيط‌هاي انجماد، در محيط HSPM به صورت معني‌داري ميزان بقاء اسپرمها پس از ذوب نسبت به محيط‌هاي TYBG و GEYC(05/0P-value=) بالاتر بود؛ ولي با توجه به عدم امكان دسترسي به دستگاه انجماد در تمامي مراكز، استفاده از محيط‌ انجماد HSPM و روش انجماد در فاز بخار براي نمونه‌هاي سيمن نرمال توصيه مي‌گردد. Introduction: Cryopreservation is a branch of cryo biology concern with the maintenance of cells during prolonged storage in the frozen state at ultra low temperature. Sperm cryopreservation is routinely perfor-med in andrology laboratory and fertility centers and industry.Cryopreservation decrease sperm quality and its Fertilizing capacity. Evaluation of different sperm cryo-media and methods have been performed for several years. Yet, it is not known the best media and technique for sperm cryopreservstion. Thus it seems very necessary to set a sperm cryo-media and method base on experimental finding. Therefore, the aim of this study is the assessment of sperm survival and motility during cryopreservation by three different media including HSPM (Human Sperm Preservation Medium), TYBG (Test-Yolk Buffer) and GEYC (Glycerol Egg Yolk Citrate) and two different cryo-techniques including programmable (with apparatus) and using vapor phase (without apparatus). Materials and Methods: 22 samples were collected of normal male into sterile container. Sperm analysis was performed on the base of WHO criteria and freezing program including programmable and vapor pha-se was performed. Prefreezing sperm concentration and motility was evaluated before and after freezing and subsequently survival rate (CSF) was calculated. Each sample was divided in three parts and mixed with three different medium, subsequently at least two straws filled of each sample. One straw freezed with equipment and another one in vapor phase. The SPSS (Edition 11.0) statistical program was utilized for statistical analysis and t-test was used to compare sperm motility prefreezing and post thawing with two different cryopreservation methods and ANOVA/LSD was used to compare sperm motility with three different cryopreservation media. Significant level was considered p<0.05. Results: Base on our result, sperm motility was %46.138.29 prefreezing , but considerably decreased post thawing by programmable technique in HSPM (%16.95), GEYC (%16.314.57) and TYBG (%16.04 4.75) and also by using vapor phase technique in HSPM (%16.954.55), GEYC(%14.135.14) and TYBG (%14.184.47). There was significantly difference between programmable and vapor phase technique in GEYC (p=0.001) and TYBG (p=0.007). There was also significant difference between HSPM and both other media (p=0.05). Conclusion: According to our study, sperm thawing after its freezing by liquid Nitrogen vapor phase in three different media (HSPM, GEYC, TYBG) leads to significant reduction in sperm motility. The best result in sperm motility and survival achieved through programmable thawing with apparatus and in comp-aring freezing media, HSPM media significantly has higher survival rate in comparison with TYBG and GEYC media (p-value= 0.05). Since the freezing apparatus is not available in most centers therefore, utilizing HSPM freezing media and vapor phase freezing method would be recommended for normal semen samples. بانک اسپرم، انجماد، محیط انجماد، HSPM، GEYC، TYBG، روش انجماد در فار بخار، روش انجماد آهسته Sperm bank, Cryopreservation, Cryo-media, HSPM, GEYC, TYBG, Slow freezing, Vapor phase 140 153 https://www.jri.ir/article/182 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/182.pdf AsgharTalebianReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranاصغرطالبيان324Mohammad RezaSadeghiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iran محمدرضاصادقی77HoomanSadri-ArdekaniReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranهومن صدري‌اردكاني291MasoumehBolourzadehAvicenna Infertility Clinic, Avicenna Research Institute (ACECR), Tehran, Iranمعصومهبلورزاده429Mohammad MehdiAkhondiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمحمدمهدیآخوندیakhondi@avicenna.ac.ir21