en مقايسه دو روش استفاده از اكسي‌توسين در پيشگيري از آتوني رحم زمينه و هدف: خونريزي بعد از زايمان يكي از علل عمده مرگ و مير مادران به خصوص در كشورهاي در حال توسعه مي‌باشد. شيوع اين خونريزي در زايمان طبيعي 4-2% و در سزارين 6% گزارش شده است. آتوني رحم مسئول 90- 75% موارد خونريزي بعد از زايمان مي‌باشد كه در صورت عدم انجام اقدامات مناسب در جهت اصلاح آن، احتمال مرگ و مير مادر افزايش خواهد يافت. اكسي‌توسين يكي از داروهاي رايج و كم عارضه در كنترل آتوني رحم مي‌باشد. هدف اين مقاله مقايسه دو رژيم با دوز بالا و دوز پايين اكسي‌توسين در پيشگيري از آتوني رحم مي‌باشد. روش بررسي: اين مطالعه به شيوه كارآزمايي باليني بر روي 566 نفر از زنان باردار مراجعه کننده جهت زایمان طبیعی و سزارین به بیمارستان‌های شهید صدوقی و مجیبیان یزد از مهر تا اسفند 82 انجام شد و افراد مورد مطالعه به صورت تصادفي به دو گروه تقسيم شدند. هر دو گروه‌ از نظر عوارض خطر آتوني و متغيرهاي زمينه‌اي مشابه بودند. به گروه اول 20 واحد و به گروه دوم 100 واحد اكسي‌توسين در ml500 سرم رينگر، يك دقيقه بعد از خروج كامل جنين به مدت نيم ساعت انفوزيون شد و ميزان خونريزي، انقباض رحمي، فشار خون، نياز به تزريق خون و ميزان هماتوكريت بيمار در مرحله سوم و چهارم زايمان ثبت گرديد. نتایج توسط نرم‌ افزار آماری SPSS، آمار توصیفی و آزمون‌های آماری2 در سطح معنی‌داری 05/0 مورد بررسی قرار گرفت. نتايج: در گروه با دوز پايين 16 مورد (7/5%) آتوني و در گروه با دوز بالا 2 مورد آتوني (7/0%) مشاهده گرديد (001/0p<). ميزان نياز به برداشتن جفت با دست در گروه با دوز پايين 10 مورد (5/6%) و در گروه با دوز بالا 1 مورد (6/0%) گزارش شد (005/0p<). همچنين ميزان هماتوكريت در گروه با دوز پايين (4/41%) به طور معني‌داري از گروه با دوز بالا (1/17%) كاهش بيشتري داشت (001/0p<)، اما افت فشار خون با وجود اين كه در گروه با دوز پايين (6/13%) نسبت به گروه با دوز بالا (8/8%) بيشتر بود از لحاظ آماري تفاوت معني‌داري نداشتند (072/0p<). نتيجه‌گيري: انفوزيون دوز بالاي اكسي‌توسين (mU/min 3330 در مقايسه با mU/min 666) به مدت 30 دقيقه بعد از زايمان سبب كاهش ميزان آتوني، كاهش نياز به برداشتن جفت با دست و كاهش افت هماتوكريت در خونريزي بعد از زايمان مي‌گردد. اين رژيم عارضه جانبي خاصي براي بيمار ندارد. لذا بر اساس نتايج اين مطالعه استفاده از اكسي‌توسين با دوز بالا در مقايسه با انواع پروستاگلاندينها و متيل‌ارگونوين، دارويي ارزان، در دسترس و كم عارضه مي‌باشد و خصوصاً در كشورهاي در حال توسعه مقرون به صرفه و كارآمد خواهد بود. Introduction: Postpartum hemorrhage is one of the main causes of death in women, especially in deve-loping countries. The prevalence of postpartum bleeding is reported to be between 2-6% in normal and 0.6% in caesarian deliveries. Atonic uterus is responsible for 75-90% of postpartum bleedings, and in case the condition in not corrected, the risk of mortality increases considerably. Oxytocin is one of the commonly available drugs with minimal side-effects for the control of atonic uteri. The objective of this study was to compare the effectiveness of two different dosages of oxytocin in preventing atonic uteri. Materials and Methods: This is a clinical trial study performed on 566 patients who referred for normal vaginal deliveries or C/S to the labor ward of Sadoughi and Mojibian Hospital from late September to early March in 2003. The cases were randomly allocated to two groups. Both groups were similar regarding the risk factors for atonic uteri. Those in group I were each given 20 units while those in group II 100 units of oxytocin in 500 milliliters of Ringers solution. The infusion was started 1 minute after expulsion of the fetus and continued for half an hour. The bleeding rate, uterine contraction, blood pressure, need for transfusion and hematocrit of patients during the first stage of labor and 6 hours postpartum were assessed and recorded. Results were analyzed by using SPSS software, descriptive statistics and 2 statistical test. The significance level was considered 0.05. Results: In the low dosage oxytocin group (group I) 16 cases (5.7%) experienced atonia, while in group II with a higher dosage of oxytocin only 2 cases (0.7%) had atonia (p<0.001). In group I, 10 cases (6.5%) and in group II, 1 case (0.6%) needed manual placental removal (p<0.005). Fall in HCT was higher in group I (41.4%) as compared to group II (17.1%) and the difference was statistically significant (p<0.001). Despite the higher fall in blood pressure in group I (13.6%) as compared to group II (8.8%), the difference between the two groups was not statistically significant (p<0.072). Conclusion: Infusions of high doses of oxytocin (3330mU/min) as compared to low doses of the drug, (666mU/min) over half an hour after delivery result in decreased rates of atonia and need for manual removal of placenta and also decreased fall of hematocrit postpartum. This mode of treatment had no special side-effects or complications. Therefore, based on the results of this study, use of high doses of oxytocin in comparison with various prostaglandins and methyl ergonovine, is cheaper, more available and with fewer complications, especially in developing countries. آتونی رحم، اکسی توسین، سزارین، زایمان طبیعی، خونریزی بعد از زایمان، برداشت دستی جفت از رحم، مرحله سوم زایمان، مرحله چهارم زایمان Atonic uterus, Oxytocin, Caesarian section, Normal vaginal delivery, Postpartum hemorrhage, Manual removal of uterus, Hematocrit, Third and fourth stages of labor 240 247 https://www.jri.ir/article/191 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/191.pdf MahdiehMojibianDepartment of Obs. & Gyn., Shahid Sadoughi Hospital, Faculty of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iranمهديهمجيبيانmmojibian@yahoo.com446ElahehSalehiDepartment of Obs. & Gyn., Shahid Sadoughi Hospital, Faculty of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iranالههصالحي447BehnazEnjezabDepartment of Midwifery, Shahid Sadoughi Hospital, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iranبهنازانجذاب448Afsar SadatTabatabaieDepartment of Obs. & Gyn., Shahid Sadoughi Hospital, Faculty of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iranافسرالساداتطباطبايي449