en سقط جنين و دين زرتشتي در اين مقاله، روايي يا نارواييِ سقط جنين در دين زرتشتي بررسي شده است. براي دقت هر چه بيش‌تر، اين بررسي در دو حوزة‌ مجزا انجام شده است: يكي در سنت كهن زرتشتي كه عبارت است از مجموعه‌اي آميخته از آموزه‌هاي زرتشت با پندارهاي كهن اسطوره‌اي و ديگري در حوزة آموزه‌هاي ناب زرتشت كه مشخصاً در گاهان به يادگار مانده است. سقط جنين در آموزه‌هاي سنت كهن زرتشتي به تمامي مردود و ناروا شمرده شده است؛ زيرا اين عمل هم كشتن آگاهانه است و هم باعث آلودگي با نسا (مردار) مي‌شود. اما در آموزه‌هاي ناب زرتشت، هيچگونه تصريحي دال بر مسايل شرعي از قبيل روايي يا ناروايي سقط جنين وجود ندارد. اما آنچه در آموزه‌هاي او جلب نظر مي‌كند، نگرش ژرف و بسيار اخلاقي آن به انسان است. فهم و درك موضع زرتشت در برابر عمل سقط جنين، هنگامي ميسر است كه از دريچة منطق كلي آموزه‌هاي وي به اين موضوع نگريسته شود. زرتشت، جهان را عرصة كارزاري فراگير ميان نيكي‌ها و بديها مي‌بيند و معتقد است كه بهترين كنشها از اَشَه ناشي مي‌شود كه مي‌توان آن را راستي و پاكي و نظم بنيادينِ گيتي معنا كرد. در باور زرتشت، همة موجودات هستي و از جمله انسان، از آنجا كه آفريدگان اهوره مزدايند، در سرشت خود بر مدار آشه مي‌گردند و بنابراين ارجمندند. در اين ساختار، نقطة عزيمت منش هر انساني كه پا به عرصة گيتي مي‌نهد، جز خوبي و پاكي نيست؛ و البته همو چندان آزاد و يله است كه مي‌تواند برخلاف سرشت اهورايي خود، از مدار اشه خارج شود و به بدي و پليدي بگرايد و يا برعكس، در راه اشه گام بردارد و با هر كنشي، هستي را نو گرداند. در نتيجه مي‌توان به سهولت ديد كه در نگرش زرتشت، عمل سقط جنين به معني نابود كردن موجودي است كه هم در سرشت خود، اهورايي است و هم مي‌تواند با اَشوئي، بر دامنة قدرت نيكي‌ها در جهان بيفزايد. يعني از چشم انداز دين زرتشت عمل سقط جنين ميان دو حد نوسان دارد: يا موجودي ذاتاً اهوارايي از ميان رفته است يا موجودي كه مي‌تواند بنا به سرشت خود، اهورايي‌تر هم گردد، كشته شده است. و معلوم باشد كه اين هر دو، محكوم و ناپسند هستند. با اين اوصاف، در آموزه‌هاي زرتشت، سفارش همواره‌اي به اصل خردورزي در تمامي امور هست كه براساس آن مي‌توان عمل سقط جنين را در شرايطي خاص، روا دانست و آن نيست مگر هنگامي كه دانش روز، بنا به مصالحي، چنان كاري را تجويز گرداند. به عبارت ديگر، از منظر «دين زرتشت»، هرگاه دانش زمانه، انجام كاري را ايجاب كند، بايد به آن پرداخت و شايسته نيست تا در چنين مواردي، به بهانة پايبندي بر سنت‌هاي ناخردامندانه، از گرديدن بر مدار دانش و خرد، ابا كرد. The righteousness or unrighteousness of abortion is evaluated in this article. For a more précised look, this study has been performed in two separate domains: In the ancient tradition of Zoroastrianism which is a collection of the teachings of Zoroaster mixed with ancient mythical notions and perceptions and the other is the domain in which the pure teachings of Zoroaster which specifically have been passed down in Gathas or the holy songs of Zarathustra or Zoroaster. Abortion has been counted as unrighteous in the ancient tradi-tions of Zoroastrian teachings, as this act is both a deliberate murderous act and it also pollutes the Earth with a cadaver. However, in pure Zoroasters teachings, there is no direct mention of the legalities of abor-tion such as its righteousness or unrighteousness. However, what is quite fascinating in his teachings, is a profound outlook and a very ethical view towards human beings. The comprehension and realization of Zoroasters position towards abortion is possible only when one looks at this issue from the common sense prevalent in his teachings. Zoroaster sees the world as a pervasive battlefield between the bad and the good and he believes that the best deeds or actions, originate from Asha, which can be interpreted as righteous-ness, purity or chastity and the fundamental order governing the universe. In Zoroasters beliefs, all creatures of the universe, including man, are the creations of Ahura Mazda and they rotate around Asha in their self and therefore deserve reverence. In this system, the starting or departure point for the mien or manner of any human that steps in to this world, is nothing but virtue and purity; and (s)he is so free and unfettered that (s)he can egress its orbit around Asha, against it celestial self, and turn to evil and wickedness or vice versa and step onto the path of Asha and renovate or rejuvenate the universe by each deed. Therefore, one can easily see that in the views of Zoroaster, abortion is the destruction of a being of derive entity in his/her self that can widen the boundaries and strength of goodness in the world. This means that, in Zoroastrianisms outlook abortion swings between two boundaries: Either an innately celestial being has been murdered or a being, which according to his/her innate, could have become more celestial, which both acts are obscene and denounced. According to these statements, in Zoroasters teachings there is always a recommendation to the application of the principles of rationality in all matters, which based on this rationality one can allow abor-tion under some circumstances that are indicated by the achievements of science. In other words, in Zoroast-rians religion outlooks, whenever the contemporary science indicates an action, we should follow that and it is not approved to evade it, by excuses such as commitment to (unwise and insensible) traditions. سقط جنین، زرتشتی، گاتا، آموزه ها، ناروایی، خرد گرایی، علم، سنت Abortion, Zoroastrianism, Gathas, Teachings, Rationality, Righteousness, Unrighteousness, Science, Tradition 349 362 https://www.jri.ir/article/200 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/200.pdf Seyyed MojtabaAaghaaeeCooperating with the Center for Religious Studies, Qom, Iranسيد مجتبيآقاييaaghaaee@yaoo.com463