en روشهای متداول در انجام سقط جنایی و علل مرگ و میر ناشی از آن اجساد مادراني كه به دليل سقط جنائي در سالن تشريح پزشكي قانوني و يا در شرايط بحراني به دنبال سقط جنايي در بيمارستانها ديده مي‌شوند، به علت چشم‌پوشي بر واقعيتي اجتماعي است كه متأسفانه تاكنون تدبير جدي براي يافتن راه حل مناسب آن انديشيده نشده است. فوت حدود 80 هزار زن در سال به دنبال سقط‌هاي غيرقانوني در سطح جهان كه لزوماً مرگ 80 هزار كودك را نيز به همراه خود داشته است و وجود 10% سقط غيرقانوني از مجموعه موارد سقط در ايران، اهميت بررسي و کنکاش بيشتر اين موضوع را در بين متخصصين و مسئولان نشان مي‌دهد. ختم ارادي حاملگي قبل از كسب توانائي جنين براي زندگي خارج از رحمي، بدون كسب مجوز قانوني به عنوان سقط جنايي شناخته مي‌شود. اقدام به اين امر معمولاً توسط خود فرد يا افراد ناآگاه و پزشكان و پرستاران متخلف و بعضاً با روش‌هاي غيرعلمي انجام مي‌شود. اكثر سقط‌هاي جنائي درطي ماه‌هاي دوم و يا سوم بارداري با استفاده از داروها و يا با آسيب موضعي صورت مي‌گيرد؛ ولي در ماه اول بارداري، وارد شدن ضربه و صدمه به ناحيه شكم و لگن عامل ایجاد سقط می‌باشد. روش‌هاي سقط جنائي عبارتند از: 1- داروهاي سقط زا: اين داروها با مقادير كم، بي‌تاثير هستند ولي در مقادير بيشتر بدون اثر سقط‌زايي مستقيم با ايجاد اثرات توكسيك ايجاد سقط مي‌نمايد. 2- تركيبات سقط‌زاي موضعي: با اعمال اثر شيميايي خود در داخل واژن يا سرويكس منجر به سقط مي‌شوند. 3- ابزار و وسايل سقط‌زا: موثرترين روش براي سقط هستند و از طریق شستشوی داخل رحم، تزریق سریع و پرفشار مایع در رحم و یا استفاده مستقیم از اشیاء سخت یا فلزی مانند روش کورتاژ، به کار می‌روند. علل مرگ در سقط جنايي عبارتند: مرگ مهاري، شوك هموراژيك، سپتي سمي، مسموميت دارويي يا شيميايي، آمبولي هوا، آمبولي مايع آمينوتيك. آشنائي پزشكان و پرسنل درماني با موارد سقط جنين و علل منجر به مرگ مادران، همراه با آگاهي مسئولان و كارگزاران حكومتي، در ايجاد انگيزه براي يافتن راه حل در كنترل و كاهش سقط جنين در جامعه موثرخواهد بود. Introduction: Facing dead bodies of mothers due to criminal abortion in the dissecting hall of forensic medicine offices or in hospitals is due to the ignorance of a social reality which has not been addressed well by a decisive action for its solution or control. Unfortunately, eighty thousand maternal deaths occur each year in the world due to criminal abortions which are accompanied by the deaths of 80000 fetuses too. The 10% illegal abortion of all abortions carried out in Iran indi-cates the importance of the subject for consideration. The termination of pregnancy before fetal capability for extra uterine viability without any legal justification is considered criminal abortion. Mothers or inexpert people and sometimes delinquent medical personnel, commit criminal abor-tion, often in unscientific ways. Most cases of criminal abortion are committed during the second or third month of pregnancy by the use of different medications or local injuries, but in the first month it is usually done by blunt traumas to the abdominal or pelvic areas. Common methods of illegal abortion: 1. Abortificant drugs: Low doses of these drugs are ineffective, but in high doses without having any direct abortificant effect, result in abortion by toxifying the mother. 2. Local abortificants: These substances are applied in the vagina or onto the cervix and they will cause abortion by their chemical properties. 3. Instrumentation: These are the most effective methods used and are done via three methods: a) douching b) syringing c) direct instrumentation. Causes of death due to criminal abortions are: a) inhibition deaths or deaths because of overdosing, b) hemorrhagic shock, c) septicemia, d) drug or chemical poisoning, e) air emboli or f) amniotic fluid emboli. Conclusion: Familiarization of physicians and medical personnel with illegal abortions and causes of maternal deaths due to this problem and also an attempt to find a solution for its control or decrease, together with familiarization of authorities in Iran may finally lead to a solution and control of illegal abortions in the society. سقط جنائی، مرگ و میر، اتوپسی Criminal abortion, Morality, Autopsy, Abortificant drugs, Law, Toxicity 450 457 https://www.jri.ir/article/208 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/208.pdf MohammadKazemianEastern Azerbaijan Forensic Medicine Office, Tabriz, Iranمحمدكاظميانmohammad_kazemian@yahoo.com470