en تأثير ماتريژل بر روند تكاملي بلاستوسيست موش زمينه و هدف: كشت جنين روي ماتريژل، يكي از روش‌هاي مناسب بررسي تكامل جنين در محيط آزمايشگاه مي‌باشد. البته به‌كارگيري محيط‌هاي متفاوت كشت همراه با آن و همچنين تفاوت در مراحل تكاملي جنين، مي‌تواند منجر به پديد آمدن نتايج متفاوتي در مطالعات شود. از آنجايي كه استفاده از ماتريژل در مورد تمام گونه‌ها و در مراحل مختلف تكاملي جنين مورد بررسي قرار نگرفته است، مطالعه حاضر به منظور بررسي اثر ماتريژل بر روند تكاملي بلاستوسيست‌هاي جمع‌آوري شده موش صورت گرفت. مواد و روشها: به موش‌های ماده نژاد NMRI هورمون‌های hMG و hCG براي تحريك‌ تخمك‌گذاري تزريق شد. سپس موش‌هاي ماده با موش‌های نر از همان نژاد جفت‌‌گيری نمودند. بلاستوسيست‌هاي حاصل، به دو گروه 150 عددي برای گروه آزمايش و گروه 134 عددي برای گروه کنترل تقسيم شدند. بلاستوسيستها به مدت 48 ساعت در محيط کشت M16 داراي BSA به ميزانmg/ml 4 کشت داده شدند و با بلاستوسيست‌های کشت شده در ماتريژل همراه با محيط مشابه ((M16 +4mg/ml BSA مقايسه شدند. روند تکاملی هر 24 ساعت تا 48 ساعت مطالعه شد. نتايج حاصل با استفاده از آزمون 2 و نرم افزار آماري SPSS تجزيه و تحليل شد. نتايج: بعد از گذشت 24 ساعت از كشت، درصد بلاستوسيست‌هاي گروه آزمايش كه به مرحله بلاستوسيست‌های جوانه‌زده مرحله اول رسيدند (74%)، در مقايسه با گروه كنترل (2/52%)، به‌طور معني‌داري (05/0>p) بيشتر بود اما درصد بلاستوسيست‌هاي فراگمنته در گروه كنترل 9/11% بود كه تفاوت معني‌داري (05/0>p)، با گروه آزمايش (2%) داشت. بعد از 48 ساعت از کشت 41% از بلاستوسيست‌هاي كشت داده شده در گروه کنترل، به مرحلة بلاستوسيست‌هاي جوانة زده مرحلة اول پيشرفت نمودند و اين ميزان بالاتر از درصد بلاستوسيست‌هاي اين مرحله در گروه آزمايش بود (05/0>p). همچنين درصد بلاستوسيست‌های جوانه‌زده مرحله دوم، در گروه آزمايش بعد از 48 ساعت (78%)، با اختلاف معني‌دار (05/0>p)، نسبت به گروه کنترل (59%) بالاتر بود. نتيجه‌گيری: اين مطالعه نشان داد كه بلاستوسیست‌های کشت داده شده بر روی ماتريژل همراه با محيط كشت غني شده M16 حاوي BSA (mg/ml 4) در مقایسه با بلاستوسيست‌هايی که در محيطM16 حاوي BSA (mg/ml4) کشت داده شدند، تكامل و رشد بیشتری دارند. بررسي فراساختمانی جنينها و يا بررسي‌هاي ايمونوسيتوشيميايي در تكميل يافته‌هاي اين مطالعه پيشنهاد مي‌شود. Introduction: Culturing embryos on Matrigel™, is one of the most suitable methods for study-ing in vitro embryonic developments. As Matrigel has not been used extensively in different species for embryonic development studies, this study was undertaken to determine the effects of Matrigel on the developmental processes of mouse blastocysts. Materials & Methods: To a number of female NMRI mice, hMG and HCG injections were made for ovulatory stimulation and then they mated with males from the same strain. Later on, blastocysts were obtained and randomly divided into 2 groups: 150 case blastocysts and 134 control blastocysts. Blastocysts were cultured for 48 hours in M16 medium, supplemented with 4mg/ml of bovine serum albumin (BSA). Later, the blastocysts were compared with the blastocysts cultured in Matrigel plus the same medium. Developmental studies were carried out every 24 hours for 2 days. The data was analyzed by SPSS software and the results were tested by chi-squared. Results: After 24 hours, a significantly higher ratio of embryos reached the hatched blastocysts stage Ι in the case group (74%), compared with that of the control group (52.2%), (p<0.05). At the same time the percentage of fragmented blastocysts in the control group was 11.9% which was significantly higher than the case group (2%), (p<0.05). After 48 hours, 41% of blastocysts cultured in the control medium, developed to stage I, the value being significantly more than the blastocysts in the case group (p<0.05). Moreover, after the same period of time (48 hours), the percentage of stage II hatched blastocysts in the case group (79%) was higher than the control groups (59%), (p<0.05). Conclusion: Matrigel use in enriched culture media can increase development and growth of mouse blastocysts. It also seems that ultrastructural studies of cultured embryos or immunocyto-chemical studies from this regard would be beneficial in understanding the processes involved. بلاستوسیست، محیط کشت، ماتریژل، تکامل جنین، موش آزمایشگاهی Blastocyst, Culture media, Matrigel, Embryo Development, Laboratory mouse 07 17 https://www.jri.ir/article/219 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/219.pdf MariyaZahiriHistology Department, Faculty of Medicine, Tabriz Medical Sciences University, Tabriz, Iranماريازهيري498MaerefatGhaffariReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tabriz, Iranمعرفتغفاري نوینmghaffarin@yahoo.com71BehroozNiknafsLaboratory of Histology & Cellular Biology, Drug Applied Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran322MahnazHeidariReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمهنازحيدري240