en ارزيابي تغييرات فعاليت آنزيم اسيد فسفاتاز تخمدان موش طي ابتداي دوران بارداري طبيعي و كاذب تا زمان لانه‌گزيني زمينه و هدف: آنزيم اسيد فسفاتاز يك آنزيم ليزوزومي است كه در فعاليت‌هاي متابوليكي تخمدان مانند بلوغ تخمك، از سرگيري مجدد تقسيم ميتوز، شكستن ژرمينال وزيكول و پديده تخمك‌گذاري نقش دارد و همچنين با فعاليت اتوفاژي و هتروفاژي باعث هضم جسم زرد و فوليكول آترتيك مي‌شود. با توجه به اينكه اين آنزيم توسط هورمون استروئيدي كنترل مي‌شود، اين مطالعه براي بررسي الگوي تغييرات فعاليت اين آنزيم در تخمدان موش پس از تحريك تخمك‌گذاري با استفاده از تزريق گنادوتروپين‌هاي PMSG و hCG نسبت به گروه شاهد طي دوران ابتداي حاملگي طبيعي و كاذب طراحي گرديد. روش بررسي: موش‌هاي ماده نژاد NMRI با سن بين 10-6 هفته انتخاب و به‌طور تصادفي به دو گروه شاهد و تحريك شده (با به كارگيري PMSG و hCG) تقسيم شدند. سپس هر گروه نيز به دو گروه باردار به روش طبيعي و باردار كاذب تقسيم گرديدند. جهت القاي بارداري كاذب از تحريك مكانيكي واژن استفاده شد. در هر گروه روزانه 5 سر موش از روز اول تا ششم به طريق جابجايي مهره‌هاي گردني كشته شدند و به منظور ارزيابي‌هاي بيوشيميايي، هر دو تخمدان آنها جدا و پس از هوموژن نمودن و سانتريفوژ كردن با دور g 14000 استخراج بافتي در معرض سوبستراي پارانيتروفنيل فسفات قرار گرفت و فعاليت آنزيم برحسب IU/dl محاسبه و پس از تعيين مقدار پروتئين نمونه‌ها برحسب واحد mg/dl ، فعاليت اختصاصي ACP برحسب واحد IU/mg محاسبه شد. داده‌هاي تحقيق حاضر با استفاده از آزمون Mann Whitheny مورد تجزيه و تحليل قرارگرفت. اختلاف آماری در سطح 05/0p< معني‌دار در نظر گرفته شده و به صورت ميانگين خطای استاندارد تعريف گرديد. براي بررسي‌هاي هيستوشيميايي، يکي از تخمدانها انتخاب و با استفاده از دستگاه كرايوستات، برش‌هايي به ضخامت m5 تهيه شد. سپس برشها طبق روش گوموري، رنگ‌آميزي شدند. نتايج: فعاليت اختصاصي آنزيم ACP در نمونه‌هاي بافتي تخمدان در گروه‌های شاهد بارداري طبيعي، شاهد بارداري كاذب، تحريک بارداري طبيعي و تحريک بارداري کاذب در روز اول به ترتيب شامل IU/mg 12/034/0، IU/mg 04/039/0، IU/mg 08/040/0، IU/mg 01/045/0 و در روز چهارم به ترتيب شامل IU/mg 10/069/0، IU/mg 065/061/0، IU/mg 10/009/1، IU/mg 05/079/0 بود. تغييرات فعاليت آنزيم تخمدان در مطالعات بيوشيميايي با نتايج به‌دست آمده در بررسي‌هاي هيستوشيميايي در كليه گروهها مطابقت داشت. يافته‌هاي حاصل نشان داد كه بيشترين تغييرات فعاليت آنزيم در سلول‌هاي گرانولوزا بود به طوريکه در کليه گروهها حداقل فعاليت آنزيم در روز اول حاملگي (0) و حداکثر آن در روز چهارم (3+) ديده شد. نتيجه‌گيري: در مجموع نتايج اين تحقيق نشان داد كه افزايش فعاليت آنزيم اسيد فسفاتاز در روزهاي سوم و چهارم بارداري مؤيد نقش اين آنزيم در فرايندهاي متابوليکي تخمدان و استروئيدسازي است و همچنين تحريك تخمك‌گذاري نمي‌تواند باعث تغييرات مشخصي در الگوي فعاليت آنزيم ACP تخمدان طي بارداري اوليه شود، هر چند كه به مطالعات بيشتري در اين زمينه نياز است. Introduction: Acid phosphatase (ACP) is a lysosomal enzyme which contributes in ovarian metabolic functions such as oocyte maturation, resumption of mitotic divisions, germinal vesicle breakdown and ovulation. It digestes the corpus lutetium and helps the atresia of follicles by autophagia and hetrophagia activities. Considering the hormonal control of this enzyme, the present study was designed to deterimine the ovarian ACP activity after ovulation stimulation by the administration fo PMSG and hCG during preimplantation period. Materials & Methods: For this purpose a number of 6 to 10-week old female NMRI mice were selected and randomly divided into control and hyperstimulated groups after the administeration of PMSG and hCG, and later to pregnant and pseudopregnant groups. The mice were rendered pseudopregnant by mechanical vaginal stimulatin. Five mice in each group were sacrificed by cervical dislocation at the first to the sixth day of pregnancy for biochemical assays. The ovarian samples were obtained and were hemo-genated and centrifuged at 14000 g. The activity of the enzyme was determined using paranitrophenyl phosphate as substrate and later the specific activity of the enzyme was calculalated according to the amount of total protein. The data were analysed by Mann Whitheny test. Statistical significance was indicated by a P value less than 0.05. For hisotchemical evaluations, the sampels were obtained from one of the ovaries in each mouse and then 5 m thick cryosections were prepared. Cryosections were stained by Goumory method. Results: The ACP activity of ovarian tissues in the first day of pregnancy in the normal pregnant and pseudopregnant control groups, hyperstimulated normal pregnant and pseudopregnant groups were 0.340.04 IU/mg, 0.390.04 IU/mg, 0.40.08 IU/mg, 0.450.01 IU/mg respectively and in the fourth day were 0.690.1 IU/mg, 0.61 0.06 IU/mg, 1.090.10 IU/mg and 0.79 0.05 IU/mg. The results showed that biochemical findings correlated with histochemical observations. The ACP reaction changes were seen mainly in granulosa cells with a minimum enzyme activity in the first day (zero activity) and a maximum activity in the fourth day of pregnancy (+3). Conclusion: The increased ACP activity on the 3rd- 4th days of pregnancy, may be due to the este-roidogenic activity of granulosa cells. Also, the results showed that ovarian hyperstimulation could not change the pattern of ovarian ACP activity during early stages of pregnancy. More research is required in this area for a better understanding of the processes. اسید فسفاتاز، تحریک تخمک‌گذاری، تخمدان، لانه گزینی، بارداری کاذب، استروتیدسازی، بارداری Acid phosphatase, Ovulation induction, Ovary, Implantation, Pseudopregnancy, Preimplantation, Esteroidogenesis 17 25 https://www.jri.ir/article/220 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/220.pdf MaryamNazm BojnordiAnatomy Department, Faculty of Medical Sciences, Tarbiyat Modares University, Tehran, Iranمريمنظم بجنوردي499MojdehSalehniaAnatomy Department, Faculty of Medical Sciences, Tarbiyat Modares University, Tehran, Iranمژدهصالح نياmghaffarin@yahoo.com243AbdolamirAllamehDepartment of Biochemistry, Medical Faculty, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iranعبدالاميرعلامه500