en میزان مصرف داروهای گیاهی در زنان باردار شهركرد زمينه و هدف: داروهای گیاهی به دلايل مختلفي توسط بسیاری از زنان باردار طي دوران بارداري استفاده می‌شود و اغلب در باور عموم مردم، داروهاي گياهي طبیعی، سالم، بی‌ضرر و بدون عوارض جانبی قلمداد می‌شوند؛ در حاليكه ممکن است اين گياهان باعث عوارض جانبی در مادر و جنین و یا تداخلات دارویی گردند. اين مطالعه به منظور تعيين ميزان بکارگيري داروهاي گياهي در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتي‌ـ درماني شهرکرد صورت گرفت. روش بررسي: در اين بررسي توصيفي مقطعي 447 مادر باردار مراجعه كننده به مراکز بهداشتی‌ـ درمانی شهرکرد طی 6 ماهه اول سال 1384 در مورد استفاده از داروهاي گياهي مورد پرسش قرارگرفتند. پرسشنامه مبتني بر هدف تهيه و از طريق مصاحبه حضوري كامل شد. نمونه‌گيري به روش آسان و مبتني بر دسترسي به واحدهاي پژوهش انجام شد. آزمون‌هاي آماري مورد استفاده شامل آزمون t و 2 بود. نتايج: ميزان استفاده از داروهاي گياهي در زنان باردار 9/51% بود. 7/91% واحدهاي پژوهش نگرش مثبتي نسبت به داروهاي گياهي داشتند. تنها 15% افراد مورد مطالعه معتقد بودند مصرف داروهاي گياهي در طي بارداري مضر است. 9/55% افراد، مصرف داروهاي گياهي را به پزشک معالج خود اطلاع نداده بودند که شايع‌ترين علت عدم اطلاع به پزشک، طبيعي و بي‌ضرر دانستن داورهاي گياهي (1/39%) و عدم پرسش پزشک (8/34%) گزارش شد. شايع‌ترين علل مصرف داروهای گياهي به ترتيب شامل سرما خوردگي (1/29%)، تسکين درد شکم (4/17%) و تشديد القاء زايمان (7/11%) بود. در اين مطالعه افراد مختلف از 55 گونه گياهي استفاده کرده بودند. شايع‌ترين گياه مورد استفاده گل گاو زبان بود. منبع اطلاعات آنان در اکثر موارد (2/74%) خويشاوندان گزارش شد. در اين بررسي افرادي که درآمد ماهيانة بيشتر از 000/500/1 ریال، 3-1 بارداري قبلي و سن بين 29-20 سال داشتند بيشتر از داروهاي گياهي استفاده کرده بودند؛ اما اين ارتباط از نظر آماري معني‌دار نبود. بين ميزان تحصيلات و مصرف گياهان دارويي ارتباط آماري معني‌دار وجود داشت (004/=p). نتيجه‌گيري: استفاده گسترده از داروهاي گياهي طي بارداري نياز به آموزش کارکنان مراکز بهداشتي‌ـ درماني در اينگونه موارد را آشکار مي‌سازد و از آنجا که مستندات کافي مبني بر سالم بودن تمامي داروهاي گياهي طي بارداري وجود ندارد، فراهم‌كنندگان مراقبت‌هاي دوران بارداري بايد به مادران توصيه نمايند با مصرف گياهان دارويي خود و جنين را در معرض خطرات احتمالي قرار ندهند. Introduction: Researchers have shown that herbal medicines are used by a large portion of pregnant women. Herbs are generally perceived as safe, harmless and free from side-effect but there have been reports on side-effects in pregnant mothers and their fetuses as well as on drug interactions. This study was undertaken to determine the prevalence of the use of herbal medi-cines among pregnant women referring to health care centers in Shahr-e-Kord. Materials & Methods: In this descriptive and cross-sectional study, 447 pregnant women, referring to health care centers and Hajar Hospital in Shahr-e-Kord, were interviewed while employing a structured questionnaire. The cases were chosen by simple random sampling. For the data analysis, student t-test and 2 were used. Results: In all, 51.9% of the pregnant women reported the use of herbal medicines during pregnancy. 91.7% of the women, had a positive attitude toward the use of herbal medicines during pregnancy, but 15% believed that the use of herbal medicines in pregnancy was unsafe. Among respondents, 55.9% had not reported the use of herbs to their physicians and the most common reasons for nondisclosure were the belief that herbal medicines were natural and safe (39.1%) and that doctors never asked about them (34.8%). The most commonly reported uses of herbs were for common cold (29.1%), abdominal pain (17.4%) and induction of labor (11.7&). Anchusa officinalis was the most commonly used herb among 55 other species of herbs. 74.2% of medicinal herb consumers cited family and relatives as their main source of information on the herbs. Factors associated with the use of herbal medicines in pregnancy were number of parities 1-3, monthly income more than 1,500,000 Rials and age 20-29, but none were statistically significant. There were significantly lower frequencies of herbal use in pregnancy among women with academic education (p=.004). Conclusion: The widespread use of herbal medications and the positive attitude toward them during pregnancy, indicates an increased need to educate health-care providers on these issues to advise women not to expose themselves and their fetuses to the probable risks of herbal preparations. بارداری، زنان باردار، عوارض دارویی، خود درمانی، طب سنتی، گیاهان دارویی Pregnancy, Pregnant women, Herbal medicine, Side-effect, Self treatment, Traditional medicine 125 132 https://www.jri.ir/article/231 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/231.pdf ManizhehSereshtyDepartment of Midwifery, Faculty of Nursing & Midwifery, Shahrekord University of Medical Science & Health Services, Shahr-e-Kord, Iranمنیژهسرشتیm_sereshti@yahoo.com527PouranAzariDepartment of Medicine & Surgery, Faculty of Nursing & Midwifery, Shahr-e-Kord University of Medical Sciences, Shahr-e-Kord, Iran پورانآذری528MahmoudRafieanDepartment of Pharmacology, Faculty of Medicine, Shahr-e-Kord University of Medical Sciences, Shahr-e-Kord, Iranمحمودرفیعیان529SoleimanKheiriDepartment of Statistic& Epidemiology, Faculty of Medicine, Shahrekord University of Medical Science, Shahr-e-Kord, Iranسلیمانخیری530