en عوامل تعيين كننده‌ مصرف صحیح قرص‌های ضد بارداری در زنان شهري و روستايي ايران زمینه و هدف: كنترل رشد جمعيت يكي از مهمترين اولويت‌هاي بهداشتي كشورهاي در حال توسعه و از جمله ایران است. استفاده صحیح از قرص‌های ضد بارداری می‌تواند نقش مؤثری را در این زمینه ایفا نماید. از همین رو در پژوهش حاضر با بهره‌گیری از طراحی بوم‌شناسی براي به دست آوردن تعيين كننده‌هاي نسبت مصرف صحیح قرص‌های ضدبارداری در زنان شهري و روستايي ايران استفاده شده است. روش بررسی: در اين مطالعه داده‌ها از بررسي ويژگي‌هاي بهداشتي و جمعيتي ایران كه در سال 1379 در سطح استان‌هاي كشور و به تفكيك جمعيت شهري و روستايي انجام شده بود اقتباس گرديد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماري SPSS (ويرايش13) و با روش آماري رگرسيون لجستیک چند متغيره به تفکیک شهر و روستا مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت که علاوه بر برآورد نسبت شانس، اندازه اطمینان 95% آن نیز گزارش شد. در اين روش آماری نسبت استفاده صحیح از قرص‌های ضد بارداری به عنوان متغير وابسته در نظر گرفته شد و ميزان تاثير پنج متغير مستقل بر آن سنجيده شد: 1ـ نسبت زنانی که به هنگام دریافت قرص‌های ضد بارداری آموزش چگونگی استفاده از آن را دیده‌اند، 2ـ ميانگين سن ازدواج در زنان، 3ـ نسبت بي‌سوادي در زنان متاهل سنين 49-10 سال، 4ـ نسبت مهاجرت در زنان متاهل سنين 49-10 سال، 5ـ نسبت اشتغال در زنان متاهل سنين 49-10 سال. نتایج: نتايج اين بررسي نشان داد كه در جمعيت شهري و روستایی، تنها یک متغير مستقل، يعني نسبت زنانی که به هنگام دریافت قرص‌های ضد بارداری آموزش چگونگی استفاده از آن را دیده‌اند مي‌تواند پيش‌بيني كننده تغييرات نسبت استفاده صحیح از قرص‌های پيشگيري از بارداری باشد. نتیجه‌گیری: به نظر مي‌رسد در سطح استان‌های ايران، هر برنامه آموزشی كه در زمينه چگونگی استفاده صحیح از قرص‌های پيشگيري از بارداري در بين زنان متاهل سنين 49-10 سال انجام شود، بیشتر از سایر متغیرهای مورد بررسی اثرات مثبتي را در زمينه افزایش نسبت استفاده صحیح از قرص‌های پيشگيري از بارداری به همراه خواهد داشت. Introduction: Human population growth control is one of the most important health priorities in developing countries, including Iran. The correct use of contraceptive pills can play an important role in family planning programs. Therefore, the present study with an ecological design looked at the predictors of the correct use of contraceptive pills among urban and rural Iranian females. Materials & Methods: This study uses data from the Iranian nationwide Demographic Health Survey (DHS), which took place in both urban and rural communities in the year 2000. The data for urban and rural populations were analyzed separately, employing SPSS (Version 13) to design a multivariate logistic regression model which reports both odds ratio and 95% confi-dence intervals. In this method the proportion of the correct use of contraceptive pills among females has been considered as a single dependent variable and the effects of five independent variables, that follow, have been determined on it. 1- The proportion of females who have been taught to use contraceptive pills correctly. 2- Mean age of marriage in these females. 3- The proportion of illiteracy among married females, aged 10-49. 4- The proportion of immigration among married females, aged 10-49. 5- The proportion of employment among married females, aged 10-49. Results: The findings of this survey reveal that in both Iranian urban and rural populations, only one of the independent variables _ i.e. the proportion of females who have been taught to use contraceptive pills correctly _ can predict the variations of the correct use of the contraceptive pills among females. Conclusion: Based on the results of this study, it can be concluded that any educational program aiming to increase the knowledge of Iranian females on the correct use of contraceptive pills, will be more effective than the other variables under study. تنظیم خانواده، قرص های خوراکی پیشگیری از بارداری، ارتقا بهداشت، مطالعه بوم شناسی، ایران Family planning, Contraceptive pills, Health promotion, Ecological study, Iran 149 156 https://www.jri.ir/article/234 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/234.pdf MohsenRezaieaanDepartment of Social Medicine, Faculty of Medicine, Rafsanjan University of Medical Sciences, Rafsanjan, Iranمحسنرضائيانmoeygmr2@yahoo.co.uk537