en بررسي جهش‌هاي ژن آنزيم فسفوليپيد هيدروپراكسيد گلوتاتيون پراكسيداز (PHGPX) در مردان نابارور ايراني زمينه و هدف: وجود لكوسيتها و اسپرم‌هاي معيوب و يا مرده در مايع مني انسان به عنوان منبعي براي توليد راديكا‌ل‌هاي آزاد اكسيژن و در نتيجه آسيب به اسپرم‌هاي سالم مي‌باشند. براي خنثي كردن اين تركيبات، مكانيسم‌هاي دفاعيِ آنزيمي و غيرآنزيمي در اسپرم و مايع مني وجود دارد. آنزيم گلوتاتيون پراكسيداز نوع IV (GPX-4 يا (PHGPX به عنوان سلنوپروتئين اصلي اسپرم يكي از اين مكانيسم‌هاي آنزيمي است و داراي نقش‌هاي متعددي در روند اسپرماتوژنز مي‌باشد. از جمله اين نقشها مي‌توان به تشكيل كپسول ميتوكندريايي، سميت‌زدايي هيدروپراكسيدها و متراكم كردن كروماتين اسپرم اشاره كرد. در صورت كاهش فعاليت يا مقدار اين آنزيم ممكن است اختلالاتي در روند اسپرماتوژنز و عملكرد اسپرم ايجاد شود. با توجه به اينكه نقص در بيان ژن GPX-4 يا وجود جهشها در اين ژن ممكن است سبب كاهش فعاليت يا مقدار PHGPX شود، هدف اين مطالعه شناسايي تعدادي از جهش‌‌هاي مهم در اين ژن بوسيله روش PCR-RFLP در مردان نابارور ايراني مي‌باشد. روش بررسي: مطالعه روي 128 مرد مراجعه‌كننده به مركز تخصصي درمان ناباروري ابن‌سينا شامل 74 مرد نابارور داراي اسپرموگرام غيرطبيعي، 18 مرد نورمواسپرم و 36 كنترل بارور انجام شد. ميانگين± انحراف معيار پارامترهاي اسپرمي اين افراد محاسبه شد. DNA ژنومي از گلبول‌هاي سفيد نمونه خون به روش Salting out استخراج گرديد. سپس دو زوج پرايمر براي دو قطعه از ژن GPX-4 در اگزون‌هاي 1A و 4 حاوي نوكلئوتيدهاي +6 (C"T)، +17(G"A) و +1725 (G"A) طراحي و با استفاده از آنزيم‌هايPShAI ، MWOI و SatIبا روش RFLP–PCR ارزيابي شد. نتايج: اثر آنزيم MWOI بر روي قطعه 237bp حاصل از PCR در ژن سالم توليد دو قطعه با اندازه‌هاي 151bp و 86bp مي‌نمايد؛ در صورتيكه اثر همين آنزيم در جهش (C"T) +6 قادر به بريدن قطعه ژن نبوده و قطعه 237bp بدون تغيير باقي مي‌ماند. اثر آنزيم PShA1 بر روي قطعه 237bp حاصل از PCR در ژن سالم توليد دو قطعه با اندازه‌هاي 161bp و 76bp مي‌نمايد؛ در صورتيكه اثر همين آنزيم در جهش +17(G"A) قادر به بريدن قطعه ژن نبوده و قطعه 237bp بدون تغيير باقي مي‌ماند و نهايتاً اثر آنزيم SatI بر قطعه 148bp حاصل از PCR در ژن سالم توليد دو قطعه با اندازه‌هاي 108bp و 40bp مي‌نمايد در صورتي كه همين آنزيم در جهش +1725 (G"A) قادر به بريدن قطعه 148bp نبوده و اين قطعه نيز بدون تغيير مي‌ماند. بررسي هضم آنزيمي قطعات 237bp و 148bp در مردان تمامي گروه‌هاي مورد مطالعه نشان داد كه هيچ يك از سه جهش مورد بررسي در ژن GPX-4 در آنها وجود ندارد. نتيجه‌گيري: براساس نتايج اين تحقيق مشخص شد كه ممكن است شيوع اين جهشها درمردان نابارور ايراني پايين بوده و با اتيولوژي اختلال در پارامترهاي اسپرمي اين افراد ارتباطي نداشته باشد. با اين وجود براي تعيين دقيق شيوع اين جهشها و جهش‌‌هاي ديگر اين ژن در مردان نابارور ايراني بررسي تعداد بيشتري از مردان نابارور و تعيين توالي ژن اين آنزيم در آنها پيشنهاد مي‌شود. Introduction: Leukocytes and defective or dead spermatozoa in human semen are a source for the production of reactive oxygen species (ROS) and subsequent injury to intact sperms. Enzymatic and non-enzymatic defensive mechanisms in semen detoxify these compounds. Glutathione peroxidase-4 (GPX-4 or PHGPX) is a major selenoprotein in sperm and it is one of the enzymatic mechanisms that play multiple roles during spermatogenesis. Some of these roles are formation of the mitochondrial capsule, hydro-peroxide detoxification and sperm chromatin condensation. Any decrease in the enzyme activity or content, may create disorders in spermatogenesis and sperm fertilizing ability. Considering defects in the expression of the enzyme gene or presence of mutations which may cause decreases in PHGPX activity or content, this study was carried out to identify a number of important mutations in GPX-4 gene by PCR-RFLP method in Iranian infertile men. Materials & Methods: This study was performed on 128 Iranian men who had been referred to Avesina Infertility Clinic, including 74 infertile men with defective sperm parameters, 18 normozoospermic and 36 fertile subjects as controls. Mean ± SD for sperm parameters were determined. Genomic DNA was extrac-ted using salting out procedure from peripheral blood leukocytes. PCR-RFLP was done by two sets of primers with 237 bp and 148 bp PCR products that were designed for 1A and 4 exons of GPX-4 gene covering nucleotides of +6 (CT), +17 (GA), +1725 (GA) by MwoI, PshAI and SatI enzymes.Results: Digestion of a 237 bp intact PCR product by MwoI generates two fragments (151 bp and 86 bp). When a mutation occurs in the restriction site +6 (CT), the enzyme would not recognize the sequence, therefore 237 bp segment remains undigested. Treatment of 237 bp segment with PshAI generates two fragments (161 bp and 76) in the intact gene but the same enzyme can not digest 237 bp segment when a mutation occurs in the restriction site +17 (GA). Ultimately, digestion of 148 bp intact segment with SatI generates two fragments (108 bp and 40 bp) but when a mutation occurs in the restriction site +1725 (GA), the enzyme will not recognize the sequence; therefore 148 bp segment remains undigested. Enzy-matic digestion evaluations of 237 bp and 148 bp segments in all participants revealed that neither of the examined mutations existed in GPX-4 gene.Conclusion: According to the results of this study, it is determined that the prevalence of these mutations in Iranian infertile men is probably low and it may have no association with the etiology of the disorder affecting sperm parameters. Hence, a study with a larger number of patients is suggested to determine the exact prevalence of these and other mutations of the gene in Iranian infertile men. آنزیم فسفولیپید هیدروپراکسید گلوتاتیون پراکسیداز، اسپرم، گونه های فعال اکسیژن، جهش، ناباروری مردان، سلنو پروتئین PHGPX, Sperm, ROS, Polymorphism, Male infertility, Selenoproteins 198 209 https://www.jri.ir/article/240 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/240.pdf NiknamLakpourClinical Biochemistry Department, Faculty of Medicine, Kermanshah Medical Sciences University, Kermanshah, Iranنیکناملک‌پور542Mohammad HosseinModarresiNanobiotechnology Research Center, Avicenna Research Institute (ACECR), Tehran, Iranمحمدحسين مدرسي 318HadiKharaziClinical Biochemistry Department, Faculty of Medicine, Kermanshah Medical Sciences University, Kermanshah, Iranهاديخرازي543Mohammad MehdiAkhondiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمحمدمهدیآخوندی21AsadVeisi RayganiClinical Biochemistry Department, Faculty of Medicine, Kermanshah Medical Sciences University, Kermanshah, Iranاسدويسي رايگاني544JamilehGhasemiMonoclonal Antibody Research Center, Avicenna Research Institute (ACECR), Tehran, Iranجميلهقاسمي516MahshidHodjatMonoclonal Antibody Research Center, Avicenna Research Institute (ACECR), Tehran, Iranمهشيدحجت545Mohammad RezaSadeghiMonoclonal Antibody Research Center, Avicenna Research Institute (ACECR), Tehran, Iran محمدرضاصادقیSadeghi@avicenna.ac.ir77