en بررسي تأثير عصاره رازيانه (Foeniculum vulgare) بر ديسمنوره اوليه زمينه و هدف: ديسمنوره (قاعدگي دردناك) اوليه در بيش از 90% از بالغين در سنين باروري ديده مي‌شود. ديسمنوره اوليه به عنوان يكي از علل شايع‌ غيبت از مدرسه و محل كار زنان و از بين رفتن 600 ميليون ساعت كاري و 2 ميليارد دلار خسارت ساليانه در امريكا گزارش شده است. با توجه به عوارض شناخته شده داروهاي شيميايي مورد استفاده در درمان ديسمنوره اوليه و سابقه مصرف رازيانه در طب سنتي به عنوان يك گياه دارویي نيرو دهنده، آرام بخش و ضد اسپاسم، اين پژوهش به منظور تعيين تأثير عصاره رازيانه بر شدت درد و علايم سيستميك همراه با ديسمنوره اوليه در دانشجويان دختر دانشگاه شهيد بهشتي تهران در سال 1384 انجام گرفت. روش بررسي: اين پژوهش مطالعه‌اي از نوع كارآزمايي باليني و دوسوكور بود كه تعداد 90 نفر با تشخيص ديسمنوره اوليه به طور تصادفی (46 نفر گروه مورد و 44 نفر گروه شاهد) را مورد مطالعه قرار داد. با شروع درد قاعدگي‌، براي گروه مورد، روزانه 5 عدد كپسول رازيانه كه هر يک حاوي mg46 عصاره رازيانه و براي گروه شاهد روزانه‌ 5 عدد كپسول دارونما (در بسته‌بندي مشابه با كپسول رازيانه) در طي سه روز اول قاعدگي تجويز شد تا هر زمان كه افراد مورد پژوهش نياز به مصرف دارو داشتند آن را مصرف نمايند. شدت درد و علايم سيستميك با استفاده از سيستم معيار چند بعدي گفتاري قبل از مطالعه و در طي دو سيكل متوالي پيگيري و مقايسه شد. سپس نتايج با استفاده از آزمون‌هاي اندازه‌هاي تکراری ناپارامتری یعنی فريدمن و همچنین آزمون زوجي من‌ويتني تجزيه و تحليل شد. نتايج: براساس يافته‌هاي بين دو گروه مورد و شاهد از نظر شدت درد اختلاف آماري معني‌داري مشاهده شد (001/0p<). همچنين مجموع نمرات شدت كل علايم سيستميك همراه با ديسمنوره نسبت به قبل از درمان كاهش پيدا كرد؛ اما اين كاهش از لحاظ آماري بين دو گروه مورد و شاهد معنی‌دار نبود؛ به جز در مورد متغير شدت بي‌حالي كه اختلاف آماري بين دو گروه مورد و شاهد در آستانه معنی‌داری بود (058/0=p). نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج بررسي حاضر به نظر مي‌رسد عصاره رازيانه مي‌تواند باعث كاهش شدت ديسمنوره شود. در اين خصوص انجام پژوهش‌هایی با طول مدت و تعداد نمونه بیشتر برای حصول اطمینان و اظهار نظر قطعی ضروری است. Introduction: Primary dysmenorrhea (PD) is seen in more than 95% of women of childbearing years. PD causes absence from school and workplace and has annually resulted in 600 million work-hours of absenteeism and two billion dollars of financial loss in America. Considering the known side-effects of chemical drugs in the management of primary dysmenorrhea, and the use of Foeniculum vulgare (FV) in traditional medicine practices as an energizing, tranquilizing and anti-spasmodic medicinal herb, this study was done to determine the effects of FV’s extract on the reduction of pain and other systemic symptoms accompanying PD in female students at Shahid Beheshti University in 2005. Materials & Methods: In this double-blind clinical trial, 90 randomly selected subjects diagnosed with PD were studied (46 cases and 44 controls). Five capsules containing 46 mg of Foeniculum vulgare and identical placebos were provided to be taken daily by the case and control groups respectively, during the first three days following the onset of dysmenorrheal pain whenever they needed the medications. Severity of dysmenorrheal and systematic symptoms were assessed and compared before the study and during two consecutive menses with Andersch and Milsoms verbal multidimensional scoring system. The results were analyzed by SPSS (Version 10) through calculations of Friedman test, non-parametric repeated measures, and Mann-Whitney test to compare the two groups. Results: Severity of pain in the treated group with Foeniculum vulgare extract in comparison with the placebo group, showed a significant statistical difference (p<0.001). Despite a reduction in the severity of systemic symptoms in both groups, statistically significant differences were not observed considering systemic symptoms except for fatigue within borderline limits (p=0.058). Conclusion: In accordance to the results of this study, it seems that Foeniculum vulgare extract can be effective in reducing the severity of dysmenorrhea. More research with larger sample sizes and longer periods of time are required to confidently declare the mentioned results. دیسمنوره اولیه، رازیانه، علایم سیستمیک، درد، بلوغ، قاعدگی، گیاهان دارویی Primary dysmenorrhea, Foeniculum vulgare, Systemic symptoms, Pain, Medicinal herb, Puberty, Menstruation 45 52 https://www.jri.ir/article/268 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/268.pdf ShahnazTorkzahraniDepartment of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranشهنازترك زهرانيzahranishahnaz@yahoo.com605MarjanAkhavan-AmjadiDepartment of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranمرجاناخوان امجدي606FarazMojabPharmaceutical Sciences Research Center (PSRC), Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranفرازمجاب607HamidAlavimajdDepartment of Biostatistics, Faculty of Paramedical, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranحمیدعلوی‌مجد452