en تاثير دريافت ويتامين D و كلسيم بر سطح سرمى شاخص‌هاى واگردش استخواني در زمان زايمان زمينه و هدف: متابوليسم ويتامين D، كلسيم و پاراتورمون طي بارداري تغيير مي‌يابد. بررسي اين تغييرات و عوامل مؤثر بر آن به‌ويژه دريافت مواد غذايي حاوي ويتامين Dو كلسيم توسط مادر و جنين ضروري است. با توجه به شيوع بالاي كمبود ويتامين D و كلسيم در كشور، هدف از اين مطالعه ارزيابي ارتباط واگردش استخواني و وضعيت تغذيه‌اي ويتامين D و كلسيم در مادران باردار به منظور ارزيابي دقيق‌تر ميزان نياز به اين مواد در يك سيكل فيزيولوژيك واقعي مي‌باشد. روش بررسي: در اين مطالعه مقطعي 449 زن باردار سالم كه در زمستان 1382 به بيمارستان‌هاي آموزشي وابسته به دانشگاه علوم پزشكي تهران مراجعه‌ كرده‌بودند، در زمان زايمان به همراه نوزادان تازه متولد شده انتخاب شدند. متوسط دريافت ويتامين Dو كلسيم مادران از طريق پرسشنامه بسامد خوراكي و مقادير سرمى كلسيم، ويتامين D، استئوكلسين، کراس‌لپس و پاراتورمون در مادران و بند ناف جنين اندازه‌گيري شد. براي آناليز اطلاعات از نرم افزار SPSS نسخة 5/11 استفاده شد و 05/0p< معني‌دار در نظر گرفته شد. نتايج: غلظت‌هاي سرمي ويتامين D در خون بند ناف نوزاداني كه مادران آنها دريافت كافي ويتامين D (200 واحد ويتامين D روزانه براي زن باردار) داشتند بالاتر بود. همبستگي مثبتي بين غلظت‌هاي سرمي كلسيم مادر و خون بند ناف مشاهده گرديد (35/0=r). تفاوت معني‌داري بين غلظت‌هاي سرمي پاراتورمون، استئوكلسين و کراس لپس در مادر و جنين ديده شد (001/0p<). مقادير سرمي ويتامين D و كلسيم در مادران و نوزادان با دريافت مقادير كافي اين مواد ارتباط داشت (05/0p<). ارتباط معكوس بين واگردش استخواني و دريافت كلسيم و ويتامين D مادر يافت شد. نتيجه‌گيري: وضعيت تغذيه‌اي ويتامين D جنين و نوزاد كاملاً به ذخاير ويتامين D مادر وابسته است و دريافت كافي اين مواد مي‌تواند بر متابوليسم استخواني مادر و جنين مؤثر باشد؛ لذا برنامه‌هاي اصلاح تغذيه‌اي كلسيم و ويتامين D توسط آموزش مصرف منابع غني از كلسيم و ويتامين D و نيز غني‌سازي و مكمل‌ ياري افراد در معرض خطر بايد مورد توجه قرار گيرد. Introduction: Metabolisms of vitamin D, calcium and parathormone change during normal preg-nancies. Evaluating these changes and factors affecting them, especially consumption of vitamin D containing foods by mothers and its bioavailability to the fetus, are essential. The primary aim of this study was to determine the relationship between bone turnover and maternal nutritional status of vitamin D during normal pregnancies. Materials & Methods: This cross-sectional study was done on 449 healthy pregnant women and their newborns who had attended educational hospitals of Tehran University of Medical Sciences in 2003. Average intakes of vitamin D and calcium were studied by a food frequency question-naire and measurements of serum calcium, vitamin D, PTH, cross-laps and osteocalcin of the mothers and their infants through cord vein. Statistical analysis was done by SPSS software, version 11.5 and p<0.05 was considered significant. Results: Serum concentrations of vitamin D in cord blood samples from newborns, whose mothers had adequate vitamin D intake (200IU/Day of vitamin D for pregnant women), were higher. There was a positive correlation between maternal serum calcium and calcium in the cord blood of the newborns (r=0.35). There were significant differences in concentration between PTH, osteocalcin and cross-laps of the mothers and their newborns (p<0.001). The serum concentrations of vitamin D and calcium in the cases and their infants had a correlation with adequate intake of the two (p<0.05). There was a reverse association between bone turnover markers and calcium with vitamin D intake in mothers. Conclusion: The nutritional status of vitamin D in human fetus and neonates is completely dependent on vitamin D stores of their mothers and adequate intakes of these elements can influ-ence bone metabolism in mothers and newborns. Therefore, programs aimed at improving vitamin D and calcium intake through educational materials and classes, which focus on the consumption of rich sources of vitamin D, should be considered. Fortification and supplementation of these elements to those at risk has to be nationally regarded. ویتامین D، واگردش استخوانی، بارداری، تغذیه، کلسیم، نوزاد، استئوکلسین، کراس لپس، پاراتورمون Vitamin D, Bone turnover, Pregnancy, Nutrition, Calcium, Neonate, Osteocalcin, Cross-laps, Parathormone, PTH 135 142 https://www.jri.ir/article/276 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/276.pdf HadisSabourEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranحديثصبور627ArashHossein-NezhadEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranآرشحسين نژاد628JilaMaghbouliEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranژيلامقبولی392BagherLarijaniEndocrinology and Metabolism Research Center (EMRC), Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iranباقرلاريجانيemrc@sina.tums.ac.ir378