en بررسی حضور رونوشتهای اختصاصی بيضه در اسپرم بالغ انسان زمینه و هدف: انجام صحیح و کامل روند اسپرماتوژنز مستلزم بیان تعداد بسیار زیادی ژن به صورت همزمان و یا با توالی خاص خود می‌باشد؛ به‌طوری که توقف یا اختلال در بیان هر یک از آنها ممکن است منجر به توقف يا اختلال در روند اسپرماتوژنز گردد. شناسایی این قبیل ژنها و ارزیابی عملکرد آنها اطلاعات ارزشمندی درباره نقش این ژنها در اسپرم بالغ، روند اسپرماتوژنز و نيز عملکرد بعدی آنها در فرآیند لقاح و تکوین جنین و نیز درک اساس مولکولی فرآیند لقاح و يافتن علل بسیاری از انواع ناباروری بدون علت، فراهم می‌کند. جهت بررسي مراحل مختلف روند اسپرماتوژ‍نز مي‌توان از ژن‌هايي استفاده كرد كه در مرحله و ردة سلولي خاصي از اين روند بيان مي‌شود.‍ در مطالعه حاضر بیان ژن‌های PRM1، TSGA10، AKAP4 PRM2، DAZ SYCP3 در اسپرم طبيعي انسان بررسی شد. روش بررسی: نمونه مایع منی افراد دارای پارامترهای اسپرمی طبيعي (مطابق استانداردهای WHO) مراجعه کننده به مرکز درمان ناباروری و سقط مکرر ابن‌سینا، جمع‌آوری شد. اسپرم‌های متحرک با مرفولوژی طبیعی طی مراحل سانتریفوژ شیب غلظت با استفاده از گراديان ® Pure Sperm از نمونه‌های مایع منی افراد نرمواسپرم جدا گردید. بیان ژن SYCP3 با روش Nested RT-PCR و بیان ژن‌های DAZ، TSGA10 و PRM2، PRM1 و AKAP4با روش RT-PCR بررسی و با توجه به بیان ژن‌های فوق در بیضه طبيعي از بافت بیضه به‌عنوان کنترل مثبت استفاده گردید. نتایج: مطالعه روی cDNA حاصل از اسپرم‌های طبیعی نشان داد که ژن‌های TSGA10، DAZ، PRM2 وPRM1 در نمونه طبيعي بیضه (به‌عنوان کنترل) و در تمام نمونه‌های اسپرم تحت بررسی بیان می‌شوند. همچنین نتایج نشان داد که ژن‌های AKAP4 و SYCP3 در اسپرم بالغ بیان نمی‌شوند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که رونوشت ژن‌های TSGA10، PRM2، DAZ و PRM1در اسپرم بالغ انسان حضور دارند. علت نگهداری انتخابی رونوشتها و عدم حضور رونوشت‌هایی مانندAKAP4 و SYCP3 در اسپرم بالغ نمایانگر انتقال گروهی از رونوشت‌های پدری به تخمک و نقش احتمالی آنها در مراحل بعدي عملكرد اسپرم می‌باشد. مطالعه و ردیابی این ژنها در مراحل اولیه تکوین جنین نتایج تازه‌ای از عملکرد این ژنها در فرآيند لقاح و تكوين جنين در اختیار قرار خواهد داد. Introduction: Progress and completion of spermatogenesis is related to simultaneous expression of various genes. Recent studies show that many genes are expressed in the sperm and several RNA copies are present in the mature spermatozoa. Identification of these genes and evaluation of their functions would improve our understanding of the molecular basis of fertilization, early embryo cleavage and the causes of many types of unexplained male infertility. In this study, we investigated the expression of DAZ, PRM1, PRM2, TSGA10, SYCP3 and AKAP4 genes in ejaculated human spermatozoa. Materials & Methods: Semen samples were collected from men referring to Avicenna Infertility Clinic. Normal semen samples (According to WHO criteria) were subjected to density-gradient centrifugation to specifically recover the pure fraction of motile spermatozoa with normal morphology. Total RNA was extracted from sperm pellets and cDNA was synthesized using RT-PCR. The presence of DAZ, TSGA10, PRM1 and PRM2 cDNAs were evaluated using appropriate primers. Expression of SYCP3 (Testis specific gene) was evaluated by nested RT-PCR. The cDNA synthesized from normal testis tissues was used as positive control. Results: Study on cDNAs showed that DAZ, TSGA10, PRM1 and PRM2 transcripts were present in normal human testis and all of the evaluated mature spermatozoa samples but not AKAP4 or SYCP3 transcripts. Conclusion: According to our previous study, the expression of SYCP3 and AKAP4 genes is started from spermatocyte level in human testis during spermatogenesis process. However, we did not found any transcripts of these genes in mature spermatozoa. It is estimated that mRNAs of TSGA10, PRM1, PRM2 and DAZ and other testis specific genes in spermatozoa may participate in later sperm functions such as fertilization and early embryo cleavage. Therefore, further studies are needed to understand the role of these transcripts in the process of fertilization and early embryo development. بیان ژن، ژن‌های اختصاصی بیضه، اسپرماتوژنز، اسپرماتوزوا Gene expression, Testis-specific genes, Spermatogenesis, Spermatozoa, Transcript 195 205 https://www.jri.ir/article/283 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/283.pdf FeryalAslaniDepartment of Biology, Faculty Basic Sciences, Alzahra University, Tehran, Iranفریالاصلانی648Mohammad MehdiAkhondiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمحمدمهدیآخوندی21Mohammad HosseinModarresiDepartment of Medical Genetics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Science, Tehran, Iranمحمدحسين مدرسي 318AshrafShabaniDepartment of Biology, Faculty Basic Sciences, Alzahra University, Tehran, Iranاشرفشبانی649MahmoodAarabiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمحموداعرابی473Mohammad RezaSadeghiDepartment of Medical Genetics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Science, Tehran, Iran محمدرضاصادقیSadeghi@avicenna.ac.ir77