en رابطه عفونت هليكوباكتر پيلوري و كم خوني در زنان باردار زمينه و هدف: كم خوني زنان در سنين باروري به خصوص زنان باردار داراي شيوع بسيار بالايي (50%) مي‌باشد و عوارض جبران‌ناپذير كم خوني بر نتيجه بارداري و مادر بر هيچ كس پوشيده نيست؛ چنانچه كم خوني مسئول 15-10% از كل مرگ‌هاي مادري مي‌باشد. گزارش‌هاي متفاوت و متناقضي از نقش عفونت هليكوباكترپيلوري در ايجاد كم خوني ارائه شده است. از طرف ديگر عفونت هليكوباكتر پيلوري و عوارض كاملاً شناخته شده ناشي از اين عفونت در كشورهاي جهان سوم شيوع بالايي دارد؛ لذا مطالعه حاضر با هدف تعيين رابطه عفونت هليكوباكتر پيلوري با كم خوني، انجام شد. روش بررسي: مطالعه به روش تحليلي گذشته‌نگر (موردـ شاهدي) روي 187 مادر باردار در سه ماهه سوم بارداري مراجعه‌كننده براي انجام مراقبت‌هاي دوران بارداري در سال 1385 به مراكز بهداشتي‌ـ درماني وابسته به دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي‌ـ درماني مشهد انجام شد. نمونه‌ها براساس میزان هموگلوبین سه ماهه اول مندرج در پرونده بهداشتی، به دو دسته کم خون (94 نفر) و غیر کم خون (93 نفر) تقسیم شدند. براي تمام نمونه‌ها پرسشنامه‌اي شامل اطلاعات دموگرافیک و سئوالات تغذیه‌ای تكميل گرديد. سپس براي كليه نمونه‌ها در سه ماهه سوم بارداری، آزمایشات هموگلوبین، فریتین و هلیکوباکترپیلوری به روش الایزا و تیتراژ آنتی‌بادی عليه هلیکوباکترپیلوری از نوع IgG انجام شد. نتايج حاصل با استفاده از آمار توصيفي (ميانگين، انحراف معيار و نسبت شانس) و آمار استنباطي (آزمون‌هاي t مستقل، 2، من ويتني و تحلیل واریانس با اندازه‌گيري‌های مكرر و رگرسيون لجستيك) به وسيله نرم افزار SPSS (ويرايش 13) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت و سطح معني‌داري 05/0 در نظر گرفته شد. نتايج: نتايج نشان داد كه نمونه‌هاي مورد مطالعه از نظر سن، شغل، میزان تحصیلات، میزان تحصیلات همسر، شغل همسر، تعداد زايمان و عوامل اقتصادی اختلاف معني‌داری نداشتند. بین دو گروه کم خون و غیر کم خون تفاوت آماری معني‌‌داری در میزان ابتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری به دست آمد (01/0=p). همچنین میانگین هموگلوبین و فریتین سه ماهه سوم افراد مبتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری نسبت به افراد سالم کمتر بود (001/0>p). از طرفی تغییرات میزان هموگلوبین سه ماهه اول و سوم در دو گروه سالم و مبتلا به عفونت هلیکو باکتر پیلوری با یکدیگر دارای اختلاف واضح آماری بود (001/0>p)، به طوریکه میزان هموگلوبین سه ماهه سوم افراد مبتلا به عفونت هلیکو باکتر پیلوری نسبت به سه ماهه اول آنها با وجود مصرف آهن مکمل افزایش محسوسی نداشت. نتيجه‌گيري: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر كه بین ابتلا به عفونت هلیکوباکترپیلوری و کم خونی در زنان باردار رابطه وجود دارد؛ بنابراين گنجاندن آزمايش عفونت هليكوباكترپيلوري در مشاوره‌هاي قبل از بارداري خصوصاً در زنان با سابقه كم خوني و كم‌خوني‌هاي مقاوم به درمان امري معقولانه و اقتصادي به نظر مي‌رسد. Introduction: Iron deficiency anemia has a high prevalence in women of reproductive age, especially in pregnant women (50%), with serious consequences on the mother and the fetus. Anemia is responsible for about 10-15% of all maternal deaths worldwide. There are different and sometimes contradicting reports on the role of Helicobacter pylori in causing anemia. On the other hand, Helicobacter pylori infection and its well-known complications are of high prevalence in developing countries. Therefore, the present study was conducted to determine the relationship between Helicobacter pylori and anemia. Materials & Methods: This study was retrospectively conducted on 187 pregnant women who were at their third trimester and attended the Health Centers affiliated with Mashad University of Medical Sciences for prenatal care during 2006. Based on hemoglobin assessment done in the first trimester and kept in their health records, the participants were divided into two groups: anemic (94 women) and healthy (93 women) groups. Demographic information and nutrition questionnaires were completed. Tests for hemoglobin, ferritin, and Helicobacter pylori infection, using Elisa method for the detection of IgA and IgG, and antibody titration were conducted. The data from this study were analyzed by SPSS software, version 13, using descriptive (Mean, standard deviation and odds ratio) and inferential statistics (Independent t-test, chi-squared, Mann-Whitney test, analysis of variance and logistic regression). P-values less than 0.05 were considered significant. Results: The subjects in the two groups did not have significant differences in terms of age, job, education, husband's education, husband's job, number of pregnancies and economic status. The rate of Helicobacter pylori infection showed a significant difference between the two anemic and non-anemic groups (p=0.01). It was also shown that hemoglobin concentration and ferritin, during the third trimester of pregnancy in Helicobacter pylori infected cases were lower compared to that of the healthy ones (p<0.001). On the other hand, the changes of hemoglobin during the first and the third trimesters of pregnancy in the two groups showed a significant difference (p<0.001). The amount of hemoglobin during the third trimester of pregnancy in the Helicobacter pylori infected group had no significant increases in comparison to theirs at the first trimester, despite iron supplementation. Conclusion: It seems that there is a relationship between Helicobacter pylori infection and anemia in pregnant women, therefore it is suggested that tests for Helicobacter pylori infection be included in preconceptional consultations, especially for women who have a history of anemia or persistent anemia, as this will be both wise and economic. بارداری، عفونت هلیکو باکتر پیلوری، کم خونی، هموگلوبین، فریتین، سه ماهه اول بارداری، سه ماهه سوم بارداری، کم خونی فقر آهن Pregnancy, Helicobacter pylori, Infections, Anemia, Iron-deficiency, Hemoglobin, Ferritin, First trimester, Third trimester 238 247 https://www.jri.ir/article/288 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/288.pdf MahrokhDolatianDepartment of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranماهرخدولتيانmahdolatian@yahoo.com557RoshanakNooriDepartment of Midwifery, Faculty of Nursing & Midwifery, Ghouchan Islamic Azad University, Khorasan, Iranروشنكنوري دولويي659HomayounZojagyDepartment of Internal, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranهمايونزجاجي660HamidAlavimajdDepartment of Biostatistics, Faculty of Paramedical, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iranحمیدعلوی‌مجد452