en حق بر شناختن پدر و مادر بيولوژيک فناوري و زيست‌ـ فناوري‌هاي نوین، امکان اهداي گامت و جنين را به زوجين نابارور فراهم آورده است. در نتيجه، يکي از پرسش‌هاي مهمي که رخ نموده اين است: آيا کودکِ حاصل از اهداي ياد شده، حقي بر شناختن پدر و مادر بيولوژيک خود دارد؟ براي پاسخ گفتن به اين پرسش، ابتدا بايد معناي حق را مشخص ساخت. چهار معناي حق‌ـ ادعا، حق‌ـ آزادي، حق‌ـ قدرت و حق‌ـ مصونيت براي حق برشمرده‌اند. دو معناي ادعا و آزادي، به ترتيب به عنوان ادعاي قوي و ضعيف، در اين مسأله قابل تصور است. انتخاب بين اين دو اما منوط به روشن ساختن مبنا و نظرية موجهه حق است. حق براي حفظ گوهر انساني به کار مي‌رود. گوهر انساني، منشأ دو ارزشِ «کرامت ذاتي» و «فاعليت اخلاقي» است. بر اين اساس، به نظر مي‌رسد نشناختن منشأ بيولوژيک، گوهر انساني يا ارزش‌هاي کرامت ذاتي و فاعليت اخلاقي را به خطر نمي‌اندازد. در نتيجه تنها مي‌توان از حق-آزادي بر شناختن پدر و مادر بيولوژيک دفاع کرد که از ديگران، دولت و جامعه، نمي خواهد به نحو فعال به دنبال آگاه ساختن فرزند از منشأ بيولوژيک خود باشند. با اين همه، در موارد استثنايي که عدم آگاهي به منشأ مذکور، موجبِ به خطر افتادن «شخص بودن» و «انسانيت» فرد شود، معناي ضعيف مي‌تواند به معناي قوي تبديل شود. Modern technology and biotechnology have provided the possibility of gamete and embryo donations to infertile couples. Consequently, one of the important questions that have arisen is that “Is there a right to know one’s biological parents?” To provide and answer this question, it is necessary, first, to determine, what one means by expressing the concept of “right”. Four meanings have been identified for the concept. They are right-claim, right-liberty, right-power and right-immunity. Right-claim and right-liberty as the strong and weak claims are applicable to the problem at hand. To choose between the two meanings requires putting forth a well-established justificatory theory of rights. Rights are to protect the very humanity of human beings. This has been a basis for two basic values of human dignity and moral agency. Not knowing one’s biological roots does not put in danger one’s humanity or the two mentioned values. Therefore, we may only defend a right-liberty of knowing one’s biological parents; a right that does not require the state and society to be active in making individuals know their biological parents. Nevertheless, in exceptional cases where the lack of that knowledge of the biological roots does endanger one’s personhood and humanity, the weak claim can turn into a strong one. ناباروری، محرمانگی، حق، حق- ادعا، حق- آزادی، پدر و مادر بیولوژیک Infertility, Confidentiality, Right, Right-claim, Right-liberty, Biological parents 247 259 https://www.jri.ir/article/289 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/289.pdf MohammadRasekhReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمحمد راسخ m-rasekh@sbu.ac.ir312Amir HosseinKhodaparastReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranاميرحسينخداپرست662