en ICSI يك يا دو روز پس از عدم باروري تخمك ها بوسيله IVF هدف از اين مطالعه بررسي توانايي باروري تخمك‏هاي بارور نشده يك و يا دو روزه پس از انجام IVF، بوسيله تكنيك ICSI بود. بدين منظور 35 بيمار تحت درمان ناباروري با تكنيك IVF كه عدم باروري تخمك هاي آنها 16 الي 18 ساعت پس از زمان تلقيح Insemination)) به اثبات رسيده بود، دردو گروه جداگانه مورد بررسي واقع شدند. در گروه اول 21 بيمار و با 72 تخمك، پس از مدت 24 ساعت وگروه دوم 14 بيمار با 45 تخمك پس از مدت 48 ساعت بوسيله اسپرم هاي جمع آوري شده براي IVF مربوطه و نگهداري شده در انكوباتور مورد تزريق با تكنيك ICSI قرارگرفتند. جنين هاي طبيعي تشكيل شده از گروه اول 72 ساعت و از گروه دوم 96 ساعت پس از جمع آوري تخمك ها به رحم منتقل شدند. نتايج اين بررسي باروري تخمك ها را پس از انجام ICSI در گروه اول به ميزان 5/80 درصد و درگروه دوم بميزان 6/46 درصد مشخص نمود كه اختلاف معني داري را بين اين دو گروه نشان مي‏داد. ميزان جنين هاي تقسيم شده در تخمكهاي تزريق شده در گروه اول 3/79 درصد و در گروه دوم 8/42 درصد بود. و نهايتاً انتقال جنين ها در 19 بيمار ازگروه اول (94 درصد) و 11 بيمار از گروه دوم (78 درصد) انجام پذيرفت. هيچگونه حاملگي پس از انتقال جنين درگروه اول مشاهده نشد در حاليكه يك مورد حاملگي و تولد نوزاد سالم درگروه دوم صورت پذيرفت. نتايج حاصل بيان كننده اين مطلب است كه انجام ICSI تاخيري پس از 24 يا 48 ساعت از عدم باروري تخمك ها با تكنيك IVF، سبب باروري تخمك ها و تشكيل جنين، بميزان بسيار بالايي خواهد بود. استفاده از اين روش بعنوان يك پروتكل ايده آل در برنامه درماني مراكز لقاح خارج رحمي، شانس زوجهاي نابارور را در داشتن فرزند، بمراتب افزايش خواهد داد. The objective of this study was to evaluate the outcome of late (one and two days) Intracytoplasmic sperm injection (ICSI) after total fertilization failure in IVF. 35 IVF cycles that were part of our regular IVF program and showed no evidence of fertilization 16-46 hours after insemination (oocytes were observed at 16-18 hours and again 42-44 hours after the IVF procedures), were assigned to two treatment groups. Assisted fertilization with ICSI was carried out at 24 and 48 hours after oocyte retrieval. Group I (injected-day 1),consisted of 21 patients with 72 failed-fertilized metaphase II oocytes injected 1 day after ovum pick-up; and group II (injected-day 2), included 14 patients with 45 failed-fertilized metaphase II oocytes injected 2 days after ovum pick-up. A single spermatozoon from the patient's husband (same as that used for insemination in IVF program) was injected into the cytoplasm of each of these oocytes. Resultant embryos were transferred 72 and 96 hours after oocyte retrieval in group I and II, respectively. Fertilization was achieved with ICSI in most patients with fertilization failure. In group I, (80.5%) oocytes fertilized, whereas in group II, 46.6% of oocytes fertilized. Cleavage rate was 79.3% of injected oocytes in group I, and 42.8% in group II. Finally, in group one 19 of 21 (94%) embryos well transferred. The transfer rate for group two was 11 of 14 (78%). These results indicate significant differences between fertilization and cleavage rates in both groups. One of the singleton pregnancies resulted from transfer of the embryos in group II, and none in group I. This is the first known pregnancy achieved from late (two days) ICSI and late transferred embryos, after failed IVF. In conclusion, late (24 and 48 hours) ICSI after complete failed fertilization in IVF, can give good fertilization and good cleavage rates. This method can be used as an ideal protocol in IVF programs, to increase chance of pregnancy in infertile couples using the advantages of two main assisted reproductive treatments including IVF and ICSI. ICSI تاخیری، تلقیح مجدد، IVF مختل شده، اختلال در لقاح Fertilization failure, Late ICSI, Failed IVF, Reinsemination 23 30 https://www.jri.ir/article/30 /documents/fullpaper/fa/30.pdf Mohammad MehdiAkhondiInfertility team of Royan Research Center, Tehran, Iranمحمدمهدیآخوندی21MaerefatGhaffariReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمعرفتغفاري نوین71MahnazAshrafiRoyan Research Center, Endocrinology & Infertility Department, Tehran, Iranمهناز اشرفي72EnsiehSh.TehraniRoyan Research Center, Endocrinology & Infertility Department, Tehran, Iranانسیهشاهرخ تهرانی نژاد63AshrafMoeiniRoyan Research Center, Endocrinology & Infertility Department, Tehran, Iranاشرفمعيني73TaherehMadaniRoyan Research Center, Endocrinology & Infertility Department, Tehran, Iranطاهرهمعدني76Mohammad RezaSadeghiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iran محمدرضاصادقی77LeilaKarimiyanRoyan Research Center, Endocrinology & Infertility Department, Tehran, Iranليلاكريميان78