en مشاوره و ارزيابي در جايگزيني رحمي زمينه و هدف: جايگزيني رحم، روشي است كه طي آن، بانوی صاحب رحم، جنين فرد ديگري را در رحم خود حمل مي‌كند و پس از طي دوران بارداري و زايمان، بر مبناي قراردادی از پيش منعقد شده، نوزاد حاصل را به زوج صاحب گامت تحويل مي‌دهد. زني كه جنين زن ديگري را طي دوران بارداري حمل مي‌نمايد، «رحم جايگزين» يا «بانوی صاحب رحم» ناميده مي‌شود و زوج ناباروري كه بر اساس قرارداد منعقد شده، پس از تولد نوزاد سرپرستي او را به عهده مي‌گيرند، «والدين نوزاد» تلقي مي‌گردند. تشخيص مصاديق زوج‌هاي متقاضی استفاده از رحم جايگزين، نيازمند بررسي كامل وضعيت توليد مثلي زوج نابارور و بانوي صاحب رحم از سوي متخصصان و تنظيم برنامة درماني آنهاست. اطمينان از سلامت جسمي‌ و رواني طرفين و آگاهي دقیق آنها از روش درماني تعيين شده و توجه به ابعاد شرعي، قانوني، فرهنگي و اجتماعي اين اقدام، ضروري به نظر مي‌رسد. شناخت انگيزه‌هاي رحم جايگزين مي‌تواند زوج را در تصميم‌گيري جهت گزینش فرد مناسب هدايت نمايد. مطالعات نشان مي‌دهد انتخاب رحم جایگزین آشنا نظیر بستگان، دوستان یا نزديكان، زمينة كاهش يا رفع مشكلات ناشي از عمل جايگزيني رحمي ‌را فراهم می‌نمايد. در بررسي سلامت جايگزينی رحمی، اطمينان از سلامت عمومی از دیدگاه متخصصان داخلی، صحت وضعيت توليد مثلي از منظر متخصصان زنان، عدم ابتلاي وي به بيماري‌هاي عفوني از ديدگاه متخصصان عفوني و داشتن سلامت رواني از ديد متخصصان روان‌شناسي/ روان‌پزشكي از اهميت خاصي برخوردار است. در ضمن، عدم اعتیاد، شاغل نبودن، داشتن سابقه حداقل يك فرزند سالم و سن كمتر از 35 سال دارای اهميت بسزایی است. علاوه بر ارزیابی معمول سلامت، بررسی‌های بیشتر از وضعیت سلامت جسمی، ریسک فاکتورهای بارداري و به خصوص آمادگی روحی طرفین لازم است. مشاوره و آماده سازي طرفين دخيل در درمان با روش رحم جايگزين، قبل از هر گونه اقدام درماني، نقش بسزايي در موفقيت درمان ايفا مي‌نمايد؛ چنان كه تداوم نظارت و مشاورات حين درمان و بعد از آن نيز ضروري به نظر مي‌رسد. نتیجه‌گیری: آشنایی با مشکلات به کارگیری این روش درمانی و محذوریت‌های پزشکی، فرهنگی، اجتماعی و قانونی آن حايز اهمیت است. تعهدات مندرج در قرارداد في‌مابين، از نكات مهم در موفقیت و صحت مشاورات صورت پذيرفته است. وجود قوانين و مقررات در بكارگيري روش رحم جايگزين، زمينه جلوگيري از مشكلات و عواقب ناشي از موارد پيش‌بيني نشده را فراهم مي‌نمايد. Introduction: Surrogacy is defined as a procedure through which the owner of the uterus carries the fetus of another woman and based on an agreement the surrogate mother will overturn the baby upon delivery to the couples who have provided the gametes. The eligibility of applicant couples seeking surrogacy treatment should be assessed in terms of their reproductive potentiality, as well as the uterus owner’s, to determine their therapeutic protocol by relevant specialists. In this regard, physical and psychological health assessments of the two parties, their full recognition of suggested therapeutic procedures, along with compliance of the treatment processes with legal, cultural, social and Sharia laws should be taken into account. Recognition of the surrogates’ motives can lead infertile couples to select the right candidate. Research on the subject has revealed that selection of surrogate candidates among relatives or friends minimizes problems raised by such treatment options. Materials & Methods: The health assessment of surrogacy candidates necessitates approval of their physical health conditions by endocrinologists, health of their reproductive system by gynecologists, mental health by psychiatrists and absence of infectious diseases by relevant specialists. Furthermore, the candidates should neither be addicted to any narcotics or banned substances, nor go to work and be preferably under 35 years old and have a history of at least one healthy child. In addition, further tests for complete assessments of physical health might be needed and ruling out pregnancy risk factors and particularly psychological preparations of both parties are a must. Consultations and mental preparation of parties will enhance the success rate of the treatment. Moreover, continuous supervision and consultation during and after treatment procedures also seem to be of importance. Conclusion: The significance of recognizing problems associated with surrogacy and medical, cultural, social and legal considerations should be born in mind. Reflection of commitments by the two parties in the agreement is an important factor for consultations to be a success. Existence of surrogacy laws will prevent imminent problems and mishaps resulting from unpredicted circumstances. رحم جایگزین، لقاح خارج رحمی، والدین قراردادی، مشاوره پزشکی، زوج نابارور، محدودیت های قانونی ـ فرهنگی، مشاوره روانشناسی Surrogacy, IVF, Commissioning parents, Infertile couples, Medical consultation, Psychological counseling, Legal and cultural restrictions 107 115 https://www.jri.ir/article/309 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/309.pdf ZohrehBehjati ArdakaniAvicenna Infertility Clinic, Avicenna Research Institute (ACECR), Tehran, Iran20Mohammad MehdiAkhondiReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranمحمدمهدیآخوندیakhondi@avicenna.ac.i21FarhadYaghmaieReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranفرهادیغمايي22Ali RezaMilanifarReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iran23