en بررسي مادري جايگزين از منظر فايده‌انگاري عمل‌محور زمينه و هدف: روايي يا ناروايي اخلاقي مادري جايگزين بستگي تام به تئوري اخلاقي‌اي دارد كه ما از حوزه اخلاق هنجاري برگرفته‌ايم. وظيفه‌گرايان با وام گرفتن "اصل غايتمندي انسان" كه يكي از تنسيق‌هاي چندگانه امر مطلق اخلاق كانتي است، علي‌الاطلاق حكم به ناموجه بودن اخلاقي استفاده از مادري جايگزين در فرايند بارداري مي‌كنند، چرا كه معتقدند انجام اين فعل متضمن نفي كرامت انساني است. از سوي ديگر نتيجه‌گرايان براي احراز خوبي يا بدي و روايي يا ناروايي يك فعل به آثار و نتايج مترتب بر آن و ميزان لذت و خوشبختي و درد و رنج حاصل از آن عطف نظر مي‌كنند. روش بررسي: در اين مقاله كوشيده شده است ابتدا استدلال وظيفه‌گرايان در ناروايي استفاده از مادري جايگزين صورت‌بندي شود. سپس در مقام نقد مدعاي وظيفه‌گرايان و دفاع از روايي اين فعل، ولو در مواردي محدود، از آموزه‌هاي فايده‌انگاري عمل محور (ونه قاعده محور) مدد گرفته شده است. نتیجه‌گیری: براي عملياتي كردن نگاه فايده‌انگار عمل محور به مقوله مادري جايگزين و اتخاذ تصميم در موارد گوناگون، تشكيل كميته‌اي اخلاقي مشتمل بر متخصص اخلاق، پزشك،‌ روانشناس و جامعه‌شناس پيشنهاد مي‌شود. Introduction: Surrogate motherhood's moral justification entirely depends on the ethical theory, which is taken from the normative ethics. Deontologists do believe that surrogate motherhood is morally impermissible in the light of Kantian notion of human dignity. In contrast, consequen-tialists focus on the pleasure and the pain of an action in order to arrive at its badness or goodness, morally speaking. Materials & Methods: In this article, firstly, deontologists' argument in favor of the imper-missibility of surrogate motherhood is formulated. Then, in order to undermine deontolo-gists' argument and make surrogate motherhood plausible from moral viewpoint, some ideas are utilized from act utilitarianism. Conclusion: As far as surrogate motherhood is concerned, formation of an ethical committee, composed of a specialist in ethics, a physician, a psychologist, and a sociologist, is proposed in order to concretize act utilitarianism concepts. مادر جایگزین، کرامت انسانی، درد، رنج، لذت، فایده گرایی عمل محور Surrogate motherhood, Human dignity, Pain, Pleasure, Act utilitarianism 123 130 https://www.jri.ir/article/311 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/311.pdf SoroushDabbaghDepartment of Western Philosophy, Iranian Institute of Philosophy, Tehran, IranسروشدباغSoroush.dabbagh@gmail.com25