en ارتباط پروتئين‌هايGSK3ß و ß-cateninبا رویدادهای آپوپتوتیک تخمدان طبيعي و تخمدان پلی‌کیستیک القا شده با تستوسترون پروپیونات در رت زمینه و هدف: مسیر سیگنال‌دهی Wnt نقش مهمی در فولیکولوژنز تخمدان جوندگان ایفا می‌کند. ولی نقش آن در رویدادهای آپوپتوتیک تخمدان تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. نظر به اهمیت آپوپتوز در هموستاز و عملکرد بیولوژیک تخمدان، در این مطالعه به بررسی دخالت سیگنال‌دهی Wnt/ßcatenin در توقف رشد فولیکولی و آپوپتوز در مدل PCO موش بزرگ آزمایشگاهی (رت) پرداخته شده است.روش بررسی: القا PCO در رت‌های ماده نابالغ توسط تزریق روزانه تستوسترون پروپیونات (TP) حل شده در روغن کنجد به مدت یک و یا چهار هفته انجام و به گروه کنترل در طی این مدت حلال تزريق شد. آزمایشها در 3 سری مستقل طراحی شدند. در هر سری هشت رت برای هر دوره زمانی (یک و چهار هفته) مورد بررسي قرار گرفت كه به دو گروه چهار تایی تیمارشده و کنترل تقسيم شدند. پس از اتمام دوره تیمار، تخمدانها تثبیت و برش‌های پارافینی پیاپی جهت آنالیز ایمونوهیستوشیمی پروتئین‌هایGSK3ß ، ß-catenin وpGSK3ßSer9 آماده گردید. بررسي بيان Sfrp4 به عنوان يكي از آنتاگونيست‌هاي مسيرWnt signaling با روش وسترن بلات انجام شد. بررسی آپوپتوز با روش TUNEL و سپس شمارش فولیکول‌های آپوپتوتیک در هر گروه انجام شد. داده‌هاي بررسي كمي آپوپتوز با استفاده از Mann-Whitney U-test مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. اختلاف آماري در سطح 05/0p< معني‌داري در نظر گرفته شده و میانه نیز محاسبه و ذکر گردید. نتایج: در بررسی هیستولوژی تخمدان رت‌های تیمار شده فولیکول‌های کیستیک، عدم وجود جسم زرد و تخمک‌گذاری مشاهده گردید. بیانGSK3ß در فولیکول‌های آپوپتوتیک گروه PCO و کنترل مشاهده و هم مکانی بین ß-catenin هسته‌ای باpGSK3ßSer9 در رت‌های تیمار یک هفته‌ای و گروه کنترل دیده شد. بررسي به روش TUNEL نشانگر افزایش معنی‌دار (001/0p<) ميزان آپوپتوز در تمامی دستجات فولیکول‌های تخمدان رت‌های تیمار دراز مدت (چهار هفته) نسبت به تیمار یک هفته بود. در تیمار دراز مدت باTP ، افزایش آپوپتوز و بیان بالای GSK3ß در سلول‌های گرانولوزا همراه با افزايش 1/5 بار بيانSfrp4 در مقایسه با کنترل مشاهده شد که می‌تواند دلیلی برای عدم حضور ß-catenin هسته‌ای در این سلولها باشد. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر نشانگر القا تخمدان پلی کیستیک در رت نابالغ با استفاده از TP است. علاوه بر این افزایش بیان Sfrp4 و GSK3ßدر تيمار دراز مدت با TP وابسته به افزایش آپوپتوز بوده است. اين نتایج می‌تواند نشانگر مهار مسیر Wnt signaling در رویدادهای آپوپتوتیک تخمدان جوندگان باشد. Introduction: Wnt signaling pathway plays an important role in folliculogenesis of rodent ovaries; however, its involvement in ovarian apoptotic events remains undetermined. With respect to the importance of apoptosis in homeostasis and ovarian biological function, this experimental study was conducted to determine the effects of Wnt/ß-catenin signaling on follicular growth arrest and apoptosis in polycystic ovary (PCO) models of rats. Materials and Methods: The experiments were performed in three independent series and with each set of experiments, 8 rats were allocated to the group, half of them as the controls and the other four as the testosterone propionate (TP)-treated rats for the indicated period of time (1 and 4 weeks). Induction of PCO in immature rats was performed by daily injection of testosterone propionate (TP) dissolved in sesame oil over 1 and 4 weeks in the experimental group but to the control group solvent was injected. At the end of the experiments, the ovaries were fixed and sequential paraffin slices were prepared for immunohistochemical analyses of GSK3ß, ß-catenin and pGSK3ßser9 proteins. Assessment of Sfrp4 expression as an antagonist of Wnt signaling pathway was performed by Western blot test. Analysis of apoptosis was done by TUNEL staining, followed by quantification of apoptotic follicles in the different groups. The data were analyzed by using Mann-Whitney U-test and a p-value <0.05 was considered significant. Results: Histological analysis of TP-treated rats showed cystic follicles, absence of corpus luteum and anovulation. GSK3ß expression in apoptotic follicles of PCO-induced and control groups was observed. In addition, co-localization of nuclear ß-catenin and pGSK3ßser9 in 1-week-treated rats was detected. In long-term TP-treated rats, there was an increase in apoptosis and GSK3ß expression and a 5.1 fold increase in Sfrp4 expression in granulosa cells, compared with the control group, which may explain the absence of nuclear ß-catenin in these cells.Conclusion: The results show testosterone propionate injections induces PCO in immature rats. Furthermore, the increased expression of Sfrp4 and GSK3ßin long-term treatment with TP was associated with apoptosis. These results may reveal Wnt signaling inhibition in apoptotic events of rodent ovaries. آپوپتوزیس، تستوسترون، ß-catenin، GSK3ß، Sfrp4، Wnt signaling، تخمدان پلی کیستیک Apoptosis, GSK3ß, Polycystic ovary, Sfrp4, Testosterone, Wnt signaling, ß-catenin 215 229 https://www.jri.ir/article/317 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/317.pdf NedaJarooghiDepartment of Animal Physiology, School of Biology, University College of Science, University of Tehran, Tehran, Iranنداجروقي688GhamartajHosseinDepartment of Animal Physiology, School of Biology, University College of Science, University of Tehran, Tehran, Iranقمرتاجحسين ghossein@khayam.ut.ac.ir689FarnazJannesari LadaniDepartment of Animal Physiology, School of Biology, University College of Science, University of Tehran, Tehran, Iran فرناز جان نثاري لاداني 690