en ناباروري و جنبه‌هاي رواني‌ـ‌ اجتماعي در مقاله حاضر كه مروري بر پژوهش‌هاي انجام شده در مورد جنبه‌هاي رواني‌‌ـ اجتماعي ناباروري مي‌باشد، دو گروه از پژوهشها را مي‌توان در نظر گرفت: 1- پژوهش‌هايي كه براي ناباروري دلايل روانشناختي قائل هستند. 2- پژوهش‌هايي كه به مطالعه پي‌آمدهاي روانشناختي ناشي از ناباروري پرداخته‌اند. گروه اول تفاوت‌هاي شخصيتي و تفاوت‌هايي در ميزان استرس را در ميان جمعيت نابارور در مقايسه با جمعيت غير نابارور از جمله دلايل موثر براي بروز ناباروري معرفي كرده‌اند. گروه دوم كه بيشتر مطالعات كنوني را نيز شامل مي‌شود هم به شيوه كيفي و توصيفي و هم به شيوة كمي و آزمون فرضيه پي‌آمدهاي روانشناختي ناباروري را مطالعه نموده است. بطور كلي مطالعات كيفي و توصيفي، ناباروري را بعنوان يك تجربة ناگوار (خصوصاً براي زنان) معرفي مي‌كنند. مطالعات كمي، آشفتگي، استرس، افسردگي، پايين بودن عزت نفس، نارضايتي زناشويي و نارضايتي جنسي را بعنوان پي‌آمدهاي روانشناختي ناباروري معرفي مي‌نمايند. البته در نتايج مطالعات كمي ناهمخواني بيشتري در مقايسه با نتايج مطالعات كيفي مشاهده مي‌شود. در تبيين اين ناهمخوانيها، دو گروه مشكلات روش شناسي (از قبيل نمونه‌گيري، ابعاد زماني، گروه‌هاي كنترل و تغييرات بين فرهنگي) و مشكلات تئوريكي (مفهوم سازي) پيشنهاد مي‌شود. در انتها تفاوت‌هاي جنسي در مورد تجربة ناباروري مورد بحث واقع شده است. اين مقاله نشان مي‌دهد كه علاوه بر جنبه‌هاي فيزيولوژيك جنبه‌هاي رواني‌ـ اجتماعي ناباروري نيز بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرد. In this review article , the research conducted on the social and psychological aspects of infertility have been divided into two groups : The first group of studies believe that infertility may have psychological causes ( such as differences in personality and experiencing stress between infertile and non-infertile people). The second group of studies examine the psychological Consequences by both qualitative and quantitative methods. In general , the qualitative studies describe infertility as a devastating experience , especially for women. The qualitative studies try to measure the psychological consequences hypothesis by standard tests . The studies have shown that infertile subjects are different from non-infertile subjects with respect to psychological distress , stress , depression , self-steem , marital satisfaction and sexual satisfaction . However , in the quantitative studies compared to qualitative studies , there is more inconsistency in the literature . This may be due to both methodological problems (such as sampling , temporal dimension , control groups and cross-cultural variation ) and theoretical (conceptual ) problems . In the end , gender differences in infertility experience have been discussed and the review articles show that , in addition to psychololgical factors , we need to pay more attention to social and psychological aspects of infertility . ناباروری، مطالعات کمی و کیفی، عوامل روانی‌ـ اجتماعی Infertility, Psychological factors, quantitative & qualitative studies 57 69 https://www.jri.ir/article/328 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/328.pdf RezaKormi NouriReproductive Biotechnology Research Center, Avicenna Research Institute, ACECR, Tehran, Iranرضاكرمی ‏نوری115