en اثرات داروی اسپيرونولاکتون روی هورمون‌هاي محور هيپوفيز- گناد در موشهای صحرايی ماده زمينه و هدف: اسپيرونولاکتون به عنوان یک داروی دیورتیک و آنتاگونيست آلدوسترون در درمان فشار خون بالا، اختلالات کبدی، کلیوی و قلبی و همچنين پرمويي در زنان مصرف می‌گردد. از اثرات جانبی این دارو، کاهش میل جنسی و اختلال درقاعدگی گزارش شده است. با توجه به عدم بررسي اثرات اسپیرونولاکتون روی هورمون‌های محور هیپوفیزـ گنادها، اين تحقيق با هدف بررسی اثرات احتمالی اين دارو بر هورمون‌هاي اين محور انجام گرفت.روش بررسي: پژوهش حاضر روي پنج گروه موش صحرايی بالغ، هر گروه شامل نه سر موش انجام شد. گروه کنترل هيچ دارويی دريافت نکردند. گروه شم حلال داروی اسپيرونولاکتون (سرم فيزيولوژی) و گروه‌های تيمار 1 تا 3 به ترتيب غلظت‌هاي 25 و50 و mg/kgBW100 اسپيرونولاكتون را به صورت دهانی‌ـ حلقی (خوراکی) و به مدت 14 روز دريافت کردند. پس از طی اين مدت هورمون‌هاي LH, FSH ،استروژن و پروژسترون به روش راديوايمونواسي (RIA) مورد سنجش قرار گرفت و نتايج حاصل بين گروه كنترل و ساير گروهها مورد مقايسه قرار گرفت. 05/0p< به عنوان سطح معني‌داري در نظر گرفته شد. نتايج: میانگین غلظت هورمون‌ FSH در گروه‌های تیمار 1 تا 3 و گروه‌هاي شم و کنترل (به صورت MSEM)به ترتیب 01/±11/0، 02/±14/0، 06/±38/0، 02/0±16/0 و 03/±18/0 بود که فقط در گروه تیمار 3 افزایش معنی‌داری را نسبت به گروه کنترل نشان داد. مقدار هورمون LH نيز به ترتیب 01/±13/0، 02/±19/0، 02/±14/0، 02/±13/0 و 02/±12/0 بود که فقط در دوز mg/kg B.W.50 نسبت به گروه کنترل تغییرات معنی‌داری ديده شد. کلیه مقادیر LH, FSH بر حسب mIU/mL می‌باشد. مقادير هورمون است روژن بر حسب pg/mL به ترتیب 03/21±9/99، 5/22±7/143، 01/32±1/139، 04/32±9/131 و 37/46±2/125 و همچنين مقادیر هورمون پروژسترون بر حسب pMol/mL به ترتیب 9/24±2/100، 09/15±6/72، 7/19±4/79، 02/26±1/62 و 6/27±5/66 بود که در هیچ یک از گروه‌های تجربی و شم نسبت به گروه کنترل اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد.نتيجه‌گيری: نتایج مطالعه حاضر نشانگر تاثیر معنی‌دار و وابسته به دوز داروی اسپيرونولاکتون بر هورمون‌های LH وFSH می‌باشد. همچنین بیانگر این است که این دارو تاثیری بر غلظت هورمون‌های جنسی ندارد و بنابراین مصرف آن باعث اختلالات هورمونی نمی‌گردد. Introduction: Spironolactone is a diuretic drug with aldosterone-antagonistic properties, used in the treatment of hypertension, congestive heart failure, cirrhosis, kidney disorders, and hirsutism. Some studies have reported decreased libido and menstrual disorders as the side-effects of this medication. The present study was done to investigate the effects of spironolactone on pituitary-gonadal axis hormones.Materials and Methods: Five groups of rats, each including nine adult females and with an average weight of 180 – 200gr, were selected. The control group received no drugs, while the sham group received spironolactone solvent (Normal saline), and the three experimental groups were put on oral spironolactone 25, 50 and 100mg/kg of the total body weight for 14 days. Hormonal measurements, including luteinizing hormone (LH), follicle stimulating hormone (FSH) and progesterone were performed by radioimmunoassay (RIA) after the test interval.Results: The mean values for FSH (mIU/ml) were 0.11±0.01, 0.14±0.02, 0.38±0.06, 0.16±0.02 and 0.18±0.03 for the three experimental (at 25, 50 and 100mg/kg doses of spironolactone), sham and the control groups, respectively with significant increase in the third experimental group in comparison to the controls. LH concentrations (mIU/ml) were 0.130.01, 0.190.02, 0.140.02, 0.130.02 and 0.120.02 respectively with significant increases at 50mg/kg spironolactone intake. Estrogen concentrations (pg/ml) were 99.921.03, 143.722.5, 139.132.01, 131.932.04 and 125.246.37, whilst progesterone concentrations (pMol/ml) were 100.224.9, 72.615.09, 79.419.7, 62.126.02 and 66.527.6 respectively with no significant changes in the experimental, sham or the control groups. Conclusion: Spironolactone had significant and dose-dependent effects on LH and FSH hormones. However, the medication neither had any negative effects on the concentration or production of sex steroids nor on the function of the gonads. Therefore, its intake does not interfere with hormonal and subsequently gonadal functions. اسپیرونولاکتون، استروژن، پروژسترون، محور هیپوفیزـ گناد، هورمون های جنسی، FSH، LH، موش صحرایی Female fertility, Gonadal axis, Gonadotropin, Pituitary, Sex hormone, Sex steroid, Sexual function, Spironolactone 16 25 https://www.jri.ir/article/354 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/354.pdf FarhadMoradiDepartment of Biology, Faculty of Science, Azad Islamic University, Nour-Abad Mamasani, Iranفرهاد مرادی 755AkbarZeraatpisheDepartment of Biology, Faculty of Science, Azad Islamic University, Jiroft, Iranاکبر زراعت پیشه a.zeraatpishe@yahoo.com756MehrdadShariatiDepartment of Biology, Islamic Azad University, Kazeroun, Iranمهرداد شریعتی 757MokhtarMokhtariDepartment of Biology, Islamic Azad University, Kazeroun, Iranمختارمختاري623