en تأثير نيكوتين بر اسپرم افراد نورمواسپرميك: تعديل توسط آنتي‏اكسيدانها نيكوتين يكي از عمده‏ترين اجزاء دود سيگار است كه مي‎تواند اثرات سوء‎اي در بدن انسان داشته باشد. هدف از اين مطالعه بررسي تأثير نيكوتين بر اسپرم افراد نورمواسپرميك مي‏باشد. در اين پژوهش نيكوتين با غلظت‏هاي 5/0 و 1 ميلي‏مولار بر روند اكسيداسيون ليپيدهاي غشايي (LPO)، تعادل بين مولكولهاي گلوتاتيون اكسيده (GSSG) و احياء شده(GSH)، فعاليت آنزيم گلوتاتيونS –ترانسفراز (GST) و نيز ميزان شكنندگي DNA سلولهاي اسپرم در افراد نورمواسپرميك و با در نظرگيري اثرات متقابل آنتي‏اكسيدان‏ها مورد بررسي قرار گرفت. ويتامينC، گلوتاتيون (GSH) و ترولوكس‏(آنالوگ محلول در آب از ويتامينE) به عنوان مواد آنتي‏اكسيدان مورد استفاده قرار گرفتند. تيمارهاي نيكوتيني (5/0 و 1 ميلي‏مولار) باعث افزايش سطوح مواد واكنش‏دهنده تيوباربيتوتيك- (TBARS) به ميزان 5/51% و 78% (01/0P< و 001/0P<) در محيط عمل گرديدند. مواد آنتي‏اكسيدان موجب كاهش سطوح TBARS گرديدند كه در اين بين ترولوكس در حالت تنها واجد بهترين نتيجه بود و در مقابل ويتامينC در هنگام حضور يونهاي دو ظرفيتي آهن در محيط عمل، موجب افزايش TBARS گرديد. نسبت GSH به GSSG در تيمارهاي نيكوتيني به ميزان 20/49% و 30/60% كاهش يافت(01/0P<). فعاليت GST نيز به ميزان 01/34% و 19/57% افزايش معني‏داري را نشان داد. در بررسي ميزان استحكام DNA سلولهاي اسپرم توسط روش ستاره دنباله‏دار(Comet) مشخص شد كه تيمارهاي نيكوتيني موجب افزايش شكستگي در مارپيچ دوتائي DNA اسپرمهاي تيمار يافته گرديدند. سطوح افزايش يافته TBARS و نيز كاهش نسبت GSH به GSSG مؤيد گسترش روند اكسيداسيون در ليپيدهاي غشايي سلولهاي اسپرم بوده كه به واسطه عمل راديكالهاي آزاد مشتق از اكسيژن به انجام رسيده است. افزايش فعاليت GST نيز نشانگر گسترش روند LPO در اين سلولها مي‏باشد. مجموعه تغييرات فوق منجر به اختلال عملكردهاي اسپرم شده كه منجر به كاهش قدرت باروري اسپرم و ناباروري به دنبال خواهد داشت. Nicotine is one of the major components of cigarette smoke, which have harmful effects like tobacco in human body. Aim of this study is to determine the effect of nicotine on sperm cells. For this purpose we studied the effect of 0.5 & 1mM of nicotine on extent of lipoperoxidation (LPO), balance between oxidized (GSSG) and reduced glutathione (GSH), glutathione S-transferase (GST) activity, and extent of DNA fragmentation with antioxidant interactions in spermatozoa of normospermic men. Vitamin C, glutathione (GSH), and trolox (a water-soluble analog of Vitamin E) were used as antioxidants. Nicotine treatments (0.5 & 1mM) could elevate the level of thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) by 51.50% & 78% (P<0.01&P<0.001). Antioxidants could diminish the TBARS level, amongst trolox was shown better result, but Vitamin C acted as a pro-oxidant when ferrous ions were added to the medium. It was found that the glutathione redox ratio (GSH/GSSG) decreased upon nicotine additions by 49.20% & 60.30% (P<0.01). The GST activity also was increased by about 34.01% & 57.19%, in a significant manner respectively. The comet assay results revealed that nicotine could induce severe double-stranded breaks in sperm DNA ladder. Elevated level of TBARS and decreased GSH/GSSG demonstrated a severe peroxidation on sperm membrane lipids through oxygen-derived free radicals. The upgraded activity of GST is an indicator of propagation of LPO in sperm. Collectively, these changes are able to cause inactivation in sperm leading to infertility. اسپرم، نیکوتین، رادیکال آزاد، آنتی اکسیدان، گلوتاتیون S، ترانسفراز، پراکسیداسیون چربی Sperm, Nicotine, Free radical, Antioxidant, Glutathione-S, Transferase, Comet assay, Lipid peroxidation 11 23 https://www.jri.ir/article/90 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/90.pdf MehranArabiBiology Department, Faculty of Sciences, Shahr Kord University, Shahr-e-Kord, Iranمهرانعربيmehranarabi@yahoo.com209RavinderAnandBiology Department, Faculty of Zeology, Panjanb University, Chandigar, Indiaراويندرآناند210