en تأثير درمان شناختي رفتاري بر اضطراب خانمهاي نابارور اوليه تحت درمان IUI ناباروري و مراحل درمان آن بعنوان بحراني در زندگي يك زوج نابارور منبعي براي بروز اضطراب خانم‌‌‌‌هاي نابارور مي‏باشد. از آنجايي كه تكنيك درمان شناختي رفتاري بعنوان يكي از روشهاي موثر بر وضعيت رواني خانمهاي نابارور تحت درمان مطرح است، پژوهش حاضر با هدف تعيين تاثير درمان شناختي رفتاري بر اضطراب خانمهاي نابارور اوليه تحت درمان IUI مراجعه كننده به مركز تحقيقات ناباروري منتصريه شهر مشهد از ارديبهشت تا مرداد سال 1380 انجام گرفت. در اين تحقيق باليني110 خانم داراي ناباروري اوليه كه براي اولين بار جهت درمان IUI اقدام كرده بودند، به روش تخصيص تصادفي در دو گروه تجربي و شاهد قرار گرفتند. دو گروه در اولين روز مراجعه جهت درمان IUI ( بدو مطالعه) از نظر ميزان اضطراب حالت و صفت اوليه توسط آزمون اضطراب اشپيل برگر مورد ارزيابي قرار گرفتند. سپس در گروه تجربي مداخله درمان شناختي رفتاري شامل بازسازي شناختي وآرام‏سازي تنفسي به مدت 13-12 روز بعمل آمد. در مورد گروه شاهد تنها دوره درمان معمول بخش اجرا گرديد. در هر دو گروه ميزان اضطراب حالت و صفت در30 دقيقه قبل از انجام عمل (حين مطالعه) ‌و همچنين 30 دقيقه بعد از انجام عمل IUI (پايان مطالعه ) ارزيابي گرديد. نتايج پژوهش نشان داد ميانگين اضطراب حالت بدو مطالعه در دو گروه اختلاف معني‏داري نداشت، اما ميانگين اضطراب حالت حين و پايان مطالعه در دو گروه اختلاف معني‏داري داشت به طوري كه در گروه تجربي كاهش بيشتري مشاهده شد. ميانگين اضطراب صفت بدو، حين و پايان مطالعه در دو گروه تفاوت معني‏داري نداشت. بعلاوه اختلاف معني‏داري بين ميانگين تفاوت اضطراب حالت بدو و حين مطالعه و بدو و پايان مطالعه در دو گروه وجود داشت. همچنين ميانگين تفاوت اضطراب صفت بدو و حين مطالعه و بدو و پايان مطالعه در دو گروه معني‏دار بود در حالي كه ميانگين تفاوت اضطراب صفت حين و پايان مطالعه تفاوت معني‏داري نداشت. نتايج مطالعه نشان داد كه درمان شناختي رفتاري در كاهش اضطراب خانم‏هاي تحت درمان IUI مؤثر است. بنابراين پيشنهاد مي‏شود جهت تأمين سلامت رواني خانمهاي تحت درمان ناباروري بكار گرفته شود. Infertility and its numerous treatment programs create crisis in infertile women’s life and is a potent source of anxiety. Since cognitive behavioural therapy might be efficacious for emotional aspect of infertility, therefore we designed a study for evaluation of cognitive behaviour therapy effect on anxiety level in primary infertile women undergoing IUI in Montaserieh Infertility Research Center from May to August 2001. In this randomized controlled clinical trial 110 women with primary infertility that were undergoing IUI for first time randomly were allocated to two groups of experimental and control. In first visit for IUI treatment (beginning of study) state and trait anxiety of all subjects were measured by Spiel Berger anxiety inventory. The experimental group completed a cognitive behaviour therapy program including cognitive restructuring and relaxation for 12-13 days. Control group received only routine cares. State and trait anxiety were measured in 30 minutes before and after IUI for two groups. Findings showed that state and trait anxiety scores in beginning of study were not significantly different between two groups. But state anxiety scores during and end of study were significantly different which there was more decrease in experimental group. Trait anxiety score were not significantly different at the beginning, before and end of study. The mean of difference state anxiety at beginning and during study and beginning and end of study was significantly different and beginning and end of study in two groups. Also the mean of difference between trait anxiety at beginning and during study and beginning and end of study was significantly different in two groups, while the mean of difference between trait anxiety during and end of study was not significant. The results of study showed that cognitive behaviour therapy is effective in reduction of anxiety in women undergoing IUI treatment, so we recommend securing psychological well being in women undergoing infertility treatment. درمان شناختی رفتاری، اضطراب، ناباروری، تلقیح داخل رحمی اسپرم Cognitive behaviour therapy, Anxiety, Infertility, Intra uterine insemination 40 52 https://www.jri.ir/article/93 https://www.jri.ir/documents/fullpaper/fa/93.pdf ParvanehHeidariMidwifery Department, Faculty of Medicine, Karaj Azad University, Karaj, Iranپروانهحيدريpar_heidari@yahoo.com213RobabLatifnejadMidwifery Department, Faculty of Medicine, Karaj Azad University, Karaj, Iranربابلطيف نژاد214AliSahebiPsychology Department, Faculty of Educative Sciences and Psychology, Ferdousi University, Mashad, Iranعليصاحبي215MonirehJahaniyanMontaserieh infertility treatment Center, Mashhad Medical Scienses University, Mashad, Iranمنيرهجهانيان92Seyyed RezaMazloumNursing Department, Faculty of Medicine, Mashhad Medical Sciences University, Mashad, Iranسيد رضامظلوم216